ABD’nin enerji arz güvenliğinin temel dayanaklarından biri olan stratejik petrol rezervleri, İran savaşı sonrasında uygulanan rezerv salımı nedeniyle tarihi düşük seviyelere yaklaştı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 25-31 Temmuz haftasında ülkenin stratejik petrol rezervlerinde 304 milyon 809 bin varil petrol kaldı. Bu seviye, EIA’nın haftalık veri yayımlamaya başladığı Ağustos 1982’den bu yana kaydedilen en düşük rezerv miktarı oldu. Bundan önceki en düşük seviye, Şubat 1983’te 305 milyon 348 bin varille kayda geçmişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KESİNTİLER STOKLARI HAREKETE GEÇİRDİ
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından enerji piyasalarında önemli bir arz şoku yaşandı.
Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarının sekteye uğraması, küresel piyasalarda günlük yaklaşık 20 milyon varillik ham petrol ve petrol ürünü arzının aksamasına yol açtı. Körfez bölgesindeki alternatif boru hatları kaybın bir bölümünü telafi etse de küresel petrol piyasasında ciddi bir arz açığı oluştu. Bu gelişmelerin ardından Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), üye ülkelerin toplam 400 milyon varillik stratejik petrol stokunu piyasaya sunmasını öngören tarihinin en büyük koordineli rezerv salımını başlattı. ABD Enerji Bakanlığı da program kapsamında 11 Mart’ta stratejik rezervlerinden 172 milyon varil petrolü yaklaşık 120 günlük bir takvimle piyasaya sunacağını açıkladı.
MART SONUNDAN BU YANA 110,6 MİLYON VARİL ÇEKİLDİ
EIA verileri, ABD’nin stratejik petrol rezervlerindeki düşüşün İran’a yönelik saldırıların ardından mart ayının sonlarına doğru başladığını gösteriyor. 14-20 Mart haftasında 415 milyon 442 bin varil seviyesinde bulunan rezervler, 25-31 Temmuz haftasında 304 milyon 809 bin varile kadar geriledi. Böylece yaklaşık dört aylık süreçte rezervlerden 110 milyon 633 bin varil petrol çekilmiş oldu. Mevcut veriler, mart ayında açıklanan 172 milyon varillik rezerv salımı programının henüz tamamlanmadığını ortaya koyuyor.
Program kapsamında kalan petrolün de piyasaya sunulması halinde ABD’nin stratejik petrol rezervlerinin yaklaşık 243 milyon varile kadar gerilemesi bekleniyor. Bu seviyenin gerçekleşmesi durumunda ABD’nin stratejik petrol stokları, EIA’nın haftalık veri serisinin başladığı 1982’den bu yana en düşük seviyesine inecek.
REZERVLER 2010’DA ZİRVEYİ GÖRMÜŞTÜ
ABD’nin stratejik petrol rezervleri geçen yılı yaklaşık 413 milyon varille tamamlamıştı.
Rezervlerin tarihi zirvesi ise 2010 yılının başında kaydedildi. O dönemde stok miktarı 726 milyon 617 bin varile kadar yükselmişti.
Stratejik petrol rezervleri, 1970’li yıllarda yaşanan petrol krizlerinin ardından ABD’nin enerji arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla oluşturuldu.
Meksika Körfezi kıyısındaki dört ayrı depolama tesisinde tutulan rezervler, özellikle küresel petrol arzında yaşanabilecek ani ve ciddi kesintiler sırasında piyasayı desteklemek ve ekonomik etkileri sınırlamak amacıyla kullanılıyor.
Mevcut tablo ise ABD’nin stratejik rezervlerinin son yıllarda önemli ölçüde küçüldüğünü ve yeni arz şoklarına karşı kullanılabilecek acil durum stokunun geçmiş dönemlere kıyasla daha düşük bir seviyeye indiğini gösteriyor.
