Aynı gün, aynı ülkenin iki farklı şehrinde, birbirinden çok farklı görünen ama aslında aynı sorunun cevabını arayan iki ayrı yolculuk vardı: Geleceğe nasıl ulaşacağız?
Pegasus Havayolları’nın artık gelenekselleşen 10 Kasım buluşması kapsamında Afyonkarahisar’a doğru yola çıkarken, Antalya’da dünyanın gözü başka bir önemli buluşmadaydı. Bir tarafta Atatürk’ün Millî Mücadele’nin en önemli dönüm noktalarından birini yaşattığı topraklarda tarihe yolculuk yapıyorduk. Diğer tarafta COP31’de dünyanın geleceği, iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm konuşuluyordu. Bir başka ifadeyle kimimiz istikbali göklerde, kimimiz karada arıyordu. Pegasus’un yolculuğunda mavinin, COP31’de ise yeşilin hikâyesi vardı. Ancak her iki yolculuğun da vardığı ortak nokta; geleceği bugünden inşa etmek diyebiliriz.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, Afyon’a yaptığımız yolculukta çok daha farklı bir anlam kazandı. Çünkü bu söz yalnızca havacılığın önemini anlatan bir vizyon değil, aynı zamanda ilerlemenin, bilimin, teknolojinin ve çağın gereklerine ayak uydurmanın da güçlü bir ifadesi. Bugün bu vizyona bir de dünyanın önündeki en büyük sınavlardan biri olan iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik perspektifini eklemek gerekiyor.
Antalya’da COP31 kapsamında ülkeler, kurumlar ve iş dünyası iklim hedeflerine ulaşmanın yollarını tartışırken; Afyon’da Pegasus’un geleceğin havacılığına ilişkin planlarını dinledik. Aslında iki şehirde de aynı mesele konuşuluyordu: Daha yaşanabilir, daha güçlü ve daha sürdürülebilir bir gelecek.
GELECEĞE UZANAN BİR GELENEK
Pegasus Havayolları’nın her yıl 10 Kasım’da farklı bir şehirde gerçekleştirdiği geleneksel basın buluşması, artık sıradan bir basın gezisinin çok ötesinde. Dördüncüsü gerçekleştirilen bu özel buluşmanın bu yılki adresi Afyonkarahisar’dı. Şehrin seçilmesi de tabii ki tesadüf değil. Çünkü Afyon, Büyük Taarruz’un başladığı, bağımsızlık mücadelesinin en önemli sayfalarının yazıldığı topraklar.
Pegasus Havayolları Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet T. Nane, CEO Güliz Öztürk ve şirket yöneticileriyle birlikte gerçekleştirdiğimiz bu yolculukta önce Atatürk’ü anma törenine katıldık. Ardından Büyük Taarruz Şehitliği ve Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Kocatepe Anıtı, Zafer Müzesi’nin ziyaret ederek Cumhuriyetimizin kuruluşuna uzanan tarihî süreci bir kez daha hatırladık.
Bu özel yolculuğun bir diğer önemli tarafı ise Pegasus’un gelecek vizyonunu doğrudan şirketin yönetiminden dinleme fırsatı bulmamızdı. Pegasus Havayolları CEO’su Güliz Öztürk’ün değerlendirmeleri, havacılık sektörünün bugününü anlamak kadar yarınını okumak açısından da önemli mesajlar içeriyordu.
“BÜYÜMEK ARTIK SADECE
DAHA FAZLA UÇMAK DEĞİL”
Güliz Öztürk’ün anlattıkları, Pegasus’un yeni bir büyüme döneminin eşiğinde olduğunu gösteriyor: Öztürk; “Pandemi sonrasında hızlanan büyüme sürecinde filomuzu uçuş ağımızı ve dijital altyapımızı genişlettik. 2025 yılında daha dengeli ve verimli bir yapıya odaklandık. 2026 ise jeopolitik belirsizlikler, yakıt maliyetleri ve seyahat talebindeki dalgalanmalar nedeniyle havacılık sektörü açısından kolay bir yıl olmadı. Buna rağmen Pegasus olarak 2026’nın ilk dokuz ayında 33,4 milyon misafire hizmet verdik. Kapasitemizi yüzde 4 artırırken satış gelirlerinde yüzde 8 büyüme kaydettik ve ciromuzu 2,8 milyar euronun üzerine taşıdık” diyerek son dönemdeki performanslarını rakamlar eşliğinde aktardı.
Öztürk’ün özellikle üzerinde durduğu konu, büyümeyi yalnızca rakamsal genişleme olarak görmemeleri. Ona göre önemli olan, büyürken operasyonel verimliliği ve rekabetçi yapıyı koruyabilmek. Bu yaklaşımın en yakın örneklerinden biri de Çekya Hava Yolları Smartwings’in Pegasus bünyesine katılması. 1 Ekim itibarıyla devir işleminin tamamlananladığının altını çizen Öztürk, “Söz konu satın alma, Pegasus’a Avrupa’da daha güçlü bir operasyonel varlık ve farklı coğrafyalarda büyüme fırsatı sunuyor. İlk aşamada Smartwings’in mevcut iş modeli ve markası koruyacağız. Yani iki şirket kendi markalarıyla faaliyetlerini sürdürecek. Operasyon, teknoloji ve satın alma gibi alanlarda ise zaman içinde ortak sinerjiler oluşturulacak” diyor.
Bu adım, Pegasus’un yalnızca Türkiye’deki güçlü konumunu büyütme değil, uluslararası ölçekte daha dengeli bir havayolu grubuna dönüşme hedefinin de önemli bir parçası.
FİLO PLANLARI YÜKSELİŞTE
Pegasus’da Airbus A321 teslimatları devam ederken 2028’de sekiz, 2029’da ise 12 Boeing uçağının filoya katılması planlanıyor. Böylece havayolu grubunun birleşik filosunun 2030 yılında 200 uçağın üzerine çıkması öngörülüyor. Daha uzun vadede ise 2040’a kadar opsiyonlarla birlikte yaklaşık 240 uçaklık yeni bir filo planı bulunuyor.
Pegasus Havayolları’nın dikkat çekici özelliklerinden biri de, genç, verimli ve sürdürülebilir bir filo oluşturma hedefi. Çünkü havacılıkta rekabet artık yalnızca uçulan destinasyon sayısıyla ölçülmüyor. Yakıt tüketimi, operasyonel maliyetler, teknoloji ve çevresel performans da rekabetin belirleyici unsurları arasında yer alıyor.
Pegasus Hava Yolları CEO’su Güliz Öztürk
GÖKYÜZÜNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN İZLERİ
Güliz Öztürk’ün konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de teknoloji ve yapay zekâ yatırımlarıydı. Pegasus, 2018 yılında başlattığı dijital dönüşüm yolculuğunu bugün yapay zekâ uygulamalarıyla yeni bir aşamaya taşıyor.
Şirketin 2024 yılında hayata geçirdiği FlyGPT programı kapsamında son üç yılda 50’den fazla yapay zekâ projesi uygulamaya alındı. Üstelik bu çalışmalar yalnızca yolcu deneyimini kolaylaştırmaya yönelik değil. Uçak bakımından yakıt tasarrufuna, fiyatlamadan operasyonel süreçlere kadar geniş bir alanda yapay zekâdan yararlanılıyor.
Şirket içerisinde kullanılan Fantom adı verilen program kapsamında 30’dan fazla yapay zekâ ajanı tanımlanmış iş süreçlerinde çalışıyor. Farklı sistemlerden bilgi alabilen, kayıtları karşılaştırabilen ve belirlenen yetkiler çerçevesinde işlem başlatabilen bu sistemler, çalışanların tekrar eden işlerde zaman kazanmasını sağlıyor. Nihai değerlendirme ve onay ise yine çalışanların kontrolünde gerçekleştiriliyor.
Pegasus’un teknoloji yatırımları bununla da sınırlı değil. 2023 yılının sonunda Silikon Vadisi’nde kurulan Pegasus Innovation Lab aracılığıyla 750’den fazla girişimle temas kurulmuş. Overwatch AI ve Zing AI gibi teknoloji şirketleriyle iş birlikleri ve stratejik yatırımlar gerçekleştirilmiş.
Bu noktada Güliz Öztürk şunların altını çiziyor: “Dijital dönüşüm yalnızca teknolojik bir yatırım değil, aynı zamanda kültürel bir dönüşüm. Şirket olarak çalışanlarımızı da bu değişimin bir parçası hâline getirmeyi hedefliyoruz. Çünkü teknolojinin gerçek değeri, yalnızca kullanılmasında değil, iş süreçlerine somut fayda sağlamasında ortaya çıkıyor.”
Pegasus Havayolları’nın her yıl 10 Kasım’da farklı bir şehirde gerçekleştirdiği geleneksel basın buluşması kapsamında bu yıl Afyonkarahisar’da şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet T. Nane ve CEO’su Güliz Öztürk’le bir araya geldik.
MAVİDEN YEŞİLE UZANAN YOL
Yazının başında COP31 ile Pegasus arasında kurduğum bağlantının en anlamlı karşılığını da yine Güliz Öztürk’ün sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde buluyoruz.
Antalya’da iklim değişikliği ve yeşil dönüşümün konuşulduğu COP31’in başladığı günlerde Pegasus da sürdürülebilirliği şirket stratejisinin temel unsurlarından biri olarak ele aldığını ortaya koyuyor. Öztürk’e göre sürdürülebilirlik, yalnızca çevresel hedeflerden oluşan ayrı bir çalışma alanı değil; yatırım kararlarından operasyonel planlamaya kadar şirketin bütününe yön veren bir yaklaşım.
Pegasus’un 2050 net sıfır emisyon hedefi bulunuyor. Bunun için şirket, 2030 yılına kadar emisyon oranını yüzde 20 azaltmayı hedefliyor. Şirketin açıkladığı verilere göre 2025 yılında yolcu başına karbon emisyonu 56,9 gram seviyesinde gerçekleşirken, 2026’nın ilk dokuz ayında uzayan uçuş rotalarına rağmen bu oran 50,1 grama kadar geriledi. Bu performansın en önemli nedenlerinden biri genç ve verimli filo. Yeni nesil uçaklar yaklaşık yüzde 20 daha az yakıt tüketiyor. Dolayısıyla filo dönüşümü, Pegasus’un çevresel hedeflerine ulaşmasında en önemli kaldıraçlardan biri olarak öne çıkıyor.
Bir diğer kritik konu ise sürdürülebilir havacılık yakıtı, yani SAF. Öztürk, bu yakıtların yaygınlaşmasının ve ekonomik ölçekte üretilebilir hâle gelmesinin önemine dikkat çekiyor: “Pegasus’un 2026 yılında Tüpraş ve SOCAR ile bu alanda iş birlikleri başlatması da bu yaklaşımın somut adımlarından biri.”
Şirketin çevresel dönüşüm çalışmaları yerde de devam ediyor. Yer hizmetlerinde kullanılan ekipmanların yaklaşık yüzde 24’ü elektrikli. Uçak içindeki atıklar ayrıştırılarak döngüsel ekonomiye katkı sağlanıyor. Sosyal sürdürülebilirlik tarafında ise toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen Harmony programı yürütülüyor.
İSTİKBALİN ROTASI DEĞİŞİYOR,
HEDEF DEĞİŞMİYOR
Havacılığın geleceği artık yalnızca gökyüzünde daha fazla noktaya ulaşmakla tanımlanmıyor. Teknolojiyi doğru kullanmak, verimliliği artırmak, çevresel sorumlulukları yerine getirmek ve değişen dünyaya hızla uyum sağlamak da bu yolculuğun ayrılmaz parçaları.
Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, bugün belki de her zamankinden daha geniş bir anlam taşıyor. Çünkü istikbal yalnızca gökyüzünde değil; teknolojide, bilimde, üretimde, çevreye duyarlı yatırımlarda ve sürdürülebilir bir gelecek kurma iradesinde de saklı.
Pegasus’un Afyon’da gerçekleştirdiği 10 Kasım buluşması bize bir kez daha gösterdi ki gökyüzüne uzanan her yolculuğun bir geleceğe hazırlık hikâyesi var. Ve o geleceğin rotasında artık yalnızca mavi değil, yeşil de var.
