Bugün kurak ve geniş bir çöl görünümündeki Mısır’ın Batı Çölü, milyonlarca yıl önce deniz canlılarının yaşadığı farklı bir coğrafyaydı. Kahire Üniversitesi’nden paleontolog Tarek Yassin liderliğindeki araştırma ekibinin Abu-Tartur Platosu’nda yaptığı incelemeler, bölgedeki eski deniz yaşamına ilişkin yeni bulgular ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, fosfat yatakları içinde en az yedi farklı köpekbalığı türüne ait fosilleşmiş dişler tespit etti. Bulgular, yaklaşık 80 milyon yıl önce bölgenin Tetis Okyanusu’nun güney sınırına bağlı sıcak ve sığ bir denizin parçası olduğunu gösteriyor.
FOSİL DİŞLER ESKİ DENİZİN İZLERİNİ TAŞIYOR
Köpekbalıklarının iskeletlerinin büyük bölümünün kıkırdaktan oluşması nedeniyle fosilleşmiş iskeletlerine rastlamak oldukça zor. Bu nedenle dişler, milyonlarca yıl önce yaşamış köpekbalıklarının türlerini ve yaşam biçimlerini anlamada önemli bir kaynak oluşturuyor.
Araştırmada 14 farklı diş fosili türü incelendi. Uzun ve ince dişlerin yanı sıra geniş ve tırtıklı yapılara sahip örneklerin bulunması, bölgede farklı avlanma biçimlerine sahip köpekbalıklarının yaşadığını ortaya koydu.
BÖLGEDE FARKLI KÖPEKBALIKLARI YAŞIYORDU
Araştırmacılar, incelenen fosillerin beş farklı soyu tükenmiş türe ait olduğunu belirledi. Serratolamna cf. serrata ve Squalicorax bassanii Mısır’ın fosil kayıtlarında ilk kez tespit edilirken, Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon ve Squalicorax pristodontus da Abu-Tartur bölgesinde ilk kez belgelendi.
Dişlerin biçimindeki farklılıklar, türlerin aynı ekolojik alanı kullanmadığına işaret ediyor. Bulgular, bazı köpekbalıklarının kıyıya yakın sığ sularda avlandığını, bazılarının ise daha derin bölgelerde yaşadığını düşündürüyor.
BUGÜNKÜ ÇÖLÜN ALTINDA DENİZ GEÇMİŞİ VAR
Geç Kretase döneminde bölgenin altında bulunduğu sığ denizin, deniz seviyelerindeki değişimler ve tektonik hareketlerin etkisiyle zaman içerisinde çekildiği belirtiliyor. Eski deniz tabanı ise milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerin ardından bugünkü Batı Çölü’nün bir bölümüne dönüştü.
Abu-Tartur’da bulunan köpekbalığı dişleri, bu dönüşümün ardından bölgede korunmayı başaran deniz yaşamı izleri arasında yer alıyor. Araştırma, bugün çöl olan coğrafyanın geçmişte farklı köpekbalığı türlerinin bir arada yaşadığı zengin bir deniz ekosistemine sahip olduğunu ortaya koyuyor.
