Romanya, Avrupa Birliği üyeliği, Karadeniz’deki stratejik konumu, gelişen altyapısı ve Avrupa pazarlarına erişim imkanlarıyla Türkiye açısından önemli ekonomik ortaklardan biri olmayı sürdürüyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 13 milyar doların üzerine çıkarken, yatırımlar, üretim, müteahhitlik ve lojistik alanlarındaki iş birlikleri de ekonomik ilişkilerin önemli unsurlarını oluşturuyor. Enerji, altyapı, sanayi ve teknoloji başta olmak üzere yeni yatırım alanları ise iki ülke iş dünyası için fırsatlar sunuyor. Türkiye ile Romanya arasındaki ticaret hacmi 13 milyar doların üzerine çıkarken, iki ülkenin ekonomik ilişkilerinde yeni hedef 20 milyar dolar ve üzeri ticaret hacmi olarak öne çıkıyor. DEİK/Türkiye-Romanya İş Konseyi Başkanı Ömer Süsli, yatırımlardan ortak üretime, enerjiden lojistiğe kadar geniş bir alanda yeni fırsatlara dikkat çekiyor. Türkiye ile Romanya arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceğini değerlendiren DEİK/Türkiye-Romanya İş Konseyi Başkanı Ömer Süsli, 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin aşılmasının ardından çıtanın 20 milyar doların üzerine taşınması gerektiğini söyledi.
“ROMANYA EN ÖNEMLİ EKONOMİK ORTAKLARIMIZDAN”
“Türkiye ile Romanya arasındaki ekonomik ilişkiler bugün tarihimizin en güçlü dönemlerinden birini yaşıyor. İkili ticaret hacmimiz 13 milyar doların üzerine çıkmış durumda. Uzun süredir konuştuğumuz 15 milyar dolarlık hedef artık ulaşılabilir bir seviyede. Bundan sonraki hedefimizin 20 milyar dolar ve üzeri olması gerektiğine inanıyorum. Çünkü iki ülkenin gerçek ekonomik potansiyeli bugün ulaştığımız rakamların çok daha üzerinde” diyen Süsli, Romanya’nın Türkiye’nin bölgedeki önemli ekonomik ortaklarından biri olduğunu belirtti. Süsli, bundan sonraki dönemde ekonomik ilişkilerin yalnızca ihracat artışı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, ticaretin yatırımlara, ortak üretime ve üçüncü ülkelerde iş birliklerine taşınmasının önemine dikkat çekerek, “Bundan sonraki dönemde sadece karşılıklı ihracatı artırmayı yeterli görmemeliyiz. Ticaretten yatırıma, yatırımdan ortak üretime ve üçüncü ülkelerde birlikte iş yapmaya geçmeliyiz. Türkiye’nin üretim gücü ve girişimcilik kabiliyeti ile Romanya’nın Avrupa Birliği içerisindeki stratejik konumunu bir araya getirdiğimizde çok güçlü bir ekonomik ortaklık ortaya çıkıyor. İki ülke arasında siyasi ilişkiler güçlü, karşılıklı güven yüksek ve iş dünyalarımız birbirini iyi tanıyor. Bu nedenle 15 milyar doları bir sonuç değil, 20 milyar dolar ve ötesine giden yolun önemli bir kilometre taşı olarak görüyorum” dedi.
ROMANYA, TÜRK YATIRIMCILAR İÇİN FIRSAT
Romanya’nın Türk şirketleri açısından yalnızca 19 milyonluk bir pazar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Süsli, ülkenin Avrupa Birliği pazarına erişim sağlayan stratejik bir üretim ve yatırım üssü olduğunu söyledi. “Romanya’ya artık yalnızca yaklaşık 19 milyonluk bir pazar olarak bakmamak gerekiyor” diyen Süsli sözlerini şöyle sürdürdü; “Romanya aynı zamanda Avrupa Birliği pazarına açılan stratejik bir üretim ve yatırım üssüdür. Bugün özellikle enerji ve yenilenebilir enerji, enerji depolama, altyapı, lojistik, sanayi ve üretim, tarım ve gıda, gayrimenkul, sağlık ve teknoloji alanlarında önemli fırsatlar görüyorum. Özellikle enerji alanındaki dönüşüm çok büyük. Güneş ve rüzgâr yatırımlarının yanında enerji depolama, şebeke modernizasyonu ve enerji verimliliği önümüzdeki yılların önemli yatırım alanları olacak.” Romanya’nın AB üyeliği, Avrupa pazarına erişimi, Türkiye’ye coğrafi yakınlığı ve güçlü sanayi kültürünün yatırımcılar açısından önemli avantajlar sunduğunu kaydeden Süsli, “Romanya’nın Türk yatırımcı açısından önemli avantajları var. AB üyeliği, Avrupa pazarına erişim, Türkiye’ye coğrafi yakınlık, güçlü sanayi kültürü ve iki ülke arasındaki iyi siyasi ve ekonomik ilişkiler bunların başında geliyor. Elbette riskleri de doğru değerlendirmek gerekiyor. Bürokrasi, izin süreçleri, zaman zaman değişebilen mevzuat ve iş gücü konusu yatırımcıların iyi yönetmesi gereken alanlar. Ancak bunları Romanya’ya yatırım yapmamak için bir neden olarak değil, yatırım öncesinde iyi hazırlanılması gereken konular olarak görüyorum” dedi. Romanya’da uzun yıllardır yatırım yapan bir iş insanı olarak ülkenin Türk şirketleri için doğru bir yatırım döneminde olduğunu belirten Süsli, şirketlerin kısa vadeli ticaret yaklaşımının ötesine geçmesi gerektiğini ifade etti: “Uzun yıllardır Romanya’da yatırım yapan bir iş insanı olarak, bugün Romanya’nın Türk şirketleri açısından Avrupa’daki önemli yatırım ve üretim merkezlerinden biri olma potansiyeline sahip olduğuna inanıyorum. Türk şirketleri Romanya’ya yalnızca bir pazar olarak değil, Avrupa’ya açılan uzun vadeli bir yatırım ve üretim üssü olarak bakmalı.”
ENERJİ VE ALTYAPI YATIRIMLARI ÖNE ÇIKIYOR
Romanya’nın Avrupa Birliği fonlarının da desteğiyle enerji, ulaştırma ve altyapıda kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirdiğine dikkat çeken Süsli, “Bence önümüzdeki dönemin en büyük fırsatlarından biri burada. Romanya, Avrupa Birliği fonlarının da desteğiyle enerji, ulaştırma ve altyapıda çok önemli bir dönüşüm gerçekleştiriyor. Yenilenebilir enerji, batarya depolama sistemleri, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji verimliliği, otoyollar ve demiryolları başta olmak üzere çok önemli yatırımlar söz konusu. Türk şirketlerinin bu alanlarda büyük bir avantajı bulunuyor. Türk müteahhitleri ve mühendislik şirketleri dünyanın çok farklı coğrafyalarında büyük ve zor projeleri başarıyla tamamlamış durumda. Bu bilgi birikimini Romanya’da daha fazla kullanabiliriz” ifadelerini kullandı. Projelerin ihale aşamasından önce takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Süsli, şöyle konuştu; “İhale açıklandıktan sonra değil, projeleri daha planlama aşamasındayken takip etmeliyiz.
Türk şirketlerinin Romanya’da daha kalıcı yapılanmalar kurması, yerel ve Avrupalı şirketlerle ortaklıklar ve konsorsiyumlar geliştirmesi gerekiyor. DEİK Türkiye-Romanya İş Konseyi olarak şirketlerimizi fırsatlar konusunda erken bilgilendirmek, doğru kamu kurumları ve Rumen şirketleriyle buluşturmak ve yatırım süreçlerinde karşılaşılan sorunların çözümüne katkı sunmak istiyoruz. Romanya’nın altyapı ve enerji dönüşümünün Türk şirketleri açısından önemli bir iş ve yatırım potansiyeli yaratacağına inanıyorum.” Türkiye ve Romanya’nın Karadeniz’deki konumunun ekonomik ilişkiler açısından yeni fırsatlar oluşturduğunu belirten Süsli, özellikle Köstence Limanı’nın bölgesel ticaret ve lojistik açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, “Karadeniz’in ekonomik ve stratejik önemi son yıllarda çok daha fazla arttı. Bu durum Türkiye ve Romanya’ya önemli bir sorumluluk ama aynı zamanda büyük bir fırsat getiriyor. Ben özellikle Köstence Limanı’nı sadece Romanya’nın limanı olarak değil, Orta ve Doğu Avrupa’nın Karadeniz’e açılan en önemli kapılarından biri olarak görüyorum. Türkiye’nin güçlü üretim ve lojistik kapasitesi ile Köstence’nin Avrupa içindeki demiryolu, karayolu ve Tuna bağlantıları birlikte değerlendirildiğinde çok güçlü bir lojistik koridor oluşturabiliriz” diye konuştu.
HEDEF ORTAK ÜRETİM VE ÜÇÜNCÜ PAZARLAR
Yeni dönemde başarıyı yalnızca ticaret hacmindeki artışla ölçmek istemediklerini belirten Süsli sözlerini şöyle sürdürdü; “Başkanlığımız döneminde başarıyı yalnızca ticaret hacminin ne kadar arttığıyla ölçmek istemiyorum. Elbette 15 milyar doların aşılması ve ardından 20 milyar dolarlık ticaret hacmine doğru ilerlememiz önemli hedeflerimizden biri. Ancak benim için en az bunun kadar önemli başka göstergeler de var. Hedefimiz yalnızca Türkiye ile Romanya arasındaki ticareti büyütmek değil; iki ülkenin şirketlerini birlikte üreten, birlikte yatırım yapan ve Avrupa başta olmak üzere üçüncü pazarlara birlikte açılan stratejik ortaklar haline getirmektir.
