Bir tiyatro izleyicisi ve gazeteci gözüyle salondaki yerimi aldığımda, Karagöz ve geleneksel gölge oyunu mirasını böylesine modern, naif ve sarsıcı bir dille sahnede göreceğimi tahmin ediyordum ancak karşılaştığım reji zekası beklentilerimin çok üzerine çıktı. Jübile gösterisini gerçekleştiren yaşlı bir Karagöz ve kukla sanatçısının zihninden 1924 mübadele dönemine uzanan oyunda; ıssız bir adada mahsur kalan Türk ve Rum mübadillerin hüzünlü ve insanı derinden yakalayan hikayesine tanıklık ettik.
SAHNEDE BİR KUKLA ESTETİĞİ VE GÖRSEL MUCİZE
Oyunu izlerken gözlerimi sahneden alamamamın en büyük sebebi, Yiğit Sertdemir’in imzasını taşıyan o dahi reji kurgusuydu. Sahne adeta devasa ve canlı bir kukla mekanizması gibi işliyordu. Karakterlerin kukla estetiğiyle hareket etmesi, özellikle anlatıcının eli titredikçe oyuncuların da aynı ritimle titremesi gibi ince düşünülmüş detaylar izleyiciye adeta büyülü bir görsel ziyafet sundu.
Candan Seda Balaban’ın elinden çıkan kostüm ve kukla tasarımları ile Burçak Çöllü’nün oyunun ruhuna tamamen dokunan ezgileri ve besteleri; dekor, makyaj ve ışıkla birleştiğinde ortaya tek kelimeyle kusursuz bir atmosfer çıkardı. Sahnedeki müthiş ekip enerjisi, karakter geçişlerindeki ustalık ve oyunculuk performansları, salonda izleyen hemen her tiyatroseverden ve eleştirmenden tam not aldı.
KAHKAHA VE GÖZYAŞI AYNI ANDA KUCAKLAŞTI
Oyunun en büyüleyici yanı ise yakaladığı duygusal dengeydi. Mübadeleyi, savaşın yıkıcılığını ve zorunlu göçün yarattığı o derin sızıyı izlerken salondan aynı anda hem acı hem kahkaha, hem korku hem de umut yükseldi. Sınırları, aidiyeti ve her şeye rağmen insanlık dayanışmasını muazzam bir zarafetle aktaran yapım; bizi bir yandan doyasıya güldürürken diğer yandan gözyaşlarına boğdu. Sosyal medyada ve fuaye alanında izleyicilerin dile getirdiği “zamanın nasıl geçtiğini unutturan akıcılık” hissini ben de birebir yaşadım.
KULİSTE YANAN MUMLAR VE TARİHİ KESİT
Gecenin bir diğer anlamlı boyutu ise Şehir Tiyatroları’nın köklü geleneklerine şahitlik etmekti. Oyun öncesinde merhum tiyatro adamı Muhsin Ertuğrul’un “Mumlar Kimin İçin Yanıyor” yazısı okunarak kaybettiklerimiz anısına kuliste mumlar yakıldı. İBB Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Tolga Volkan Aslan’ın da katıldığı bu ritüel, tiyatronun emekle yaşayan ruhunu bir kez daha hissettirdi. Ayrıca Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi fuayesinde açılan asırlık kostüm ve aksesuar sergisi de gecenin unutulmaz sanat duraklarından biri oldu.
Prömiyerin ardından söz alan Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Ayşegül İşsever’in “Biz Türkiye olarak insan zengini bir ülkeyiz… Hazır mıyız bu dostlukları, bu hikayeleri feda etmeye?” sözleri, sahnede izlediğimiz o muazzam insani mesajla bütünleşerek zihinlerimize kazındı.
Kendi gözlerimle görüp deneyimlediğim bu yapım; sadece bir tiyatro oyunu değil, gölge oyunu geleneğimize saygı duruşunda bulunan ve gönül rahatlığıyla izlenebilecek “bir oyundan çok daha fazlası”.
TİYATRO SALONUNDAN HİSLERİMLE AYRILIRKEN…
Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nin ışıkları kararıp oyun bittiğinde, salondaki tüm izleyicilerle birlikte dakikalarca ayakta alkışlarken hissettiğim tek bir duygu vardı: Gerçek bir sanat mucizesine tanıklık etmiş olmanın derin şükranı…
“Hayalî’nin Hayali”, bana yalnızca unutulmaz bir tiyatro akşamı yaşatmakla kalmadı; bir asır öncesinin sızısını, dostluğunu, insanlığını ve ortak kaderimizi kalbimin en hassas köşesinde hissettirdi. Sahnede izlediğim o kukla estetiği, ışık oyunları ve karakterlerin ruhumuza dokunan fısıltıları salondan çıktıktan sonra bile zihnimde yankılanmaya devam etti. Karagöz geleneğimizin böylesine evrensel ve çağdaş bir rejeyle harmanlanabileceğini görmek, Türk tiyatrosunun geleceğine ve sanatsal gücüne dair inancımı bir kez daha tazeledi.
Eğer bu sezon kendinize, ruhunuza ve hislerinize bir hediye vermek istiyorsanız; kahkaha ile gözyaşının iç içe geçtiği bu büyülü seyre mutlaka zaman ayırın. Çünkü “Hayalî’nin Hayali”, izleyip geçeceğiniz bir tiyatro oyunu değil; salon çıkışında sizi kendi içinize ve insanlığınıza dair uzun bir yolculuğa çıkaran unutulmaz bir deneyim.
#HayalîninHayali #İBBŞehirTiyatroları #YiğitSertdemir #BurçakÇöllü #HarbiyeMuhsinErtuğrul #Tiyatro #Mübadele
