ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik yeni yaptırım ve gümrük vergilerini 60 günlüğüne askıya alma kararı, ABD siyasetinde görüş ayrılıklarına neden oldu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, söz konusu sürenin yaptırımların hem ABD ekonomisi hem de küresel piyasalar üzerindeki olası sonuçlarını incelemek için kullanılacağını açıkladı.
Rubio, Rusya’ya yönelik ekonomik kısıtlamaların yalnızca Moskova’yı değil, çok sayıda ülkeyi de etkileyebileceğine işaret etti. Trump yönetiminin erteleme kararı, ABD’de yaklaşan ara seçimler öncesinde hayat pahalılığı ve enerji maliyetlerinin gündemde olduğu bir dönemde alındı.
ENERJİ FİYATLARINDAKİ ARTIŞ KARARDA ETKİLİ OLDU
Rubio, ABD ve İsrail’in İran’la savaşı ile Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının küresel enerji piyasalarındaki baskıyı artırdığını belirtti. Birden fazla bölgede yaşanan çatışmaların ekonomik etkilerinin birbirini beslediğini vurgulayan Rubio, petrol ve dizel fiyatlarındaki yükselişin ülkelerin ekonomilerini doğrudan etkilediğini ifade etti.
Trump ise yaptırımların ertelenmesinin hem ABD hem de dünya ekonomisi açısından olumlu sonuçlar doğuracağını savundu. Enerji maliyetlerindeki artışın özellikle taşımacılık, tarım ve inşaat gibi sektörlerde giderleri yükseltmesi, yönetimin kararında öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
KONGREDE CUMHURİYETÇİ VE DEMOKRATLARDAN TEPKİ
ABD Kongresi’nde eylül ayında kabul edilen düzenleme, Rus yetkilileri, oligarkları ve finans kuruluşlarını hedef alan yaptırımları içeriyordu. Düzenleme ayrıca Trump yönetimine, Rus petrolü ve doğal gazının büyük alıcılarına ekonomik yaptırım uygulama yetkisi veriyordu.
Ancak Trump, yaptırımların yürürlüğe girmesine iki gün kala kısıtlamaları askıya aldı. Karar, Kongre’de hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat milletvekillerinin eleştirilerine yol açtı.
Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis karara sert tepki gösterirken Senatör Ted Cruz da ertelemenin yanlış bir adım olduğunu savundu. Cruz, enerji fiyatlarını düşürmek için Rusya’ya yönelik yaptırımların gevşetilmesi yerine İran kaynaklı sorunların çözümüne odaklanılması gerektiğini dile getirdi.
RUS DİZELİNİN KÜRESEL PİYASAYA DÖNÜŞÜ GÜNDEMDE
Yaptırımların ertelenmesi, Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Rus dizelinin ihracatına ilişkin bir anlaşmaya varıldığı yönündeki iddiaların ardından gündeme geldi.
İran savaşı nedeniyle küresel dizel fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, ABD’de başta taşımacılık, tarım ve inşaat olmak üzere enerjiye bağımlı sektörlerin maliyetlerini artırıyor.
Rubio, Rus dizelinin bir şekilde küresel piyasalara ulaşacağını savunarak asıl meselenin ABD’nin bu arzdan ne ölçüde yararlanabileceği olduğunu söyledi. Bu açıklama, Washington yönetiminin enerji arzı ile Rusya’ya yönelik ekonomik baskı politikası arasındaki dengeyi yeniden değerlendirdiğine işaret etti.
ZELENSKİY: PUTİN ÖDÜLLENDİRİLİYOR
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ABD yönetiminin Rusya’ya yönelik yaptırımları gevşetmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Zelenskiy, Trump’ın kararının Putin’i ödüllendirdiğini savunarak Moskova üzerindeki ekonomik baskının azaltılmasına tepki gösterdi.
Washington yönetimi ise 60 günlük ertelemenin yaptırımların ekonomik sonuçlarını değerlendirmek amacı taşıdığını belirtiyor. Kararın ardından ABD’nin enerji fiyatlarını kontrol altına alma hedefi ile Rusya’ya yönelik yaptırım politikasını nasıl sürdüreceği tartışılmaya devam ediyor.
