Zeytin ve zeytinyağı sektöründe yeni sezon, yüksek üretim beklentisinin yanında geçmiş yıldan devreden stoklar ve ihracat pazarlarında artan maliyet baskısıyla başlıyor. Bağcı Zeytin Yönetim Kurulu Üyesi Saffet Gültekin, Türkiye’nin önemli ihracat pazarlarından ABD’de gündeme gelen yüzde 12,5’lik ek yükün sektörde yeni bir risk oluşturduğunu söyledi.
ABD’ye zeytin ve zeytinyağı gönderdiklerini belirten Gültekin, mevcut koşullarda ihracat yapmanın zaten zorlaştığını, ilave maliyetlerin ise Türk ürünlerinin dış pazardaki rekabet gücünü daha fazla baskılayabileceğini ifade etti.
“YÜZDE 12,5 İHRACATI DAHA DA ZORLAŞTIRACAK”
Sektör temsilcilerinin konuyla ilgili temaslarını sürdürdüğünü anlatan Gültekin, “Biz Amerika’ya zeytin ve zeytinyağı gönderiyoruz. Yüzde 12,5 çok yüksek bir rakam. Zaten ihracat yapmak çok zor. Böyle bir uygulama bizi ciddi şekilde zora sokacak. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’ndeki arkadaşlarımızın da ilgili kurumlar nezdinde çalışmalar yürüttüğünü biliyoruz” diye konuştu.
Sorunun şirketlerin tek başına çözebileceği boyutun ötesinde olduğunu savunan Gültekin, kamu tarafında yürütülecek temasların önemine dikkat çekti.
Gültekin, “Burada hükümetin ön alması gerekiyor. Firmaların veya fabrikaların kendi başına yapacağı bir şey değil. Bakanlıklar ve yetkili kurumlar düzeyinde görüşmeler yapılması gerekiyor. Sektör olarak sonucu bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
“GEÇEN YILDAN 250 BİN TON ZEYTİNYAĞI KALDI”
Gültekin’e göre ihracattaki sıkıntının daha kritik hale gelmesinin nedenlerinden biri de Türkiye’nin yeni sezona yüksek stokla giriyor olması.
Geçen sezon zeytinyağında satışların beklenen düzeyde gerçekleşmediğini ifade eden Gültekin, “Geçen seneden Türkiye’nin elinde yaklaşık 250 bin ton zeytinyağı kaldı. Geçen yıl genel olarak istediğimiz ölçüde satış yapamadık. Şimdi bu sene de ürün bol. Zeytin çok olacak. Bir tarafta geçen yıldan kalan yağ, diğer tarafta yeni sezon ürünü var. İhracat da sıkıntılı olunca sektör açısından zor bir tablo ortaya çıkıyor” dedi.
Yeni sezondaki yüksek ürün miktarının tek başına olumlu değerlendirilmemesi gerektiğine işaret eden Gültekin, üretilen ürünün sürdürülebilir fiyatlarla pazara ulaştırılmasının belirleyici olacağını söyledi.
Bağcı Zeytin Yönetim Kurulu Üyesi Saffet Gültekin, zeytinyağındaki 250 bin tonluk stok, ABD pazarındaki ek maliyet ve yükselen üretim giderlerine dikkat çekti.
“ZEYTİNİN FİYATI KALDI, DİĞER HER ŞEY PAHALILANDI”
Sektörün yalnızca ham zeytin fiyatıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Gültekin, ambalaj, işçilik ve lojistik giderlerindeki yükselişin nihai ürün maliyetini ciddi ölçüde artırdığını anlattı.
Bu yıl oluşması beklenen zeytin fiyatlarının yaklaşık iki yıl önceki seviyelere yakın olduğunu söyleyen Gültekin, “Zeytinin fiyatı iki yıl öncesine yakın olabilir ama ambalaj, işçilik ve nakliye iki yıl önceki yerde değil. Bunların tamamı arttı. Dolayısıyla zeytin ucuz kalsa bile ürünü işleyip paketleyerek tüketiciye ulaştırmanın maliyeti yükseliyor” diye konuştu.
Özellikle lojistik ve ambalaj tarafındaki artışa dikkat çeken Gültekin, “Nakliye çok pahalandı, mazot arttı. İşçilik de yükseldi. Plastik ambalaj kullanıyoruz; bunların bir kısmı ithal geliyor, bir kısmı petrole bağlı. Ambalaj malzemelerinde yüzde 70-80 seviyelerinde artışlar gördük. Bunların hepsi ürünün üzerine ek maliyet olarak geliyor” ifadelerini kullandı.
“ÜRETİCİ İKİ YIL ÖNCEKİ FİYATA ÜRÜN SATACAK”
Yeni sezondaki fiyat tablosunun üretici açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gültekin, çiftçinin maliyetleri yükselirken ürün fiyatının aynı hızda artmamasının sürdürülebilirlik açısından sorun oluşturduğunu söyledi.
Gültekin, “Üretici iki sene önce zeytinini hangi paraya sattıysa bu sene yine yaklaşık aynı rakamlara satacak. Fakat üreticinin gübresi, işçiliği, nakliyesi aynı kalmadı. Üreticiyi de düşünmek gerekiyor. Sadece raftaki fiyata bakarak değerlendirme yapamayız” dedi.
“HAYALLER BÜYÜK AMA KAYIK KÜÇÜK”
Bağcı Zeytin’in gelecek dönem hedeflerine de değinen Gültekin, şirketin büyüme planları bulunduğunu ancak zeytin sektörünün üretim yapısının hızlı kapasite artışına izin vermediğini söyledi.
“Beş yıllık hedeflerimiz var, hayaller büyük ama kayık küçük” diyen Gültekin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Zeytinde belli bir kapasitenin üzerine çok hızlı çıkamıyorsunuz. İşçiliği artırırsınız, makine ve teknoloji yatırımı yaparsınız ama yine de bunun sınırı var. Bizim gibi bir işletmede yüzde 10-15 seviyelerinde büyüme sağlayabilirsiniz. Ürünün kendisi sizi belli ölçüde sınırlıyor.”
AVRUPA’DA KENDİ DAĞITIM AĞIYLA ÇALIŞIYOR
Bağcı Zeytin’in ihracatta Avrupa pazarına da güçlü şekilde odaklandığını belirten Gültekin, şirketin Avrupa’daki kendi yapılanması üzerinden ürün dağıtımı gerçekleştirdiğini söyledi.
Gültekin, “Avrupa’da kendi firmamız var. Almanya, Fransa, Hollanda, İngiltere ve Norveç’e kadar uzanan bir dağıtım ağımız bulunuyor. Ürünlerimizi orada kendi firmamız üzerinden dağıtıyoruz. Türkiye’de de büyük zincir marketlerle ve yerel müşterilerimizle çalışıyoruz. Böylece hem iç pazarı hem ihracatı birlikte yürütüyoruz” ifadelerini kullandı.
“FUARLAR YENİDEN TİCARETİN KAPISINI AÇIYOR”
Sektörel fuarların ihracat ve yeni müşteri kazanımı açısından önemli olduğunu vurgulayan Gültekin, özellikle geçmişte çalışılan firmalarla ilişkilerin yeniden kurulmasında fuarların etkili olduğunu söyledi.
Gültekin, “Fuarların güzel tarafı firmaları yeniden yan yana getirmesi. Üç veya beş yıl önce çalıştığınız bir firma burada sizi görüyor, yeniden konuşmaya başlıyorsunuz. Yabancı firmalar ve market temsilcileri de geliyor. Onlarla görüşme fırsatı buluyoruz. Bu temasların ihracatta yeni kapılar açma açısından faydası oluyor” diyerek sözlerini tamamladı.
