İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) tarafından düzenlenen Altın Tohumlar toplantısında bu kez avokado sektörü masaya yatırıldı. Çevrim içi gerçekleştirilen toplantının açılış konuşmasını İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap yaptı. Moderatörlüğünü İSTİB Genel Sekreter Yardımcısı İsmail Şen’in üstlendiği toplantıya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırmacısı Dr. Süleyman Bayram, Doaş Tarım ve Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Şevki Öncel ile Özboyacı Tarım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Fatih Özboyacı konuşmacı olarak katıldı.
TÜRKİYE’DE ÜRETİM 170 KAT ARTTI
Toplantının açılışında konuşan İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, avokadonun yalnızca sofralık tüketilen bir meyve olmadığını, işlenmiş ürünleriyle de yüksek katma değer oluşturabilecek stratejik bir tarım ürünü olduğunu söyledi.
Kasap, “Avokado, yalnızca taze tüketilen bir meyve değil; yağı, çekirdeği, kabuğu ve işlenmiş ürünleriyle gıda ve kozmetik sanayisinde yüksek katma değer oluşturabilecek stratejik bir tarım ürünüdür. Türkiye’nin avokado üretiminin son 20 yılda yaklaşık 170 kat artarak 68 bin tonun üzerine çıkarması, bu alandaki güçlü potansiyelimizi açıkça ortaya koyuyor. Doğru üretim planlaması, işleme altyapısı ve pazar geliştirme çalışmalarıyla avokadonun ülkemiz tarımı ve ihracatı açısından çok daha önemli bir konuma ulaşacağına inanıyorum” dedi.
DOĞRU HASAT VE KOOPERATİFLEŞME VURGUSU
Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırmacısı Dr. Süleyman Bayram ise avokadonun dünya genelinde “süper besin” olarak öne çıktığını belirterek, pandemi sonrasında ürünün bilinirliği ve tüketiminin hızla arttığını ifade etti.
Bayram, “Türkiye ağırlıklı olarak sofralık üretim tarafında yer alıyor. Yağ ve kozmetik sanayisine yönelik kullanım alanları ise hâlen gelişmeye açık önemli bir potansiyel taşıyor” dedi.
Sektörün sürdürülebilir büyümesi için üreticilerin kooperatif çatısı altında hareket etmesinin önemine işaret eden Bayram, “Üretim, hasat, depolama ve pazarlama süreçlerinde ortak hareket edilmesi gerekiyor. Ürünlerin olgunlaşmadan hasat edilmesi, doğru koşullarda olgunlaştırılmaması ve raflarda düşük kaliteli ya da çürümüş şekilde tüketiciye sunulması, avokadoya olan güveni zedeliyor. Bu nedenle doğru hasat zamanı, depolama, olgunlaştırma ve satış süreçleri konusunda üreticilerin, perakendecilerin ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor” diye konuştu.
“ÜRETİM 20 KAT ARTSA BİLE PAZAR HAZIR”
Doaş Tarım ve Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Şevki Öncel, avokadonun tropikal meyveler arasında ikame edilemeyen ve pazar sorunu yaşamayan ürünlerden biri olduğunu belirtti.
Öncel, “Kendine özgü benzersiz bir üründür. Bu özelliği ürünü fiyat dalgalanmalarına karşı daha dirençli hale getiriyor ve üretici açısından sürdürülebilir bir ticaret imkânı sunuyor. Ayrıca ilerleyen yıllarda üretim 20 kat artsa dahi buna cevap verebilecek bir pazarı var. İç tüketimin yanı sıra coğrafi konumumuz sayesinde komşu ülkelere kısa sürede ihracat yapma avantajına sahibiz” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin dünya avokado pazarında daha güçlü bir konuma ulaşabilmesi için üretim modelinin değişmesi gerektiğini vurgulayan Öncel, “Bugün üretim büyük ölçüde küçük ve parçalı bahçelerde yapılıyor. Oysa 50 dekarın altındaki işletmelerde sabit maliyetler yükseldiği için ekonomik ve rekabetçi üretim yapmak zorlaşıyor” dedi.
Öncel, “Üretimin ölçek ekonomisine uygun şekilde planlanması, kooperatifleşmenin güçlendirilmesi ve üretime elverişli kamu arazilerinin sektöre kazandırılması halinde Türkiye, hem iç talebi rahatlıkla karşılayabilecek hem de ihracatta önemli bir oyuncu haline gelebilecektir” değerlendirmesinde bulundu.
“AVOKADO BAHÇESİ FABRİKA GİBİDİR”
Özboyacı Tarım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Fatih Özboyacı ise avokadonun yalnızca taze tüketilen bir meyve olmadığını, yağ, püre ve kozmetik sanayisi başta olmak üzere birçok farklı alanda değerlendirilebildiğini söyledi.
Türkiye’de kişi başına yıllık avokado tüketiminin yaklaşık 60-70 gram seviyesinde olduğunu belirten Özboyacı, bu rakamın ABD’de 2 kilogramın üzerine çıktığını ifade etti.
Özboyacı, “Türkiye’de tüketimi artırabilirsek hem iç pazarın büyümesini sağlayabilir hem de işlenmiş avokado ürünleri açısından önemli bir gelişim alanı oluşturabiliriz. Ancak avokado yatırımının uzun vadeli ve planlı şekilde ele alınması gerekiyor. Avokado bahçesi kurmak, aslında toprağın üzerine bir fabrika kurmaktır. Bu nedenle yatırım öncesinde toprak yapısı, sulama imkânı, iklim koşulları ve pazar planlaması detaylı şekilde analiz edilmeli. Planlı üretimin yaygınlaştırılması, katma değerli ürünlerin geliştirilmesi ve üreticilerin teknik bilgiyle desteklenmesi, sektörün sürdürülebilir büyümesi açısından büyük önem taşıyor” diye konuştu.
