DOLAR 49,60050,08%
GBP 66,43610,13%
EURO 55,6743-0,11%
ALTIN 6.599,620,40
BIST %
BITCOIN 41887392.4601%
ETH 1245563.10398%
İstanbul
18°

AÇIK

ÖZEL HABER
Türk metali e-ihracatla küresel pazarlara açılıyor
İstanbul’un altında 1600 yıllık hazine

İstanbul’un altında 1600 yıllık hazine

İstanbul’un kalabalık sokaklarının altında yaklaşık 1600 yıldır ayakta duran Şerefiye Sarnıcı, 32 mermer sütunu, 45 tonozu ve 11 metreye ulaşan yüksekliğiyle kentin su uygarlığının en dikkat çekici yapılarından biri. 5’inci yüzyılda inşa edilen sarnıç, yüzyıllar boyunca su depoladı; üzerine konak ve belediye binası yapıldı. Sekiz yıllık restorasyonun ardından bugün tarih ile dijital sanatı aynı mekânda buluşturuyor.

20/11/2026 12:37
İstanbul’un altında 1600 yıllık hazine

İstanbul’un görünen tarihi kadar yer altında sakladığı miras da kentin geçmişine ışık tutuyor. Yüzyıllar boyunca şehrin su ihtiyacını karşılayan sarnıçların en dikkat çekici örneklerinden Şerefiye Sarnıcı, yaklaşık 1600 yıllık geçmişiyle bugün de ayakta.

Tarihi Yarımada’da bulunan yapı, Doğu Roma İmparatoru 2. Theodosius döneminde 428-443 yılları arasında inşa edildi. Belgrad Ormanı ve çevresindeki kaynaklardan getirilen su, Bozdoğan Kemeri üzerinden kente ulaştırılıyor, sarnıç ve maksemlerde depolandıktan sonra saraylara, dini yapılara ve konutlara dağıtılıyordu.

32 SÜTUN 45 TONOZ 1600 YILLIK TARİH

Şerefiye Sarnıcı yaklaşık 24 metreye 40 metre boyutlarında inşa edildi. Yapının tavan yüksekliği 11 metreye ulaşıyor.

Sarnıçta Marmara Adası mermerinden yapılan 32 sütun bulunuyor. Korint üslubundaki sütun başlıklarında kenger yaprakları dikkat çekerken, sütunların üzerinde 45 tonoz yükseliyor.

İstanbul Medipol Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zeynep Emel Ekim, sarnıcın mimarisinde su basıncına karşı özel teknikler kullanıldığını belirtti.

Yapının duvarlarının basınca dayanması amacıyla kavisli tasarlandığını aktaran Ekim, suyun dışarı çıkmasını önlemek için özel hidrolik sıva kullanıldığını ifade etti.

ÜZERİNE KONAK DA BELEDİYE BİNASI DA YAPILDI

Şerefiye Sarnıcı’nın hikâyesi yalnızca yer altında kalmadı.

“Şerefiye” adını Osmanlı döneminde bulunduğu mahalleden alan sarnıcın üzerine 19’uncu yüzyılın sonları veya 20’nci yüzyılın başlarında Arif Paşa Konağı inşa edildi.

Yapı 1912’den itibaren Şehremaneti Binası olarak kullanılmaya başlandı. 1930-1984 yılları arasında İstanbul Belediye Hizmet Binası olarak hizmet verdi, daha sonraki dönemde ise Eminönü Belediye Binası olarak kullanıldı.

Şerefiye Sarnıcı-Türkiye'de İş Dünyası Dergisi

8 YILLIK RESTORASYONLA ORTAYA ÇIKTI

Sarnıcın üzerindeki belediye binası, İstanbul’un Avrupa Kültür Başkenti olduğu 2010 yılında yıkıldı. Ardından tarihi yapı kapsamlı bir restorasyon sürecine alındı.

Sekiz yıl süren çalışmaların ardından sarnıç, müze ve kültür alanı olarak yeniden düzenlenerek 24 Nisan 2018’de ziyarete açıldı.

Restorasyonun ardından tarihi dokuyu mümkün olduğunca görünür bırakan bir mimari yaklaşım tercih edilirken, giriş ve üst katlarda cam yüzeyler kullanıldı.

Şerefiye Sarnıcı-Türkiye'de İş Dünyası Dergisi

İSTANBUL’UN ALTINDA BAŞKA BİR ŞEHİR VAR

Şerefiye Sarnıcı, İstanbul’un yer altında sakladığı büyük su altyapısının yalnızca bir parçası.

Doç. Dr. Ekim, kentte kuyular, mahzenler, su yolları, su depoları ve hazneler de hesaba katıldığında 1000’den fazla yer altı su yapısının bulunduğuna ilişkin değerlendirmeler olduğunu söyledi.

Yerebatan, Şerefiye ve Binbirdirek gibi büyük ölçekli tarihi sarnıçların sayısının ise 100’e yakın veya 100’ün üzerinde olduğunun düşünüldüğünü belirtti.

Ekim, “İstanbul sarnıçlar şehri” diyerek bu yapıların kentin tarihinin önemli ancak yeterince görünür olmayan parçalarından biri olduğuna dikkat çekti.

SARNIÇLAR İÇİN “SU UYGARLIĞI” ROTASI ÖNERİSİ

İstanbul’un yer altındaki su yapılarının turizm açısından da daha görünür hale getirilmesi gerektiğini belirten Ekim, sarnıçların tek tek değil bütüncül bir rota içerisinde değerlendirilmesini önerdi.

Belgrad Ormanı’ndaki bentlerden su kemerlerine, maksemlerden sarnıçlara kadar uzanan tarihi sistemin “su uygarlığı” başlığı altında yerli ve yabancı ziyaretçilere anlatılabileceğini ifade etti.

Bu yaklaşım, İstanbul’un bilinen turizm rotalarının dışındaki tarihi altyapının da kültür turizmine kazandırılmasını gündeme getiriyor.Şerefiye Sarnıcı-Türkiye'de İş Dünyası Dergisi

TARİHİN İÇİNDE DİJİTAL DENEYİM

Şerefiye Sarnıcı bugün yalnızca mimari bir eser olarak ziyaret edilmiyor. Restorasyonun ardından kültür ve sanat mekânına dönüşen yapıda 360 derece projection mapping gösterileri, sergiler ve sınırlı kapasiteli etkinlikler gerçekleştiriliyor.

Böylece 5’inci yüzyılda İstanbul’un su ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan mekan, yaklaşık 1600 yıl sonra tarihi mimari ile dijital teknolojinin buluştuğu bir kültür alanı olarak yaşamını sürdürüyor.

Doç. Dr. Ekim ise bu tür hassas tarihi yapılarda kültür, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin öne çıkarılması gerektiğini belirterek yüksek kapasiteli etkinliklerin yapı üzerinde ısı, nem ve fiziksel yük oluşturabileceğine dikkat çekti.

İstanbul’un yüzyıllardır ayakta kalan yer altı yapılarından Şerefiye Sarnıcı, bugün hem geçmişte kurulan su sisteminin mühendisliğini hem de kentin katmanlar halinde değişen tarihini aynı mekânda görünür kılıyor.

En az 10 karakter gerekli

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.