Orta Doğu eksenli fiziki arz risklerinin küresel enerji haritasını sarstığı bir dönemde, teknolojik dönüşümün getirdiği kesintisiz elektrik ihtiyacı yeni bir kurumsal ekosistem doğuruyor. Büyük veri merkezlerinin ve yapay zeka altyapılarının ihtiyaç duyduğu muazzam enerji bütçesi, geleneksel fosil yakıtlardan ziyade sürdürülebilir ve ucuz hidroelektrik kaynaklarına olan kurumsal talebi artırıyor. Bu stratejik eksen kayması, batılı finans kuruluşlarının ve küresel bilişim devlerinin yatırım bütçelerini Orta Asya koridoruna pürdikkat yoğunlaştırmasını beraberinde getiriyor.
PETROLÜN YERİNİ KESİNTİSİZ ELEKTRİK BÜTÇELERİ ALIYOR
Küresel enerji dengelerinin Washington’da masaya yatırıldığı üst düzey zirvede, Atlantik Konseyi (Atlantic Council) Yönetim Kurulu Üyesi ve İhlas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Mücahid Ören, sektörün gelecekteki yeni bütçe rotasını pürdikkat çizdi. Dijitalleşme dalgasıyla elektrik talebinin katlanarak büyüyeceğini vurgulayan Ören, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Tabii ki petrol ve gaz bir yere gitmiyor, doğal gaz kaynaklı elektrik üretimi de belirli sınırlar dahilinde büyümeye devam edecek. Ancak yapay zekânın, veri merkezlerinin ve teknolojinin bu baş döndürücü ihtiyacını karşılamak için şebekenin kesintisiz, 7/24 baz yük elektrik üretimine ihtiyacı var. Bugün petrole olan talep neyse, yarın elektriğe talep de o olacaktır. Bu yöne doğru çok büyük bir eksen kayması var.”
JEOPOLİTİK KRİZLER ENERJİ PARADİGMASINI KIRIYOR
Uluslararası arenada Rusya-Ukrayna hattıyla başlayan ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla zirveye ulaşan arz krizine dikkat çeken Ahmet Mücahid Ören, iki ana temanın kurumsal olarak dönüştüğünü belirtti:
“Bugün dünyada iki ana temanın konuşulduğunu duyuyoruz; İlki talep, ikincisi enerji güvenliği haritası. Bu iki paradigma şu anda ciddi bir kırılma yaşıyor. Mevcut petrol ve gaz krizinin talep boyutuna baktığımızda-Rusya-Ukrayna ile başlayan, şimdi de İran ve Hürmüz Boğazı ile devam eden süreçte tüm öngörüler arzın nasıl eski seviyelerine getirileceği ya da Katar gibi yerlerdeki tesislerde oluşan hasarlar sebebiyle arzın ne kadar gecikeceği üzerine kurulmuş durumda. Yani her şey mevcut coğrafi sınırlar ve limitler dahilindeki talebe cevap vermekle ilgili.”
KIRGIZİSTAN MERKEZLİ DEVASA ENERJİ KÖPRÜSÜ
İhlas Holding’in Kırgızistan’da attığı stratejik adımlarla Orta Asya’dan Avrupa’ya uzanan kurumsal bir enerji köprüsü kurduğunu ifade eden Ören, bölgenin sahip olduğu potansiyeli şu resmi verilerle paylaştı:
“Oluşan devasa talebin cevabı, ucuz elektriğin üretilebildiği yerlerde saklı. Yenilenebilir enerji ve hidroelektrik tam olarak bu ihtiyacın cevabıdır. Biz Orta Asya’dayız çünkü orası muazzam potansiyele sahip bir pazar. Orta Asya’da planlama aşamasında olan yaklaşık 43 gigavatlık hidroelektrik ve yenilenebilir enerji projesi var. Bizim faaliyet gösterdiğimiz Kırgızistan’da, planlanan 10 gigavatlık hidroelektrik proje bulunuyor.”
BİLİŞİM DEVLERİ FABRİKALARINI BU BÖLGEYE KURACAK
Yapay zeka ve dijitalleşmenin şebeke bütçeleri üzerindeki yükü her 18 ayda bir ikiye katladığını belirten Ören, batılı büyük güçlerin ve bilişim şirketlerinin yeni yatırım stratejisini şu sözlerle özetledi:
“Ancak şebeke üzerindeki yeni yük; ısınma, ulaşım ya da hava yollarından gelmeyecek. Yeni yük bizzat ‘bilişim’ dünyasından gelecek. Çünkü güç talebi her 18 ayda bir ikiye katlıyor. Her yıl küresel şebeke üzerine, Japonya’nın yıllık toplam tüketimi kadar yeni bir yük biniyor. Petrol ve gaz altyapısını kolay taşıyamazsınız. Fakat yeni enerji üretim kaynaklarının devreye girme hızı göz önüne alındığında, veri merkezleri ve yapay zekâ şirketleri fabrikalarını elektriğin üretildiği yerlerin yanına kuracaklar.”
BATI DÜNYASI ROTAYI ORTA KORIDORA ÇEVİRDİ
Kalkınma finansmanı kuruluşlarının pürdikkat Orta Asya’ya yöneldiğini ve CASA-1000 gibi devasa bölgesel şebeke projelerinin tamamlanma aşamasına geldiğini aktaran Ören, politik eksen değişimini şu kurumsal tespitlerle aktardı:
“Süreç, geçtiğimiz yıl ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Asya ülkelerinin tüm devlet başkanlarını ağırlamasıyla başladı. Kazakistan ve Kırgızistan’daki zirveler neticesinde, ABD kurumlarının görev tanımları güncellendi ve stratejik odakları Orta Asya’ya kaydırıldı. Avrupa Komisyonu da, Orta Asya için büyük bir hibe ve teşvik programı açıkladı.”
#AhmetMücahidÖren #İhlasHoldingEnerji #OrtaAsyaYatırımları #YapayZekaEnerjisi
