Türkiye, iklim değişikliğinin kuraklık ve taşkınlar üzerindeki etkilerine karşı su yönetiminde yeni adımlar atmaya hazırlanıyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ulusal Su Kurulunun 6’ncı toplantısında yaptığı açıklamada, su ayak izinden yapay zekâ destekli erken uyarı sistemlerine kadar birçok alanda yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.
Türkiye’de 2025 su yılının yağışlardaki yüzde 26’lık azalmayla son 52 yılın en kurak yılı olarak kayıtlara geçtiğini belirten Yumaklı, 2026’da tablonun tersine döndüğünü ifade etti.
Yumaklı, “2026 su yılında ülkemiz genelinde yağışlar uzun yıllar ortalamasının yaklaşık yüzde 30 üzerinde seyrediyor. Son 66 yılın en yüksek yağış seviyelerinden birini yaşıyoruz” dedi.
BARAJLARDA DOLULUK YÜZDE 72’YE ÇIKTI
Yağışlardaki artışın barajlara da yansıdığını belirten Yumaklı, geçen yıl aynı dönemde yüzde 43 civarında bulunan aktif baraj doluluk oranının yüzde 72 seviyesine yükseldiğini bildirdi. Artan yağışların bazı bölgelerde taşkın ve sellere neden olduğuna da dikkat çekti.
Su politikalarının kısa vadeli ihtiyaçlar yerine gelecekte ortaya çıkabilecek riskler dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini ifade eden Yumaklı, “Bilimsel verilere bakacağız. Havzalarımızı bir bütün olarak değerlendireceğiz. Kuraklığı da taşkını da birlikte yöneteceğiz” diye konuştu.
Ulusal Su Kurulunun bugüne kadar aldığı 37 kararın 27’sinin hayata geçirildiğini belirten Yumaklı, 10 karara ilişkin çalışmaların ise devam ettiğini söyledi.
8 HAVZANIN SU AYAK İZİ ÇIKARILDI
Türkiye’nin su yönetiminde öne çıkardığı başlıklardan biri de su ayak izi çalışmaları oldu. Ürünlerin üretim süreçlerinde tüketilen su miktarının da ekonomik değerlendirmelere dahil edilmesi gerektiğini belirten Yumaklı, özellikle su kaynakları üzerindeki baskının arttığı bir dönemde üretim ile su tüketimi arasındaki ilişkinin önem kazandığını vurguladı.
Yumaklı, “Hangi ürünün hangi havzada ne kadar su tükettiğini bilmek büyük önem taşıyor. Bu nedenle su ayak izi çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bugüne kadar Sakarya, Susurluk, Kuzey Ege, Batı Akdeniz, Büyük Menderes, Aras, Çoruh ve Gediz havzalarında çalışmalarımızı tamamladık. Hedefimiz, 2030 yılına kadar bütün havzalarımızda bu çalışmaların tamamlanmış olmasıdır” ifadelerini kullandı.
Bu çalışmalarla suyun yalnızca tüketilen doğal bir kaynak olarak değil, üretimden ticarete kadar ekonomik faaliyetlerin bir unsuru olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.
YAPAY ZEKÂ SU YÖNETİMİNE GİRECEK
Kuraklık, taşkın, orman yangınları ve gıda güvenliği gibi risklerin aynı anda yönetilebilmesi için teknolojinin daha etkin kullanılması gerektiğini ifade eden Yumaklı, sensörler, yapay zekâ ve yeni nesil dijital sistemlerden yararlanılacağını söyledi.
Yumaklı, “Hedefimiz, farklı kurumların verilerinin bir araya geldiği, riskleri önceden görebildiğimiz, erken uyarı verebilen ve karar alma süreçlerini hızlandıran akıllı bir su yönetim sistemi kurmaktır” dedi.
Su Verimliliği Seferberliği kapsamında hayata geçirilen Su Verimliliği Bilgi Sistemi’nin kullanıcı sayısının kısa sürede 6 bini geçtiğini açıklayan Yumaklı, sistem üzerinden 120 binin üzerinde belgelendirme başvurusu beklediklerini de belirtti.
30 BİNDEN FAZLA TAŞKIN HARİTASI HAZIRLANDI
Türkiye’de aktif olarak hizmet veren bin 831 baraj ve gölet bulunduğunu belirten Yumaklı, değişen iklim koşullarında bu tesislerin güvenli ve verimli işletilmesinin öneminin arttığını söyledi.
Türkiye’deki 25 nehir havzasının tamamında Avrupa Birliği Taşkın Direktifi’ne uyumlu Taşkın Yönetim Planlarının hazırlandığını aktaran Yumaklı, bu kapsamda 30 binden fazla taşkın haritası ve tahliye planının oluşturulduğunu kaydetti.
Atık suyun arıtılarak yeniden kullanımının da öncelikli alanlardan biri olacağını ifade eden Yumaklı, “Afet olduktan sonra müdahale eden değil, riski önceden gören ve tedbirini önceden alan bir Türkiye hedefliyoruz. Suyumuzu daha verimli kullanacağız, kaynaklarımızı koruyacağız. Atık suyu yeniden kazanacağız. Teknolojiden ve bilimden daha fazla yararlanacağız” diye konuştu.
