İklim değişikliğinin şehirler üzerindeki etkileri giderek artarken, sürdürülebilir kentleşmeye yönelik uluslararası çalışmalara Türkiye’den önemli bir katkı geldi. G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı, kentlerin geleceğine ilişkin hazırladığı 2026 Politika Belgesi’ni Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında kamuoyuyla paylaştı.
G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı Küresel Başkanı, Kale Grubu Başkanı ve CEO’su Zeynep Bodur Okyay’ın öncülüğünde hazırlanan belge, iklim değişikliğine karşı dirençli, kapsayıcı ve sürdürülebilir şehirlerin oluşturulması için 10 stratejik öneri sunuyor.
Farklı ülkelerden uzmanların, şehir uygulayıcılarının ve kadın liderlerin katkılarıyla hazırlanan çalışma, kentlerin yalnızca fiziksel altyapısını değil; ekonomik, toplumsal, çevresel ve kültürel yapısını da kapsayan bütüncül bir dönüşüm yaklaşımı ortaya koyuyor.
ŞEHİRLERİN GELECEĞİ İÇİN 10 STRATEJİK ÖNERİ
G100 tarafından hazırlanan politika belgesi, kentlerin değişen iklim koşullarına uyum sağlaması ve doğal kaynaklarını daha verimli kullanması amacıyla 10 temel alana odaklanıyor.
Belgede şehirlerin küresel rolünün güçlendirilmesi, herkes için eşit kent hakkının korunması ve sürdürülebilir ulaşım sistemlerinin geliştirilmesi öncelikli konular arasında bulunuyor.
Su ve atık yönetiminin iyileştirilmesi, temiz ve erişilebilir enerjiye geçişin hızlandırılması, güvenli ve uygun maliyetli konutların yaygınlaştırılması da öneriler arasında yer alıyor.
Yerel ekonomilerin desteklenmesi, yenilikçi yönetişim modellerinin geliştirilmesi, teknolojik dönüşümün kent yaşamına entegre edilmesi ve kültür ile sanatın şehirlerin geleceğinde daha etkin rol üstlenmesi de belgenin diğer başlıklarını oluşturuyor.
Politika belgesi, bu alanlarda yalnızca hedefler belirlemekle kalmayarak yerel uygulamaların geliştirilmesi, finansman modellerinin oluşturulması ve sonuçların ölçülmesine yönelik bir yol haritası sunuyor.
BODUR OKYAY “GELECEK KUŞAKLARA NASIL ŞEHİRLER BIRAKACAĞIZ?”
G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı Küresel Başkanı Zeynep Bodur Okyay, şehirlerin ekonomik, kültürel ve toplumsal gelişimin merkezinde bulunduğunu belirterek iklim değişikliğinin kentlerin geleceğini doğrudan etkilediğini söyledi.
Kentlerin dönüşümünün yalnızca çevre politikalarıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Bodur Okyay, barınma, üretim, ulaşım ve kaynak yönetiminin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
Bodur Okyay, “Şehirler, insanlığın medeniyet birikimini taşıyan, ekonomik ve kültürel gelişime yön veren yaşam alanları. Bu birikimin geleceği, iklim krizi karşısında nasıl bir dönüşüm gerçekleştireceğimize bağlı.” dedi.
Kentlerin farklı sistemlerinin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğine dikkat çeken Bodur Okyay, enerji altyapısından su kaynaklarına, konutlardan sanayiye kadar tüm alanların birbiriyle bağlantılı olduğunu belirtti.
Hazırlanan politika belgesinin ortak bir soruya yanıt aradığını ifade eden Bodur Okyay, “Bu on başlık aslında aynı soruya yanıt arıyor: ‘Gelecek kuşaklara nasıl şehirler bırakacağız?'” değerlendirmesinde bulundu.
SANAYİNİN İKLİM KRİZİNE KARŞI SORUMLULUĞU VURGULANDI
Kale Grubu Başkanı ve CEO’su Zeynep Bodur Okyay, şehirlerin sürdürülebilir dönüşümünün sanayi ve üretim sektörlerinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Bugün geliştirilen yapı malzemelerinin, üretim teknolojilerinin ve enerji kullanım biçimlerinin geleceğin şehirlerini doğrudan şekillendireceğine dikkat çeken Bodur Okyay, sanayinin çevresel etkilerini azaltacak yeni üretim modellerine yönelmesi gerektiğini belirtti.
Bodur Okyay, “Sanayinin yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılayan değil, geleceğin daha sürdürülebilir üretim modellerini şekillendiren bir rol üstlenmesi gerektiğine inanıyoruz.” dedi.
Kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarının önemine değinen Bodur Okyay, üretimde daha az kaynak kullanılarak daha fazla ekonomik değer oluşturulmasının sürdürülebilir dönüşümün temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.
Bodur Okyay, “İklim üzerinde etkisi olan sanayinin çözüm üretme sorumluluğu da var.” ifadelerini kullandı.
G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı Küresel Başkanı Zeynep Bodur Okyay
AKILLI ŞEHİRLERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ ÖNE ÇIKIYOR
G100 Politika Belgesi, teknolojik gelişmeleri şehirlerin iklim değişikliğine uyum kapasitesini artıran önemli araçlardan biri olarak değerlendiriyor.
Özellikle erken uyarı sistemleri, iklim risklerinin modellenmesi, enerji yönetimi ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesi gibi alanlarda dijital teknolojilerden yararlanılması öneriliyor.
Teknoloji kullanımının yalnızca altyapı yatırımlarıyla sınırlı tutulmaması, vatandaşların kent yaşamına katılımını ve kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştıracak şekilde geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Politika belgesinde ayrıca şehirlerin gerçek yaşam koşullarında yeni çözümleri test edebileceği yaşayan laboratuvarların (Living Labs) kurulması ve başarılı uygulamaların farklı bölgelere yaygınlaştırılması öneriliyor.
KADIN LİDERLİĞİNDE KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Belgenin öne çıkan başlıklarından birini kadınların şehirlerin geleceğini şekillendiren karar alma süreçlerinde daha etkin rol üstlenmesi oluşturuyor.
Kadınların yönetişim, finansman ve uygulama mekanizmalarına katılımının artırılması, sürdürülebilir şehirlerin geliştirilmesi açısından önemli görülüyor.
Zeynep Bodur Okyay, kentlerin dönüşümünün farklı toplumsal kesimlerin katkısıyla gerçekleştirilebileceğini belirterek, “Kadınların liderliğinde kurulacak güçlü iş birlikleri ise iklim karşısında dirençli, kapsayıcı ve sürdürülebilir şehirlerin en önemli itici güçlerinden biri olacak.” dedi.
G100 Politika Belgesi’ne eşlik eden Yönetici Özeti’nde de COP31 sonrasında kadınların liderliğinde küresel bir uygulama topluluğu oluşturulması öneriliyor.
Bu yapıyla farklı şehirlerdeki bilgi ve deneyimlerin paylaşılması, ortak projelerin geliştirilmesi ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılması hedefleniyor.
KENTSEL DÖNÜŞÜM İÇİN FİNANSMAN VE YEREL İŞ BİRLİĞİ
G100 tarafından açıklanan politika belgesi, şehirlerin sürdürülebilir dönüşümünde finansman kaynaklarına erişimin önemine de dikkat çekiyor.
Yerel yönetimlerin iklim değişikliğine uyum yatırımlarını gerçekleştirebilmesi için kamu kurumları, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hareket etmesi gerektiği belirtiliyor.
Belgede, yerel kentsel forumların oluşturulması, pilot projelerin geliştirilmesi ve yatırımların sonuçlarının izlenebilir hale getirilmesi öneriliyor.
Politika belgesinin kamuoyuyla paylaşılması, COP31 kapsamında 12 Kasım’da Türkiye COP31 Başkanlığı ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat) ev sahipliğinde gerçekleştirilen Kentsel Dayanıklılık, Uyum ve İklim Eylemi Üst Düzey Diyaloğu ile de aynı gündemde yer aldı.
Söz konusu toplantıda dayanıklı altyapı yatırımları, yerel yönetimlerin finansmana erişimi ve karşılanabilir konut ihtiyacı ele alındı.
SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER İÇİN ORTAK EYLEM HEDEFİ
Paris Anlaşması, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Yeni Kentsel Gündem ile uyumlu şekilde hazırlanan G100 Politika Belgesi, şehirlerin geleceğinin ortak politikalarla şekillendirilmesini amaçlıyor.
Çalışmada, iklim değişikliğine karşı dayanıklılığın yalnızca afetlere hazırlık anlamına gelmediği; kentlerin ekonomik faaliyetlerini, sosyal yaşamını ve temel hizmetlerini değişen koşullar altında sürdürebilme kapasitesini de kapsadığı vurgulanıyor.
G100 Akıllı ve Sürdürülebilir Şehirler Kanadı, politika belgesinde yer alan önerilerin yerel ihtiyaçlara uygun, finansmanı sağlanabilir ve sonuçları ölçülebilir projelere dönüştürülmesi için kamu kurumlarına, iş dünyasına, üniversitelere ve sivil toplum kuruluşlarına iş birliği çağrısında bulunuyor.
COP31’de açıklanan belgenin, kadın liderliğini ve sektörler arası iş birliğini merkeze alan yaklaşımıyla sürdürülebilir kentleşme çalışmalarına uluslararası ölçekte katkı sağlaması hedefleniyor.
