Her yıl Kasım ayının üçüncü haftasında kutlanan Uluslararası Suistimal Farkındalık Haftası, bu yıl 16–22 Kasım tarihleri arasında gerçekleşerek şirketlere suistimal risklerinin ciddiyetini yeniden hatırlattı. Etkinlik, görünmeyen kurumsal kayıpların büyüklüğüne dikkat çekerek iş dünyasını etik kültür, güçlü iç kontroller ve proaktif risk yönetimi konusunda harekete geçmeye çağırıyor. Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) tarafından yayımlanan 2024 verilerine göre, şirketler her yıl gelirlerinin ortalama %5’ini suistimal nedeniyle kaybediyor. Ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde bu kayıpların daha da arttığına değinilen rapor, yöntemlerin çeşitlenmesi ve teknolojinin kötüye kullanımının suistimal tespitini zorlaştırdığına işaret ediyor. Bu tablo, kurumların risklere karşı her zamankinden daha hazırlıklı olması gerektiğini gösteriyor. Suistimaller yalnızca finansal kayıplar yaratmakla kalmıyor; kurum kültürünü, çalışan bağlılığını, operasyonel sürdürülebilirliği ve marka itibarını doğrudan etkileyen çok katmanlı bir tehdit oluşturuyor. Günümüzde hem iç süreçlerin hem de tedarik zincirlerinin giderek karmaşık hale gelmesi, tüm yöneticilerin ve çalışanların bu konuda bilinçlenmesini zorunlu kılıyor.
“HER YIL 70 MİLYAR DOLARI SUİSTİMALLERE KAYBEDİYORUZ”
Cerebra Kurucu Ortağı ve CEO’su Fikret Sebilcioğlu, Türkiye’deki suistimal kaynaklı kayıpların büyüklüğüne dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yapıyor: “Türkiye’nin GSMH’sı bugün 1,4 trilyon dolar. Bu rakamın yaklaşık 70 milyar doları her yıl şirket içi suistimaller nedeniyle kaybediliyor. Nüfusu 80 milyon olarak düşündüğümüzde, kişi başına 875 dolar – yaklaşık 36 bin TL – kayıp anlamına geliyor. Suistimal olduğunda şirketin maliyeti artar, artan maliyet fiyata yansır ve sonunda vatandaşın cebinden çıkar. Dolayısıyla suistimal sadece bir şirket sorunu değildir; tüm toplumun omuzlarında görünmez bir yük oluşturur.”
“SUİSTİMALİ ÖNLEMENİN EN ETKİLİ YOLU FARKINDALIK”
Sebilcioğlu, suistimallerin önlenmesinde farkındalığın belirleyici rol oynadığını vurgulayarak şu noktaların altını çiziyor:
-
Küçük suistimal sinyallerinin erken fark edilmesi
-
Çalışanların kendini güvende hissederek konuşabildiği bir kurum kültürünün oluşturulması
-
Yetki ayrımı ve dijital iz takibini güçlendiren iç kontrol mekanizmaları
-
Eğitim ve iletişimin sürekliliği
-
Yönetimin etik davranış konusunda örnek olması
Bu unsurlar bir arada uygulandığında, suistimal sadece tespit edilen bir durum olmaktan çıkıp, ortaya çıkmadan engellenen bir risk haline geliyor. Sebilcioğlu’na göre, “Çalışan farkındaysa, suistimal daha doğmadan fark edilir ve bu bilinç şirketin en güçlü savunma hattını oluşturur.”
