Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) koordinasyonunda düzenlenen COP31 İş ve Yatırım Zirvesi, 12 Kasım’da Antalya’da başladı. “From Ambition to Delivery” (Hedeften Uygulamaya) temasıyla gerçekleştirilen zirve, 55’i aşkın ülkeden 1.500’ün üzerinde kayıtlı katılımcıyı bir araya getirdi. İklim değişikliğiyle mücadelede siyasi taahhütlerin ötesine geçilerek somut yatırım ve uygulamaların hayata geçirilmesinin hedeflendiği buluşmada, iklim finansmanından enerji dönüşümüne, sanayinin karbonsuzlaştırılmasından dirençli şehirlere kadar geniş bir gündem ele alındı.
Zirvenin açılışında yapılan konuşmalarda, iklim hedeflerine ulaşılmasında kamu ve özel sektör iş birliğinin belirleyici olacağı mesajı öne çıktı. Ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirliğin birbirini destekleyen iki alan olduğuna dikkat çekilirken, yeşil dönüşümün Türkiye açısından enerji ithalatının azaltılması, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve makroekonomik istikrarın desteklenmesi bakımından da stratejik önem taşıdığı vurgulandı.
“YEŞİL DÖNÜŞÜM MAKROEKONOMİK İSTİKRARA DA KATKI SAĞLAYACAK”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ekonomi ve ekolojinin birbirini destekleyen süreçler olduğunu belirterek yeşil dönüşümün fosil yakıt ithalatını azaltarak Türkiye’nin makroekonomik istikrarına da katkı sağlayacağını söyledi. İklim hedeflerinin yalnızca taahhütlerle sınırlı kalmaması, yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Yılmaz; finansmana hazır projelerin, uygun finansman araçlarının ve kamu-özel sektör iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Özel sektörün iklim politikalarındaki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, “Özel sektörü görmeyen, özel sektörün enerjisini harekete geçirmeyen bir iklim politikası başarılı olma şansına sahip değildir” dedi. Zirvenin iş dünyasının COP süreçlerindeki temsilini güçlendirdiğini belirten Yılmaz, COP31 Özel Sektör Temsilcisi ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile ekibine hazırlık sürecindeki katkılarından dolayı teşekkür etti. Yılmaz, iş dünyasının iklim müzakerelerinde daha güçlü ve kalıcı biçimde temsil edilmesinin önemini de vurguladı.
“COP31’İ UYGULAMA COP’U OLARAK KONUMLANDIRIYORUZ”
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise Türkiye’nin ev sahipliğindeki konferansı bir “Uygulama COP’u” olarak konumlandırdıklarını belirtti. Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e, üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını ise en az yüzde 15’e çıkarma hedeflerini paylaştı.
İklim hedeflerinin yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesi amacıyla başlatılan İklim Uygulama Köprüsü hakkında da bilgi veren Kurum, ülkelerin öncelikleriyle finansman ve teknoloji olanaklarının buluşturulmasının hedeflendiğini söyledi. Kurum, “Amacımız şu, ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelere çevirmek. Finansmanla projeyi, teknolojiyle ihtiyacı buluşturmak, bu köprünün en sağlam ayağı ise iş dünyamız” ifadelerini kullandı.
TOBB ile kurulan ortaklığın özel sektörün yatırım ve üretim kapasitesini COP31 sürecine dahil etme iradesini yansıttığını belirten Kurum, iş dünyasıyla geliştirilen iş birliğini uzun vadeli bir ortaklığa dönüştürmek istediklerini ifade etti.
“İKLİM HEDEFLERİ FABRİKALARDA, TARLALARDA VE ŞANTİYELERDE GERÇEKLEŞECEK”
TOBB Başkanı ve COP31 İş Forumu Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, COP tarihinde ilk kez iş dünyasının Liderler Zirvesi ile eş zamanlı olarak bir araya geldiğine dikkat çekti. İş dünyasının COP süreçlerinde artık yalnızca davetli bir paydaş değil, karar ve uygulama süreçlerinin doğrudan bir parçası olması gerektiğini belirten Hisarcıklıoğlu, hükümetlerin kuralları ve anlaşmaları oluşturduğunu, yatırımları ise iş dünyasının hayata geçirdiğini söyledi.
İklim değişikliğinin her işletmeyi etkilediğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, iklim hedeflerinin uygulamaya geçirilmesinde özel sektörün belirleyici rol üstlendiğini ifade ederek şöyle konuştu:
“İklim hedeflerine, müzakere salonlarında ulaşılmaz. Bu hedeflere fabrikalarda, tarlalarda ve şantiyelerde ulaşılır. Bu hedeflere, iş dünyası sayesinde ulaşılır. Şunu çok açık söyleyeyim, iklim eylemi iş dünyası için bir maliyet değil, neslimizin en büyük yatırım fırsatıdır. İhtiyacımız olan şeylerin çoğu zaten mevcut, teknoloji hazır, ihtiyacımız olan tek şey uygulama. Ancak iş dünyası bunu tek başına yapamaz, net ve istikrarlı politikalara ihtiyacımız var. Daha hızlı izinlere, adil rekabete ihtiyacımız var.”
DÜNYA BANKASI’NDAN ÖZEL SEKTÖR SERMAYESİ VURGUSU
COP31 İş Forumu CEO’su Sarp Kalkan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “What Makes Climate Policy Investable?” (İklim Politikalarını Yatırım Yapılabilir Kılan Nedir?) başlıklı oturumda Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga ile BBVA Yönetim Kurulu Başkanı Carlos Torres Vila, iklim finansmanının önündeki engelleri değerlendirdi.
Ajay Banga, Dünya Bankası’nın özel sektör sermayesini harekete geçirmeye yönelik reformlarına değinerek iklim yatırımlarının ekonomik getiriler ve genç istihdamı odağında ele alınması gerektiğini belirtti. Carlos Torres Vila ise gelişmekte olan pazarlardaki KOBİ’lerin yeşil finansmana erişiminin önemine dikkat çekti. Enerji verimliliği, elektrifikasyon, akıllı şebekeler ve yapay zekânın Türkiye gibi yüksek potansiyele sahip ülkelerin rekabet gücünü artırabileceğini ifade etti.
“YA SORUNUN PARÇASI OLURUZ YA ÇÖZÜMÜN”
Avrupa İklim Vakfı CEO’su Laurence Tubiana’nın moderatörlüğündeki “Climate Policy in a Changing World” (Değişen Dünyada İklim Politikaları) başlıklı panelde ise iklim eylemi ile ekonomik büyümenin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği mesajı verildi. Londra Belediye Başkanı Lord Sadiq Khan ve Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) Başkanı Peter Bakker, iklim krizinin artık yalnızca çevresel bir mesele değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk hâline geldiğine dikkat çekti.
Şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki kritik rolüne işaret eden Sadiq Khan, “Dünya nüfusunun yarısından fazlası şehirlerde yaşıyor ve enerjinin yüzde 70’inden fazlasını biz tüketiyoruz. Ya sorunun parçası olabiliriz ya da çözümün kendisi” değerlendirmesinde bulundu.
ENERJİ GÜVENLİĞİNDEN SANAYİNİN KARBONSUZLAŞTIRILMASINA
Zirvenin diğer oturumlarında enerji arz güvenliği, elektrifikasyon, sanayinin karbonsuzlaştırılması, yeşil sanayileşmede rekabet gücü ve iklim yatırımlarının finansmanı gündeme geldi. Fortescue Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Andrew Forrest ile Octopus Energy Group Kurucusu ve CEO’su Greg Jackson’ın katıldığı oturumda iş dünyasının iklim politikalarındaki rolü ele alındı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol ve BBVA Grup CEO’su Onur Genç enerji arz güvenliğini değerlendirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler ise elektrifikasyonun sanayinin dönüşümündeki rolünü ele aldı.
Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar ve Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John W. H. Denton’ın katıldığı oturumda iklim yatırımlarının finansmanı değerlendirildi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve TÜSİAD Başkan Yardımcısı Perihan İnci’nin de yer aldığı oturumda sanayinin dönüşümü, yeşil üretim ve rekabet gücü konuları görüşüldü.
COP31 İş ve Yatırım Zirvesi, 13 Kasım’da iş dünyasının iklim hedeflerine katkıları, döngüsel ekonomi, KOBİ’lerin yeşil dönüşümü, iklim teknolojileri ve COP32 sürecine odaklanan oturumlarla devam edecek.
