Dünya Bankası, küresel emtia piyasalarına ilişkin yeni tahminlerini açıkladı. Bankanın yayımladığı Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’na göre, dünya genelinde emtia fiyatlarının 2026 yılında yüzde 23 yükselmesi bekleniyor.
Orta Doğu’da devam eden çatışmalar, enerji arzında yaşanan kesintiler, Karadeniz’deki tahıl sevkiyatlarında ortaya çıkan sorunlar ve değerli metallere yönelik güçlü talep, fiyatlardaki yükselişin başlıca nedenleri arasında gösterildi.
Raporda petrol, doğal gaz, gıda ve metal fiyatlarının aynı dönemde yükselmesinin küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturduğu vurgulandı.
Dünya Bankası, devam eden jeopolitik risklerin emtia piyasalarındaki dalgalanmayı artırabileceği ve özellikle gelişmekte olan ekonomilerde enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.
ENERJİ FİYATLARINDA YÜZDE 32 ARTIŞ BEKLENTİSİ
Rapora göre küresel enerji fiyatlarının 2026 yılında yüzde 32 yükselerek 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların petrol ve doğal gaz üretimi ile taşımacılığında yol açtığı aksaklıklar, enerji piyasalarındaki fiyat artışlarının temel nedenlerinden biri oldu.
Dünya Bankası, Brent petrolün 2026 yılı ortalama varil fiyatının 92 dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.
Petrol arzındaki daralmanın yanı sıra küresel enerji ticaretinde yaşanan sorunlar da fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Raporda, petrol talebinin bu yıl yüzde 2,5 gerilemesinin beklendiği belirtildi. Talepteki bu düşüşün, arz kaynaklı fiyat artışlarını kısmen sınırladığı değerlendirildi.
Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi, özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomiler açısından üretim maliyetleri ve enflasyon üzerinde ilave baskı oluşturabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
GIDA FİYATLARINDA YÜKSELİŞ 2027’DE DE SÜREBİLİR
Dünya Bankası’nın raporunda gıda fiyatlarına ilişkin tahminler de dikkat çekti.
Küresel gıda emtia fiyatlarının 2026 yılında yüzde 10’un üzerinde artması beklenirken, 2027 yılında da yüzde 7’yi aşan bir yükseliş öngörülüyor.
Karadeniz’de devam eden çatışmalar nedeniyle tahıl taşımacılığında yaşanan aksaklıklar, gıda fiyatlarını etkileyen önemli unsurlar arasında gösterildi.
Dünya Bankası, hava koşullarında yaşanabilecek olumsuzlukların da tarımsal üretim ve gıda fiyatları açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Özellikle güçlü bir El Niño hava olayının meydana gelmesi, tarımsal üretimde kayıplara ve gıda tedarikinde yeni sorunlara yol açabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.
Raporda, jeopolitik gerilimlerin artması, tahıl sevkiyatlarında yeni kesintiler yaşanması ve olumsuz hava koşullarının bir araya gelmesi halinde gıda fiyatlarının mevcut tahminlerin yüzde 12 üzerine çıkabileceği uyarısı yapıldı.
METAL FİYATLARI REKOR SEVİYELERE YÖNELİYOR
Emtia piyasalarındaki yükseliş yalnızca enerji ve tarım ürünleriyle sınırlı kalmıyor.
Dünya Bankası, metal fiyatlarının 2026 yılında yüzde 25 artarak yeni rekor seviyelere ulaşmasını bekliyor.
Özellikle bakır, alüminyum ve kalay gibi sanayide yaygın kullanılan metallerin fiyatlarında güçlü artışlar öngörülüyor.
Yenilenebilir enerji yatırımları, elektrikli araç üretimi ve veri merkezlerine yönelik altyapı harcamalarının metallere olan talebi desteklediği belirtildi.
Bunun yanında bazı üretim bölgelerinde yaşanan arz kesintileri de fiyatların yükselmesine neden oluyor.
Metal fiyatlarındaki artışın, otomotivden elektroniğe, enerji ekipmanlarından inşaat sektörüne kadar geniş bir alanda üretim maliyetlerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.
ALTIN VE DEĞERLİ METALLERDE YÜZDE 40 ARTIŞ TAHMİNİ
Küresel piyasalardaki belirsizlikler, yatırımcıların güvenli liman olarak görülen değerli metallere ilgisini de artırdı.
Dünya Bankası, değerli metal fiyatlarının 2026 yılında ortalama yüzde 40 yükselmesini bekliyor.
Jeopolitik gelişmeler ve ekonomi politikalarına ilişkin belirsizlikler, altın başta olmak üzere değerli metallere yönelik talebi destekleyen unsurlar arasında bulunuyor.
Raporda, 2027 yılında değerli metal fiyatlarında bir miktar dengelenme yaşanabileceği öngörülüyor.
2027 İÇİN YÜZDE 7 DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ
Dünya Bankası, 2026 yılındaki sert yükselişin ardından genel emtia fiyatlarının 2027 yılında yüzde 7 gerilemesini bekliyor.
Ancak bu tahmin, bütün emtia gruplarında aynı yönde hareket yaşanacağı anlamına gelmiyor. Özellikle gıda fiyatlarındaki yükselişin gelecek yıl da devam edebileceği öngörülüyor.
Banka, Orta Doğu’daki çatışmaların şiddetlenmesi ve Rusya’nın petrol altyapısında yaşanan hasarın sürmesi durumunda emtia fiyatlarındaki risklerin artabileceğini belirtiyor.
Gübre fiyatlarının ise 2026 yılında yüzde 14 yükselmesinin ardından 2027’de yeniden 2025 seviyelerine dönmesi bekleniyor.
Dünya Bankası’nın yeni tahminleri, küresel ekonomide enerji ve ham madde maliyetlerinin önemini bir kez daha ortaya koyarken, fiyatlardaki dalgalanmanın enflasyon ve sanayi üretimi üzerindeki etkilerine yönelik endişeleri de gündeme taşıdı.
