Havacılık sektöründe karbon ayak izini silmek için yürütülen çalışmalarda en büyük çıkmaz, motorların ağırlığı ve ürettikleri güç arasındaki dengesizlikti. Almanya merkezli Fraunhofer IISB, geliştirdiği yeni elektrik motoruyla bu denklemi kökten değiştirdi. Standart bir elektrikli araç motorunun kilogram başına sunduğu gücü ikiye katlayan bu ünite, 8 kW/kg değerine ulaşarak sektörde yeni bir referans noktası oldu. Toplamda 1.000 beygir (750 kW) güç üreten motor, bugünün küçük turboprop uçaklarının performansını çok daha hafif ve çevreci bir paketle sunuyor.
VERİMLİLİĞİ ARTIRAN ÖZEL TEKNOLOJİLER
Motorun bu denli hafif ve güçlü olmasının arkasında üç temel mühendislik harikası yatıyor. İlk olarak, geleneksel sargılar yerine kullanılan “hairpin winding” tekniği sayesinde motorun içine çok daha fazla bakır sığdırılarak güç yoğunluğu artırıldı. İkinci olarak, motorun kalbinde kullanılan 0.15 mm kalınlığındaki ultra ince çelik, yüksek devirlerde oluşan ısı kaybını ve enerji israfını minimize ediyor. Son olarak, klasik hava soğutma yerine tercih edilen doğrudan yağ püskürtmeli sistem, motorun 21.000 devir gibi ekstrem hızlarda bile aşırı ısınmadan güvenle çalışmasını sağlıyor.
HAVADA “HATA PAYI YOK” DİSİPLİNİ
Havacılıkta güvenlik her şeyin önünde gelir. Fraunhofer’in tasarımı, arıza toleransı konusunda da devrim niteliğinde bir yapıya sahip. Motor, birbirinden bağımsız dört ayrı bölümden oluşuyor. Her bölümün kendi kontrol sistemi ve invertörü bulunuyor. Bu sayede, uçuş sırasında bir bölümde teknik bir sorun yaşansa dahi motor tamamen durmuyor ve diğer bölümler uçağın güvenle uçmaya devam etmesini sağlıyor. Bu yedeklilik sistemi, elektrikli motorların sivil havacılıkta sertifika alabilmesi için en kritik şartlardan biri olarak görülüyor.
HİBRİT VE HİDROJENLİ GELECEĞİN ANAHTARI
Avrupa Birliği’nin AMBER projesi kapsamında geliştirilen bu teknoloji, aslında daha büyük bir resmin parçası. Hedef; hidrojen yakıt hücrelerinden elde edilen elektriği bu hafif motorlara aktararak tamamen temiz bir uçuş deneyimi yaratmak. Bölgesel yolcu taşımacılığında turboprop motorların yerini alması beklenen bu hibrit sistemler, gökyüzünde çok daha sessiz ve düşük maliyetli seyahatlerin kapısını aralayacak. Henüz ticari uçuşlar için bir süre daha beklenecek olsa da, Fraunhofer’in bu hamlesi hibrit uçakların artık bir hayal değil, bir mühendislik gerçeği olduğunu kanıtlıyor.
#havacılık #elektriklimotor #teknoloji
