Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, kıta savunmasını güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen “Avrupa Güvenlik Eylemi” (SAFE) kapsamında kritik bir aşamaya gelindiğini duyurdu. Brüksel’den yapılan açıklamaya göre, ulusal savunma planları kabul edilen 16 ülkeye nisan ayından itibaren ödemelerin yapılması planlanıyor. 150 milyar avroya kadar ulaşan bu devasa bütçe, üye ülkelerin ortak silah ve teknoloji tedarikinde kullanılacak. Türkiye gibi aday ülkelerin de üretim zincirine dahil olabileceği bu sistemde, savunma sanayisinin yerlilik oranı en önemli kriter olarak öne çıkıyor.
FRANSA VE MACARİSTAN BEKLEME LİSTESİNE ALINDI
Onaylanan 16 ülkenin aksine; Fransa, Çekya ve Macaristan’ın sunduğu savunma planları henüz Komisyon’dan geçer not alamadı. AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, bu ülkelerin dosyalarında ek bilgiye ihtiyaç duyulduğunu ve talep edilen tutarların önceden belirlenen çerçeveyle tam uyumlu olmadığını belirtti. Özellikle Fransa’nın sunduğu planın detaylı bir incelemeden geçtiği ifade edilirken, hiçbir dosyanın reddedilmediği ancak teknik düzenlemelerin şart olduğu vurgulandı.
TÜRKİYE VE ADAY ÜLKELER İÇİN YÜZDE 65 KRİTERİ
SAFE mekanizması, sadece AB üyelerini değil, Türkiye gibi aday ülkeleri ve Kanada gibi stratejik ortakları da kapsıyor. Ancak bu ülkelerin ortak tedarik projelerine katılması için katı bir kural bulunuyor; üretilecek savunma ürününün bileşen değerinin en az yüzde 65’inin Avrupa içinden gelmesi şartı aranıyor. Bu durum, Avrupa savunma sanayisinin kendi kaynaklarını ve teknolojisini koruma motivasyonunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
POLONYA ASLAN PAYINI ALARAK LİSTEYE DAMGA VURDU
9 Eylül’de yapılan ön dağıtımda en yüksek payı 43,7 milyar avro ile Polonya almıştı. Ukrayna sınırındaki konumu nedeniyle savunma yatırımlarını artıran Polonya’yı, 16,2 milyar avro ile Fransa ve 14,9 milyar avro ile İtalya takip ediyor. Nisan ayında başlayacak ödemelerle birlikte bu ülkelerin ortak askeri altyapı projelerine hız vermesi ve Avrupa’nın “2030 savunma hedefleri” doğrultusunda daha bağımsız bir yapıya kavuşması amaçlanıyor.
RUSYA TEHDİDİ VE TRUMP BASKISI SİSTEMİ HIZLANDIRDI
SAFE programının 2025 yılında yürürlüğe girmesinin temelinde Rusya’nın artan tehdit algısı ve ABD’de Donald Trump yönetiminin Avrupa’ya yönelik “kendi güvenliğinizi kendiniz sağlayın” baskısı yatıyor. Avrupa ülkeleri, artık sadece kendi endüstrilerinden değil, birbirlerinin birikimlerinden de ortak satın alımlar yaparak maliyetleri düşürmeyi ve savunma kapasitelerini senkronize etmeyi hedefliyor. Nisan ayındaki ilk ödemeler, bu stratejik özerklik yolundaki en somut adım olacak.
#AvrupaBirliği #SavunmaSanayii #SAFEProgramı #EkonomiVeGüvenlik
