Türkiye gazetesi, İHA ve TGRT Haber gibi ülkenin önemli yayınlarını bünyesinde bulunduran İhlas Medya Grubu’nun aylık ekonomi dergisi Türkiye’de İş Dünyası’nın koordine sinde yapılan Anadolu Buluşmaları kalkınma yolunda ufuk açıcı gelişmelerin önünü açıyor. İhlas Medya Grubu Başkanı Aslıhan Ören’in tam desteğiyle gerçekleştirilen kalkınma hamlesi, Serhat bölgesinin ekonomik geleceğini yeniden şekillendiriyor. Kars Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Çok Amaçlı Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen toplantı; kamu yöneticileri, iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarını aynı masa etrafında buluş turdu. Toplantının moderatörlüğünü Türkiye’de İş Dünyası Genel Yayın Yönetmeni Celal Toprak üstlenirken; Kars Valisi Ziya Polat, Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, Azerbaycan Kars Başkonsolosu Zamin Aliyev, KAI Vakfı Kurucu Başkanı Prof. Dr. Esfender Korkmaz, SERKA Genel Sekreteri Nurullah Karaca, Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci, KAI Vakfı Başkanı Abdullah Akbulak ile çok sayıda iş insanı ve STK temsilcisi toplantıda yer aldı.
“KÖPRÜ OLMAKTAN MUTLULUK DUYUYORUZ”
Toplantının açılış konuşmasını yapan Türkiye’de İş Dün yası dergisi Genel Yayın Yönetmeni Celal Toprak, “Kars, Ardahan ve Iğdır hattı artık yalnızca Türkiye’nin doğu sınırını oluşturan stratejik bir coğrafya değil; aynı zamanda üretimin, lojistiğin, ihracatın ve bölgesel kalkınmanın yükselen merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Türkiye’de İş Dünyası dergisi olarak Anadolu Buluşmaları ile bu üç kardeş ilin ekonomik potansiyelini küresel ticaret yollarıyla birleştiren ortak bir vizyon köprüsü kurmaktan gurur duyuyoruz” dedi.
VALİ POLAT’TAN YATIRIMCILARA ÇAĞRI
Toplantıda konuşan Kars Valisi Ziya Polat, yatırımcılara seslenerek Kars’ın büyük fırsatlar sunduğunu ifade etti. Vali Polat, kamuya ait tarihi yapıların yatırımcılara açılabileceğini belirterek, “Elimizdeki tarihi binaları yap-işlet-devret modeliyle değerlendirmeye hazırız. Valiliğe ait bir binayı 5 yıldızlı otel yatırımı için devrettik. Bölgeye yatırım yapan herkes kazançlı çıkacak. Turizmde çok ciddi bir hareketlilik var. Yakın gelecekte otel yapacak yer bulmakta zorlanabilirsiniz. Devlet tüm kurumlarıyla bölgenin kalkınması için çalışıyor” diye konuştu.
“ÖNEMLİ OLAN FİNANSMAN”
Kentin sahip olduğu ekonomik ve doğal potansiyelin herkes tarafından bilindiğini ancak asıl tartışılması gereken konunun bu potansiyelin nasıl hayata geçirileceği olduğunu söyleyen KAI Vakfı Kurucu Başkanı ve Ekonomist Prof. Dr. Esfender Korkmaz, Kars’ın kalkınması için uluslararası finans kaynaklarının değerlendirilmesi, organik üretimin organize edilmesi ve yeni bir üretim modeli geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
“BUGÜN 400 KİLO PEYNİR BİR TELEFON EDİYOR YARIN TERSİ OLACAK”
Toplantının dikkat çeken konuşmalarından biri de Prof. Dr. Korkmaz’dan geldi. Dünyada organik ürünlere yönelik talebin hızla arttığını belirten Korkmaz, bölgenin tarımsal potansiyeline dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: “Bu gün bir cep telefonu yaklaşık 400 kilo kaşar peynirine denk geliyor. Ancak bu böyle devam etmeyecek. Organik tarım ve organik ürünler dünyada giderek daha fazla değer kazanıyor. Bir gün gelecek, bir cep telefonu bir kilo peynire denk olacak. Bölge olarak bu dönüşüme hazırlanmalı ve potansiyelimizi nasıl değerlendireceğimizi daha fazla tartışmalıyız.”
“BİRBİRİMİZİN RAKİBİ DEĞİLİZ”
Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger de yaptığı konuşmada son dönemde Kars, Ardahan ve Iğdır arasında gereksiz bir rekabet algısı oluşturulmaya çalışıldığını belirtti. Bu yaklaşımın bölgesel kalkınmaya zarar vereceğini ifade eden Senger, üç ilin birbirinin rakibi değil tamamlayıcısı olduğunu söyledi. Senger, “Kars, Ardahan ve Iğdır bir ağacın dalları gibi dir. Biz hiçbir zaman bu şehirleri birbirinden ayrı görmedik ve göremeyiz. Bölgesel kalkınma ancak birlikte hareket edildiğin de mümkün olacaktır” dedi. Senger, “Önümüzdeki 10 yıl içerisinde bölgemizin ticaret açısından çok önemli bir merkez haline geleceğine inanıyorum. Geçtiğimiz yıl Kars’a 650 binin üzerinde turist geldi. Bu son derece önemli bir rakamdır. Ancak turizmi yalnızca Kars merkezli düşünmemeliyiz. Ardahan’ı, Çıldır Gölü’nü, Iğdır’ı ve bölgedeki diğer değerleri de içine alan ortak turizm rotaları oluşturmalıyız” ifadelerini kullandı.
KALKINMANIN ÜÇ TEMELİ
Üniversitelerin yalnızca eğitim veren kurumlar olmadığını, aynı zamanda bölgesel kalkınmanın önemli aktörleri arasında yer aldığını söyleyen Kafkas Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Engin Kılıç, eğitim temelli bir bakış açısı ortaya koydu. Prof. Dr. Kılıç, üniversitede yürütülen çalışmalar kap samında yüksek verimli büyükbaş hayvan genetiği üzeri ne önemli başarılar elde edildiğini ifade ederek, “Kafkas Üniversitesi olarak hayvancılık alanında yürüttüğümüz bilimsel çalışmaların sonuçlarını almaya başladık. Özellikle embriyo transferi ve genetik ıslah çalışmalarıyla yüksek verimli hayvan yetiştiriciliği konusunda önemli bir noktaya geldik. Bu çalışmalar hem bölge ekonomisine hem de ülke hayvancılığına ciddi katkılar sağlayacaktır” diye konuştu. Kılıç, bilimsel üretimin ekonomik kalkınmanın temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.
BÖLGESEL KALKINMA MASAYA YATIRILDI
Açılış konuşmalarının ardından toplantı kapsamında gerçekleştirilen “Bölgesel Kalkınma Paneli”, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın ekonomik potansiyelini ortaya koyan önemli değerlendirmelere sahne oldu. Panelde; bölgenin yatırım imkanları, lojistik avantajları, sınır ticaretinin geliştirilmesi, tarım ve hayvancılıkta katma değerli üretim, turizm potansiyeli ve uluslararası ticaret koridorlarının sağlayacağı fırsatlar ele alındı. Panelin moderatörlüğünü Celal Toprak üstlenirken; Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci ve Serhat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Nurullah Karaca konuşmacılar arasında yer aldı.
“TÜRK DÜNYASINA AÇILAN İLK KAPIYIZ”
Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, bölgesel kalkınma panelinde yaptığı konuşmada Kars, Ardahan ve Iğdır’ın ortak bir kalkınma vizyonu etrafında hareket etmesi gerektiğini belirterek, bölgenin sahip olduğu potansiyelin artık somut ekonomik değere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Serhat bölgesinin tarih boyunca önemli ticaret yollarının kesişim noktası olduğunu hatırlatan Bozan, günümüzde de aynı avantajın sürdüğünü belirterek, “Bugün sınırda olmak tek başına yeterli değildir. Önemli olan sınırın sunduğu fırsatları değerlendirebilmektir. Biz Türkiye’nin son noktası değiliz. Biz Türkiye’nin dışa açılan ilk kapısıyız. Kafkas ya’ya açılan kapısıyız. Türk dünyasına açılan kapısıyız. Orta Asya’ya uzanan ticaret yollarının başlangıç noktasıyız. Bu nedenle bölgemizin vizyonunu yalnızca kendi sınırlarımız içerisinde değerlendiremeyiz. Daha büyük düşünmek ve daha büyük hedefler koymak zorundayız” dedi. Konuşmasında bölgenin kültürel ve gastronomik değerlerine de değinen Bozan, Kars Kaşarı, Gravyer Peyniri, Kars Kazı ve Kars Ketesi gibi ürünlerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel miras niteliği taşıdığını ifade etti. Coğrafi işaret çalışmalarına büyük önem verdiklerini söyleyen Bozan, bu çalışmaların üreticiyi koruduğunu, kırsal kalkınmayı desteklediğini ve bölgesel ekonomiye katkı sun duğunu belirtti.
DOĞUKAPI VE BTK DEMİRYOLU VURGUSU
Bölgenin önünde önemli fırsatlar bulunduğunu dile getiren Bozan, özellikle Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, lojistik koridorlar ve sınır kapılarının bölgesel kalkınmada kritik rol oynayacağını söyledi. Doğukapı Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasının bölgenin ekonomik yapısında yeni bir dönemin başlangıcı olacağına inandığını ifade eden Bozan, bunun yeni yatırımların, ticaret bağlantılarının ve turizm hareketliliğinin önünü açacağını kaydetti.
“BÖLGESEL DÖNÜŞÜMÜN SEYİRCİSİ DEĞİL, KAZANANI OLMAK İSTİYORUZ”
Kafkasya ve Orta Asya hattında yaşanan gelişmelerin Ardahan için önemli fırsatlar sunduğunu belirten Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci, bölgenin önümüzdeki süreçte ticaret ve lojistik açısından stratejik bir konuma yükseleceğini söyledi. Bölgedeki ulaşım ve ticaret koridorlarının önemine değinen Demirci, özellikle Zengezur Koridoru’nun tam anlamıyla faaliyete geçmesinin ardından Türkiye, Azerbaycan, Orta Asya ve Çin arasındaki ticaret hacminde ciddi artışlar yaşana cağını ifade etti. Demirci sözlerini şöyle sonlandırdı; “Zengezur Korido ru’nun tam kapasiteyle devreye girmesi halinde Türkiye, Azerbaycan, Orta Asya ve Çin arasındaki ticaret hareketliliğinin çokdaha yüksek seviyelere ulaşacağını öngörüyoruz. Bu noktada önümüzde önemli bir soru duruyor; Ardahan bu değişimin yalnızca seyircisi mi olacak, yoksa kazananlarından biri mi olacak? Biz bu değişimin kazananları arasında yer almak istiyoruz. Sadece Ardahan’ın değil, bölgemizin tamamının bu süreçten fayda sağlamasını arzu ediyoruz.”
“BÖLGESEL KALKINMADA İŞ BİRLİĞİ VE ORTAK HAREKET ETME KÜLTÜRÜ ÖNEMLİ”
Bölgesel kalkınmanın ancak kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmasıyla mümkün olabileceğini belirten Serhat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Nurullah Karaca, ajansın bu anlayış doğrultusunda faaliyetlerini sür dürdüğünü söyledi. Serhat Kalkınma Ajansı’nın yapısı ve çalışma modeli hakkında bilgi veren Karaca, “Kalkınma Ajansımızın yönetim yapısında bölgemizdeki illerin valileri, belediye başkanları, il genel meclisi başkanları ile ticaret ve sanayi odası başkanları yer alıyor. Bu yönüyle ajansımız, bölgesel kalkınma perspektifinin kurumsal olarak hayata geçirildiği önemli yapılardan biridir. Çünkü kalkınma yalnızca tek bir kurumun ya da tek bir şehrin çabasıyla gerçekleşmez. Bölgedeki tüm aktörlerin bir araya gelmesi, ortak hedefler belirlemesi ve birlikte hareket etmesi gerekir. Kalkınma Ajansı da tam olarak bu işlevi yerine getiren bir platform görevi görüyor” dedi. Ajansın temel hedefinin bölgenin potansiyelini harekete geçirmek olduğunu vurgulayan Karaca, şöyle devam etti: “Biz Serhat Kalkınma Ajansı olarak kamu kurumlarımız, sivil top lum kuruluşlarımız ve özel sektör temsilcilerimizle iş birliği içerisinde çalışıyoruz. Bölgemizin sahip olduğu ekonomik, sosyal ve kültürel potansiyeli ortaya çıkarmak ve bunu sürdürülebilir kalkınmaya dönüştürmek temel hedefimizdir. Bu doğrultuda bölgesel kalkınma stratejileri geliştiriyor, projeler hazırlıyor ve yerel aktörlerle birlikte hareket ediyoruz. Bölgenin ihtiyaçlarını dikkate alan, yerel dinamikleri harekete geçiren bir kalkınma modeli oluşturmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.”
AKBULAK’TAN ÜÇ STRATEJİK ADIM VURGUSU
Kars-Ardahan-Iğdır (KAI) Vakfı Başkanı Abdullah Ak bulak, bölgenin kalkınması için sınır ticareti, organik tarım ve hayvancılık ile turizm olmak üzere üç ana alana odaklanılması gerektiğini belirtti. Bölgeye mutlaka bir serbest bölge kurulması gerektiğini vurgulayan Akbulak, Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun Ardahan’a uzatılmasının önemine dikkat çekti. Ayrıca kirlenmemiş meralar ve zengin su kaynaklarıyla organik tarımda master planı yapılması gerektiğini ifade eden Akbulak, kültür ve sağlık turizminin de geliştirilerek bölgenin Asya ile Avrupa arasında bir merkez haline getirilmesi gerektiğini söyledi. Bölgesel güç birliğini taahhüt eden zirve, üç ilin ortak imzasıyla yayımlanacak ve 2030 yol haritasını belirleyecek olan “Kars Manifestosu” ile taçlandı.
