Bankaların mobil uygulamalarında yer alan “Ödeme İste” özelliği, kullanıcıların karşı taraftan kolayca para talep etmesini sağlıyor. Ancak siber dolandırıcılar, özellikle internet üzerinden araç ve konut alım satımı ile kiralama işlemlerinde bu özelliği farklı bir yöntemle kullanarak vatandaşları mağdur edebiliyor.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dolandırıcıların güven oluşturduktan sonra karşı tarafa kapora göndereceklerini söylediklerini, ardından kendi hesapları yerine mağdurun IBAN’ını sisteme girerek ödeme talebi oluşturduklarını belirtti.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık
KAPORA BEKLERKEN KENDİ HESABINIZDAN PARA ÇIKABİLİR
Dolandırıcıların öncelikle internet ortamındaki araç veya konut ilanları üzerinden mağdurlarla iletişime geçtiğini belirten Kırık, kendilerini devlet memuru veya şehir dışında bulunan bir kişi olarak tanıtarak güven sağlamaya çalıştıklarını söyledi.
Pazarlık aşamasının ardından kapora göndermek istediklerini belirten dolandırıcılar, bu noktada “Ödeme İste” sistemini devreye sokuyor.
Kırık, yöntemi şöyle anlattı: “Dolandırıcı kendi IBAN’ını değil, karşı tarafın IBAN’ını yazıyor ve altına 40-50 bin lira gibi kapora miktarını giriyor. ‘Kapora göndereceğim’ diyerek oluşturduğu bu taleple para, sizin hesabınızdan karşı tarafa aktarılıyor.”
Kapora alacağını düşünen kişinin işlemin ayrıntılarını okumadan onay vermesi halinde para kendi hesabından çıkıyor.
İŞLEM AÇIKLAMASINA DİKKAT
Dolandırıcılık vakalarında ödeme işleminin açıklama bölümünün de önem taşıdığı belirtiliyor. Açıklama bölümünün boş bırakılması, daha sonraki hukuki süreçlerde işlemin niteliğinin ortaya konulmasını zorlaştırabiliyor.
Kırık, özellikle kapora ödemelerinde açıklama bölümünün açık şekilde doldurulması gerektiğini belirterek, “Şu ilan kapora bedeli” gibi ifadelerin kullanılmasını önerdi.
Uzman ayrıca “Onay gelecek, onaylamanız gerekir” veya “Devlet memuruyum, şehir dışındayım” gibi ifadelerle işlem yapmaya yönlendiren kişilere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
DOLANDIRILDIĞINIZI FARK EDERSENİZ HEMEN BANKAYI ARAYIN
Şüpheli bir işlemin fark edilmesi halinde vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçilmesi gerekiyor. İşlemin henüz provizyonda olması durumunda iptal edilme ihtimali bulunurken, mağdurların işlemle ilgili tüm belgeleri ve ekran görüntülerini saklaması önem taşıyor.
IBAN bilgileri, mobil bankacılık ekran görüntüleri ve diğer işlem kayıtlarının korunmasını öneren Kırık, mağdurların savcılığa suç duyurusunda bulunması ve gerekli durumlarda bankaya dilekçe vermesi gerektiğini ifade etti.
GÜVENLİ ÖDEME SİSTEMLERİNDEN ÇIKMAYIN
Dolandırıcıların kullandığı yöntemlerden birinin de internet sitelerindeki güvenli alışveriş sistemlerini devre dışı bırakmak olduğu belirtiliyor.
Kırık, dolandırıcıların “komisyon ödemeyelim” gibi gerekçelerle kullanıcıları güvenli ödeme sistemlerinden çıkarmaya çalışabildiğini söyledi. Bu nedenle özellikle araç ve konut işlemlerinde platformların sunduğu güvenli ödeme seçeneklerinin kullanılmasının önem taşıdığına dikkat çekti.
Dolandırıcıların bir başka yönteminin ise kendilerini noter, savcı veya hakim gibi kamu görevlileri olarak tanıtmak olduğu belirtiliyor. Bu kişiler, vatandaşları telefon üzerinden çeşitli işlemleri onaylamaya yönlendirebiliyor.
Kırık, noterlerin bu şekilde telefon üzerinden işlem yapmadığını belirterek, kendisini noter, savcı, hakim veya noter memuru olarak tanıtan kişilere para gönderilmemesi ve yönlendirmelerinin yerine getirilmemesi konusunda uyardı.
