Bilim insanları elektriksiz çalışan soğutma sistemi geliştirdi: Atık ısıyı soğuğa çeviriyor!

Elastokalorik soğutma teknolojisine dayanan deneysel cihaz, kompresör ve kimyasal soğutucu gaz kullanımını tamamen ortadan kaldırıyor. Şekil hafızalı alaşımların termal ve mekanik tepkilerini birleştiren sistemde, bir alaşım ısıyı mekanik harekete çevirirken diğer alaşım bu hareketi soğutma döngüsüne dönüştürüyor.

ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARLA ELEKTRİKSİZ DÖNGÜ

Sistemde 22 mikrometre kalınlığındaki titanyum-nikel (TiNi) film ısı aktüatörü olarak görev yaparken, 26,5 mikrometre kalınlığındaki titanyum-nikel-demir (TiNiFe) film ise soğutucu işlevini üstleniyor. Aktüatör film ısıtıldığında büzülerek soğutucu filmi geriyor ve malzeme üzerinde stres kaynaklı faz dönüşümü başlatıyor. Yük kaldırıldığında eski kristal yapısına dönen alaşım, çevresindeki ısıyı emerek soğuma sağlıyor. 130 °C sıcaklığındaki harici bir atık ısı kaynağıyla yapılan testlerde cihaz, sıfır elektrik kullanımıyla 2,2 K sıcaklık farkı oluşturmayı başardı.

İŞLEMCİLER VE MİKRO ELEKTRONİK İÇİN YENİ DÖNEM

Prototip aşamasında olan teknolojinin sonraki aşamalarında film katmanlarının çoğaltılarak soğutma kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Geliştirilen yöntemin; bilgisayar işlemcilerinin ürettiği atık ısıyı yine işlemciyi soğutmak için kullanmak, araç içindeki elektronik bileşenleri iklimlendirmek ve güneş enerjisi kaynaklı ısıyla elektriksiz soğutma sistemleri kurmak gibi geniş bir kullanım alanı bulunuyor.

#bilim #teknoloji #arastirma #inovasyon