İstanbul’da araç sayısındaki artış, 34 plakalı araçlar için kullanılan plaka serilerinin hızla tükenmesine neden oluyor. 2018 yılında uygulamaya alınan üç harfli plaka sisteminde sona yaklaşılırken, mevcut serilerin tamamlanmasının ardından nasıl bir düzenlemeye geçileceği merak konusu oldu.
ÜÇ HARFLİ PLAKA SİSTEMİNDE KRİTİK EŞİK
Türkiye genelinde 2018 yılında kullanılmaya başlanan üç harfli plaka sistemi kapsamında, daha önce 34 XX 0001 formatında verilen İstanbul plakaları 34 AAB 001 formatına dönüştürülmüştü.
Aradan geçen yaklaşık sekiz yılda İstanbul’da kullanılan harf gruplarının büyük bölümü tamamlandı. 34 plaka kodunda şu anda R harfiyle başlayan seriler kullanılmaya başlandı.
Mevcut uygulamaya göre hususi araçlarda kullanılabilecek yalnızca S, U, V, Y ve Z harf grupları kaldı. T harfi ise ticari taksilere ayrıldığı için hususi araç plakalarında üç harfli seri olarak kullanılmıyor.
Yetkililer, bu nedenle mevcut plaka sisteminde kritik eşiğe yaklaşıldığına dikkat çekiyor.
YENİ PLAKA SİSTEMİ İÇİN HANGİ SEÇENEKLER GÜNDEMDE?
Mevcut üç harfli serilerin tamamen tükenmesi halinde uygulanabilecek farklı seçenekler değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre ilk seçeneklerden biri, daha önce çeşitli nedenlerle iptal edilen plaka serilerinin yeniden kullanıma açılması.
Bir diğer alternatif ise plakalardaki sayı grubunun genişletilmesi. Bu kapsamda mevcut 34 XXX 001 formatı yerine 34 XXX 0001 şeklinde dört haneli sayı sistemine geçilmesi mümkün olabilecek.
Ancak böyle bir değişikliğin hayata geçirilebilmesi için emniyet birimlerinin yeni bir düzenleme yapması gerekiyor. Konuya ilişkin henüz resmi bir karar bulunmuyor.
PLAKA DEĞİŞİKLİĞİNDE İZLENEN SÜREÇ
Plaka değişikliği özellikle ikinci el araç satın alan sürücüler tarafından sıkça araştırılıyor.
Sıfır kilometre araç satın alınırken özel plaka talebinde bulunulmaması halinde, sistemde sırada bulunan plaka otomatik olarak tahsis ediliyor.
İkinci el araçlarda ise uygulama aracın kayıtlı olduğu ile göre değişiyor. Farklı şehirden satın alınan bir araçta, noter satış işlemleri sırasında plakanın, alıcının ikamet ettiği ilin koduna dönüştürülmesi talep edilebiliyor.
Örneğin 55 plakalı bir aracın İstanbul’da ikamet eden bir kişi tarafından satın alınması halinde, satış sırasında talep edilmesi durumunda araç 34 plaka ile yeniden tescil edilebiliyor.
Buna karşılık aynı il koduna sahip ikinci el araçlarda normal koşullarda yeni plaka tahsisi yapılmıyor. İstisna olarak özel plaka uygulamalarında değişiklik gerçekleştirilebiliyor.
YOĞUNLUK ŞİMDİLİK SADECE İSTANBUL’DA
Yetkililerin aktardığı bilgilere göre plaka serilerindeki yoğunluk şu aşamada yalnızca İstanbul’da dikkat çekiyor. Diğer illerde kısa vadede plaka serilerinin tükenmesine yönelik benzer bir risk öngörülmüyor.
İstanbul’da ise yeni açılan her harf grubunun yaklaşık 6 ila 8 ay içerisinde tükendiği ifade ediliyor.
Bu nedenle mevcut üç harfli sistemin tamamlanmasının ardından uygulanacak yeni yönteme ilişkin kararın emniyet birimleri tarafından verilmesi bekleniyor. Alınacak kararın, hem yeni araç satın alacak vatandaşları hem de plaka değişikliği yapmayı planlayan milyonlarca araç sahibini doğrudan etkileyeceği değerlendiriliyor.
PLAKA BASIM ÜCRETİ 850 TL OLDU
2026 yılı itibarıyla plaka basım ücreti 850 TL olarak uygulanıyor. Yeni araç tescili, plaka yenileme veya plaka değişikliği işlemlerinde belirlenen ücret üzerinden işlem yapılıyor.
