ABD merkezli uzay teknolojileri şirketi SpaceX, yeniden kullanılabilir roket sistemleri geliştirme çalışmalarında önemli bir aşamayı geride bıraktı. Şirketin Starship uzay aracı, 15’inci test uçuşunun ardından fırlatıldığı üsse geri dönerek dev mekanik kollarla havada yakalandı.
14 Kasım’da gerçekleştirilen tarihi manevra, uzay aracının üst kademesinin yörünge uçuşu sonrasında ilk kez fırlatma kulesinde yakalanması bakımından önemli bir gelişme olarak kayıtlara geçti.
SpaceX’in Teksas eyaletindeki Starbase tesisinde gerçekleştirilen operasyon, uzay araçlarının tekrar kullanılabilmesine yönelik teknolojilerin geliştirilmesinde yeni bir aşamayı temsil ediyor.
22 SAATLİK UÇUŞUN ARDINDAN TARİHİ İNİŞ
SpaceX’in 13 Kasım’da gerçekleştirdiği 15’inci Starship test uçuşu, yaklaşık 22 saat sürdü.
Fırlatmanın ardından roketin üst kademesi Dünya yörüngesine ulaşarak görevini gerçekleştirdi.
Uzayda kaldığı süre boyunca Dünya’nın çevresinde 14 tur atan Starship, daha sonra atmosfere yeniden giriş yaptı.
Kontrollü alçalma gerçekleştiren uzay aracı, Teksas’taki Starbase tesisinde bulunan fırlatma kulesine yaklaştı.
Starship, iniş manevrasının son aşamasında kulenin iki dev mekanik kolu arasına girerek başarılı biçimde yakalandı.
Bu operasyonla SpaceX, daha önce Super Heavy roket kademelerinde uyguladığı yakalama yöntemini ilk kez Starship uzay aracının üst kademesinde de başarıyla gerçekleştirmiş oldu.
DEV MEKANİK KOLLAR STARSHIP’İ HAVADA YAKALADI
SpaceX’in geliştirdiği ve “Mechazilla” olarak adlandırılan sistem, fırlatma kulesine yerleştirilen dev mekanik kollardan oluşuyor.
Geleneksel roket inişlerinden farklı olarak bu yöntemde uzay aracının yere kendi iniş ayaklarıyla konması yerine kule tarafından havada yakalanması hedefleniyor.
Starship’in kontrollü biçimde alçalmasının ardından devreye giren mekanik kollar, uzay aracını yere temas etmeden sabitledi.
SpaceX’in bu teknolojiyi geliştirmesindeki temel amaç, uzay araçlarının yeniden kullanılmasını kolaylaştırmak ve fırlatmalar arasındaki hazırlık sürelerini azaltmak.
26 STARLINK UYDUSU YÖRÜNGEYE YERLEŞTİRİLDİ
Starship’in 15’inci test uçuşunda yalnızca geri dönüş teknolojileri değil, uydu taşıma kapasitesi de sınandı.
SpaceX, görev kapsamında 26 yeni nesil Starlink V3 uydusunu Dünya yörüngesine yerleştirdi.
Şirketin uydu internet ağını genişletmek için geliştirdiği yeni nesil Starlink uyduları, daha yüksek veri aktarım kapasitesi sağlamayı amaçlıyor.
Uyduların yörüngeye bırakılmasının ardından Starship uçuşuna devam ederek geri dönüş hazırlıklarını tamamladı.
Uzay aracının ısı kalkanının da test boyunca beklendiği şekilde performans gösterdiği bildirildi.
SUPER HEAVY KADEMESİ GERİ DÖNEMEDİ
Tarihi Starship yakalama operasyonuna rağmen test uçuşunun bütün hedefleri gerçekleştirilemedi.
SpaceX, görev kapsamında hem Super Heavy roket kademesini hem de Starship uzay aracını fırlatma kulelerinde yakalamayı planlıyordu.
Ancak roketin ilk kademesi olan Super Heavy, ayrılma sonrasında yaşanan teknik sorun nedeniyle planlanan dönüş manevrasını tamamlayamadı.
İlk kademenin motorlarının beklenenden erken durmasının ardından yönlendirme sistemi, kuleye dönüş girişimini iptal etti.
Meksika Körfezi’ne yönlendirilen roket kademesi, kendini imha sisteminin devreye girmesiyle kaybedildi.
SpaceX mühendislerinin sorunun nedenini belirlemek için incelemelerini sürdürdüğü bildirildi.
NASA’NIN AY GÖREVLERİ İÇİN ÖNEMLİ GELİŞME
Starship’in başarılı biçimde geri kazanılması, NASA’nın gelecek yıllarda gerçekleştirmeyi planladığı Ay görevleri açısından da önem taşıyor.
NASA, Artemis programı kapsamında astronotların Ay yüzeyine taşınması için SpaceX’in geliştirdiği Starship sisteminden yararlanmayı planlıyor.
Uzay aracının yeniden kullanılabilir hale getirilmesi, gelecekte gerçekleştirilecek Ay görevlerinde maliyetlerin azaltılması ve görev sıklığının artırılması açısından önemli görülüyor.
SpaceX’in uzun vadeli hedefleri arasında Starship’i Mars görevlerinde de kullanmak bulunuyor.
UZAY ULAŞIMINDA YENİDEN KULLANIM HEDEFİ
SpaceX, Starship projesiyle uzay taşımacılığında maliyetleri düşürmeyi ve daha sık uçuş gerçekleştirebilmeyi amaçlıyor.
Yaklaşık 124 metre yüksekliğindeki Starship ve Super Heavy sisteminin, dünyanın en büyük ve en güçlü roket sistemi olduğu belirtiliyor.
15’inci test uçuşunda Starship’in üst kademesinin başarılı biçimde geri kazanılması, bu hedef doğrultusunda önemli bir teknik başarı olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte tam ve hızlı yeniden kullanılabilirliğin sağlanabilmesi için hem alt hem de üst kademelerin güvenli biçimde geri kazanılması ve sonraki uçuşlarda tekrar kullanılması gerekiyor.
SpaceX’in önümüzdeki dönemde gerçekleştireceği testlerde bu hedefe yönelik çalışmalarını sürdürmesi bekleniyor.
