Avrupa Birliği (AB), otomotiv sektöründe geri dönüşümü artırmak, kritik ham maddelerin yeniden kullanımını güçlendirmek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla ömrünü tamamlayan araçlara ilişkin kuralları yeniliyor. AB Komisyonu tarafından açıklanan Ömrünü Tamamlamış Araçlar Tüzüğü, 13 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek.
Yeni düzenleme, araçların yalnızca kullanım ömrünün sonundaki işlemleri değil; tasarımından üretimine, toplanmasından geri dönüşümüne kadar bütün yaşam döngüsünü kapsayacak. Böylece otomotiv sektöründe değerli malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılması ve kaynak kullanımının azaltılması hedeflenecek.
YENİ ARAÇLARDA GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ PLASTİK ŞARTI
Düzenlemenin otomotiv üreticilerini doğrudan ilgilendiren başlıklarından biri, yeni araçlarda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımına yönelik zorunlu oranlar olacak.
Buna göre yeni araçlarda kullanılan plastiklerin 2032’den itibaren en az yüzde 15’inin geri dönüştürülmüş malzemeden oluşması gerekecek. Bu oran 2036’dan itibaren yüzde 25’e çıkarılacak.
AB Komisyonu ayrıca çelik ve alüminyum için de geri dönüştürülmüş içerik hedefleri belirleyecek. Bu hedeflerin 2033 yılından itibaren uygulanması öngörülüyor.
Yeni araçların tasarımında da geri dönüşüm kriterleri daha fazla önem kazanacak. Araçların sökülmesini kolaylaştıran, parçaların yeniden kullanılmasına imkan veren ve malzemelerin geri dönüşümünü artıran tasarımların teşvik edilmesi planlanıyor.
KRİTİK HAM MADDELER YENİDEN EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
AB’nin yeni düzenlemesinin temel hedeflerinden biri de otomotiv sektöründe kullanılan kritik ham maddelerin geri kazanım oranını yükseltmek olacak.
Ömrünü tamamlayan araçlardan özellikle alüminyum, bakır ve nadir toprak elementlerinin daha fazla geri kazanılması için yeni tedbirler devreye alınacak. Böylece hem atık miktarının azaltılması hem de Avrupa otomotiv sanayisinin ham madde tedarikinde dış kaynaklara bağımlılığının sınırlandırılması amaçlanıyor.
Avrupa’da her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon aracın kullanım ömrünü tamamlayarak atık haline geldiği tahmin ediliyor. Yeni sistemle bu araçlardaki ekonomik değeri yüksek parçaların ve ham maddelerin daha etkin biçimde yeniden üretim zincirine dahil edilmesi hedefleniyor.
Avrupa Birliği (AB), otomotiv sektöründe geri dönüşümü artırmak, kritik ham maddelerin yeniden kullanımını güçlendirmek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla ömrünü tamamlayan araçlara ilişkin kuralları yeniliyor. AB Komisyonu tarafından açıklanan Ömrünü Tamamlamış Araçlar Tüzüğü, 13 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek.
Yeni düzenleme, araçların yalnızca kullanım ömrünün sonundaki işlemleri değil; tasarımından üretimine, toplanmasından geri dönüşümüne kadar bütün yaşam döngüsünü kapsayacak. Böylece otomotiv sektöründe değerli malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılması ve kaynak kullanımının azaltılması hedeflenecek.
YENİ ARAÇLARDA GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ PLASTİK ŞARTI
Düzenlemenin otomotiv üreticilerini doğrudan ilgilendiren başlıklarından biri, yeni araçlarda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımına yönelik zorunlu oranlar olacak.
Buna göre yeni araçlarda kullanılan plastiklerin 2032’den itibaren en az yüzde 15’inin geri dönüştürülmüş malzemeden oluşması gerekecek. Bu oran 2036’dan itibaren yüzde 25’e çıkarılacak.
AB Komisyonu ayrıca çelik ve alüminyum için de geri dönüştürülmüş içerik hedefleri belirleyecek. Bu hedeflerin 2033 yılından itibaren uygulanması öngörülüyor.
Yeni araçların tasarımında da geri dönüşüm kriterleri daha fazla önem kazanacak. Araçların sökülmesini kolaylaştıran, parçaların yeniden kullanılmasına imkan veren ve malzemelerin geri dönüşümünü artıran tasarımların teşvik edilmesi planlanıyor.
KRİTİK HAM MADDELER YENİDEN EKONOMİYE KAZANDIRILACAK
AB’nin yeni düzenlemesinin temel hedeflerinden biri de otomotiv sektöründe kullanılan kritik ham maddelerin geri kazanım oranını yükseltmek olacak.
Ömrünü tamamlayan araçlardan özellikle alüminyum, bakır ve nadir toprak elementlerinin daha fazla geri kazanılması için yeni tedbirler devreye alınacak. Böylece hem atık miktarının azaltılması hem de Avrupa otomotiv sanayisinin ham madde tedarikinde dış kaynaklara bağımlılığının sınırlandırılması amaçlanıyor.
Avrupa’da her yıl yaklaşık 10 ila 12 milyon aracın kullanım ömrünü tamamlayarak atık haline geldiği tahmin ediliyor. Yeni sistemle bu araçlardaki ekonomik değeri yüksek parçaların ve ham maddelerin daha etkin biçimde yeniden üretim zincirine dahil edilmesi hedefleniyor.
HURDA ARAÇLARIN İHRACATINA SIKI DENETİM
Düzenleme, ikinci el araç ihracatında da önemli bir değişiklik getiriyor. İkinci el araçlarla kullanım ömrünü tamamlamış araçların birbirinden ayrılması için daha açık kriterler uygulanacak ve araçların izlenebilirliği artırılacak.
2031’in ortalarından itibaren yalnızca trafiğe çıkmaya elverişli araçların AB dışındaki ülkelere ihraç edilmesine izin verilecek. Böylece hurda durumundaki araçların “ikinci el araç” olarak üçüncü ülkelere gönderilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Araçların kullanım ömrünün sonunda toplanması ve işlenmesine ilişkin sorumluluk da üreticiler açısından genişletilecek. Genişletilmiş üretici sorumluluğu sistemi kapsamında otomobil üreticileri, piyasaya sundukları araçların kullanım ömrünü tamamladıktan sonra toplanması ve işlenmesinden kaynaklanan maliyetlere katkı sağlayacak.
Yeni kurallarla AB, otomotiv sektöründe “üret-kullan-at” modelinden parçaların ve ham maddelerin yeniden ekonomiye kazandırıldığı daha döngüsel bir yapıya geçişi hızlandırmayı hedefliyor.
HURDA ARAÇLARIN İHRACATINA SIKI DENETİM
Düzenleme, ikinci el araç ihracatında da önemli bir değişiklik getiriyor. İkinci el araçlarla kullanım ömrünü tamamlamış araçların birbirinden ayrılması için daha açık kriterler uygulanacak ve araçların izlenebilirliği artırılacak.
2031’in ortalarından itibaren yalnızca trafiğe çıkmaya elverişli araçların AB dışındaki ülkelere ihraç edilmesine izin verilecek. Böylece hurda durumundaki araçların “ikinci el araç” olarak üçüncü ülkelere gönderilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Araçların kullanım ömrünün sonunda toplanması ve işlenmesine ilişkin sorumluluk da üreticiler açısından genişletilecek. Genişletilmiş üretici sorumluluğu sistemi kapsamında otomobil üreticileri, piyasaya sundukları araçların kullanım ömrünü tamamladıktan sonra toplanması ve işlenmesinden kaynaklanan maliyetlere katkı sağlayacak.
Yeni kurallarla AB, otomotiv sektöründe “üret-kullan-at” modelinden parçaların ve ham maddelerin yeniden ekonomiye kazandırıldığı daha döngüsel bir yapıya geçişi hızlandırmayı hedefliyor.
