Türkiye ile Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkilerin son yıllarda güçlü bir ivme yakaladığını belirten DEİK/Türkiye-Gürcistan İş Konseyi Başkanı Osman Çalışkan Mzhavanadze, mevcut tabloyu değerlendirirken önümüzdeki dönemde öne çıkacak sektörlere ilişkin önemli mesajlar verdi. Türkiye’nin 2008 yılından bu yana Gürcistan’ın en büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatan Mzhavanadze, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son yıllarda istikrarlı biçimde arttığını söyleyerek, “Türkiye, 2008 yılından bu yana Gürcistan’ın en büyük ticaret ortağı konumunu koruyor. Türkiye ile Gürcistan arasındaki ticaret hacmi son yıllarda istikrarlı bir artış gösterdi. Bununla birlikte, iki ülke arasındaki dış ticaret verileri, ticaret hacminin belirgin biçimde Türkiye lehine olduğunu gösteriyor. Türkiye’nin Gürcistan’a ihracatı 2013’te 1,4 milyar dolar iken 2025’te 2,7 milyar dolar seviyesine çıkarak yaklaşık iki katına yaklaştı. Buna karşılık Türkiye’nin Gürcistan’dan ithalatı aynı dönemde 200–300 milyon dolar bandında uzun süre sınırlı seyretmiş, yalnızca 2021–2024 dö neminde geçici bir artış göstermiş ve 2025 yılında 376 milyon dolara gerilemiştir. 2023 yılında Türkiye ve Gürcistan Cumhurbaşkanlarının ortaya koyduğu hedef, ticaret hacminin 5 milyar dolara ulaştırılmasıdır” diye konuştu. Gürcistan’ın gelecek vizyonuna bakıldığında hangi sektörlerin öne çıkacağının daha net görülebildiğini ifade eden Mzhavanadze, şöyle devam etti: “2026-2030 yılları arasında doğrudan yabancı yatırımcıların Gürcistan’a milyar dolarlık enerji ve taşımacılık projelerine fon sağlaması bekleniyor. Ayrıca konut ve turizm alanlarında Körfez bölgesinden yatırımların gelmesi planlanıyor. Gürcistan’ın mega altyapı projeleri de yabancı yatırımcıların iştahını kabartıyor. Anaklia Derin Deniz Limanı projesi, Black Sea Cable projesi, Orta Koridor kapsamında lojistik projeleri ve Tiflis Havalimanı’nın sıfır dan inşası ilk akla gelenler. Bu açıdan bakıldığında enerji ve enerji altyapısı, yenilenebilir enerji ve elektrik ticareti, inşaat ve müteahhitlik hizmetleri, lojistik ve taşımacılık ile makine ve sanayi ekipmanları alanlarının önümüzdeki dönemde öne çıkması bekleniyor.”
YATIRIMLARDA ENERJİ VE ALTYAPI ÖNE ÇIKIYOR
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde son yıllarda dikkat çeken gelişmelere de değinen Mzhavanadze, Türkiye ile Gürcistan arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Kasım 2008 tarihinde yürürlüğe girdiğini anımsatarak, “Tarım ürünlerinde tanınan imtiyazlara yenilerinin eklenmesini ve hizmet ticaretinin de anlaşma kapsamına alınmasını sağla yan karar ve protokol 9 Eylül 2022 tarihinde imzalandı. Söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu mekanizma, Türkiye menşeli girdiler kullanılarak Gürcistan’da üretilen ürünlerin, tarım ürünleri hariç olmak üzere, Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında Avrupa Birliği’ne ihraç edilmesini sağlıyor. Bu durum Türkiye ve Gürcistan iş çevrelerini ortaklık ve ortak girişimler yapmaya teşvik ediyor. Halihazırda tekstil sektörün de bu mekanizmadan yararlanan yatırımlar bulunuyor” dedi. Türk müteahhitlik sektörünün ülkedeki güçlü varlığına dikkat çeken Mzhavanadze, “Türk müteahhitlik firmaları Gürcistan’da bugüne kadar toplam 5,6 milyar dolar değe rinde 304 proje üstlendi. Yatırımlar özellikle inşaat, enerji, turizm, bankacılık, lojistik ve perakende sektörlerinde yoğunlaşıyor” dedi. “Orta Koridor, Gürcistan Hükümeti tarafından öncelikler arasına alınmış durumda. Proje kapsamında liman, demir yolu ve kara yolu projeleri için 2032 yılına kadar yaklaşık 7 milyar dolarlık yatırım planlanıyor” diyen Mzhavanadze, Gürcistan’ın ulaştırma altyapısına yönelik kapsamlı projeler yürüttüğünü anlattı. Mzhavanadze, “Gürcistan hükümeti tarafından 2031 yılına kadar sıfırdan yeni bir havalimanı inşa edilmesi planlanırken, Karadeniz’de kurulacak Anaklia Derin Deniz Limanı projesi yalnızca bir li man değil, aynı zamanda lojistik ve sanayi merkezi olarak tasarlanıyor. Orta Koridor kapsamında Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, Bakü- Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı bölgesel bağlantısal lığın temel unsurları olarak öne çıkıyor” diye konuştu.
“GÜRCİSTAN, TÜRK ŞİRKETLERİ İÇİN STRATEJİK BİR MERKEZ”
Gürcistan’ın Türk iş dünyasına sunduğu avantajları da sıralayan Mzhavanadze, coğrafi yakınlık, kimlik kartıyla vizesiz giriş imkânı, Serbest Ticaret Anlaşması, düşük operasyon maliyetleri ve geniş pazarlara erişim avantajlarının öne çıktığını da belirterek, “Dünya Bankası verilerine göre Gürcistan iş yapma kolaylığı açısından yıllardır ilk 10 ülke arasında yer alıyor. Ayrıca Türkiye, Avrupa Birliği, Çin, BDT ülkeleri, EFTA ve GTS kapsamında yaklaşık 2,3 milyarlık pazara gümrük vergisiz ihracat imkânı sunuyor” dedi. Türk yatırımcıların en fazla ilgi gösterdiği alanlara ilişkin ise şu değerlendirmeyi yaptı: “Enerji, inşaat ve altyapı, turizm ve otelcilik, lojistik, ticaret ve dağıtım ile finans ve bankacılık sektörleri Türk yatırımcıların yoğun ilgi gösterdiği alanlar arasında yer alıyor. Gürcistan aynı zamanda Türk şirketleri için Kafkasya ve Orta Asya’ya açılan stratejik bir merkez niteliği taşıyor. 2026-2030 yılları arasında Gürcistan’da yıllık büyümenin ortalama yüzde 5,6 seviyesinde gerçekleşeceğinin tahmin edilmesi, bölgesel iş birliğinin yakın gelecekte daha da güçleneceğini gösteriyor.” DEİK/Türkiye-Gürcistan İş Konseyi’nin bu yılki çalışmalarına ilişkin de bilgi veren Mzhavanadze, sözlerini şöyle tamamladı: “Önceliğimiz, iki ülke arasındaki ticaret hacmini 5 milyar dolar hedefi doğrultusunda artırmaya katkı sunmak ve iş dünyaları arasındaki karşılıklı temasları güçlendirmektir. Bu kapsamda iş forumları, sektörel heyet ziyaretleri, yatırım toplantıları ve B2B görüşmeleri düzenliyoruz. Bu yılın başında karşı kanat kuruluşumuz Gürcistan Ticaret ve Sanayi Odası’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen 7. Türkiye-Azer baycan-Gürcistan İş Forumu’nun paydaşlarından biri olarak yer aldık. Orta Koridor ve bölgesel bağlantısallığın ana tema olduğu forumda üç ülke firmaları arasında ikili görüşmelerin gerçekleştirilmesine katkı sağladık. İş Konseyi olarak Türk firmalarının Gürcistan’ın mega projelerinde daha aktif rol alması için çalışmalar yürütüyoruz. Gürcistan’a ilgi duyan ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesine katkı sunmak isteyen tüm iş insanlarını DEİK/Türkiye-Gürcistan İş Konseyimize davet ediyorum.”
