DOLAR 49,60050,08%
GBP 66,43610,13%
EURO 55,6743-0,11%
ALTIN 6.599,620,40
BIST %
BITCOIN 41887392.4601%
ETH 1245563.10398%
İstanbul
18°

AÇIK

ÖZEL HABER
İş dünyasının liderlerinden Türkiye ekonomisine ortak mesaj
Bilge Kağan’ın kayıp sarayı bulundu mu? Türk tarihini değiştirebilecek keşif

Bilge Kağan’ın kayıp sarayı bulundu mu? Türk tarihini değiştirebilecek keşif

Türk akademisyenler, yaklaşık 800 yıllık tarihî bir metinden hareketle Moğolistan'da Göktürk hükümdarı Bilge Kağan'ın saray şehrine ait olabilecek yapı izlerini tespit etti. Uydu görüntülerinde ortaya çıkan kale ve saray benzeri kalıntıların Göktürk dönemine ait olduğunun doğrulanması halinde, Türklerin şehirleşme tarihine ilişkin bilgiler yeniden değerlendirilebilecek.

18/11/2026 12:01
Bilge Kağan’ın kayıp sarayı bulundu mu? Türk tarihini değiştirebilecek keşif

Türk tarihine ışık tutabilecek önemli bir araştırma, Göktürk hükümdarı Bilge Kağan’ın saray şehrinin bulunduğu yere ilişkin yeni bulguları gündeme taşıdı. Türk akademisyenler, 13. yüzyıldan kalma tarihî bir metindeki coğrafi bilgileri günümüz uydu görüntüleriyle karşılaştırarak Moğolistan’da Bilge Kağan’ın sarayına ait olabileceği değerlendirilen yapı izlerine ulaştı.

Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürhan Kirilen ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç tarafından gerçekleştirilen araştırma, Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi’nde (TOBİDER) “Bilge Kağan’ın Sarayı” başlığıyla yayımlandı.

Araştırmanın sonuçları, Göktürklerin siyasi ve idari yapılanmasının yanı sıra Türklerin yerleşik hayata geçiş sürecine ilişkin tartışmalara da yeni bir boyut kazandırabilecek nitelikte.

800 YILLIK METİN BİLGE KAĞAN’IN SARAYININ YERİNİ TARİF EDİYOR

Araştırmanın temelini, 13. yüzyılda yaşamış Kitan asıllı devlet adamı, âlim ve şair Yelü Zhu’nun Shuangxi Zuiyin adlı şiir derlemesinde yer alan bir açıklama notu oluşturdu.

Tarihî kaynakta Bilge Kağan’ın bir saray inşa ettirdiğine ilişkin bilgi bulunurken, saray şehrinin coğrafi konumu da tarif ediliyor.

Metne göre saray şehri, Moğolistan’daki tarihî Karakurum kentinin yaklaşık 35 kilometre kuzeybatısında, Kül Tigin Anıtı’nın ise yaklaşık 35 kilometre güneybatısında yer alıyordu.

Prof. Dr. Gürhan Kirilen’in söz konusu tarihî metindeki bilgileri fark etmesinin ardından iki akademisyen, bölgenin coğrafi özelliklerini ve uydu görüntülerini inceleyerek araştırmayı derinleştirdi.

UYDU GÖRÜNTÜLERİNDE KALE VE SARAY BENZERİ YAPILAR TESPİT EDİLDİ

Tarihî metindeki yön ve mesafe bilgilerini günümüz haritalarıyla karşılaştıran araştırmacılar, Moğolistan’ın Arhangay eyaletine bağlı Hotont kasabası çevresinde dikkat çekici yapı izleri belirledi.

Uydu görüntülerinde uzun surlarla çevrili bir kale, kalenin merkezinde saray olabileceği düşünülen bir yapı ve surların dışında ikinci bir saray benzeri yapının kalıntıları tespit edildi.

Söz konusu yapıların tarihî metinde belirtilen konumla örtüşmesi, bölgenin Bilge Kağan’ın saray şehri olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Ancak araştırmacılar, yapıların hangi döneme ait olduğunun henüz kesin olarak belirlenmediğine dikkat çekiyor.

TÜRKLERİN ŞEHİRLEŞME TARİHİ YENİDEN DEĞERLENDİRİLEBİLİR

Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, Göktürklerin şehirleşme ve yerleşik yaşam deneyimlerine ilişkin mevcut bilgileri yeniden tartışmaya açması oldu.

Türklerin şehirleşme tarihinde Uygurların öncü rol oynadığı yönündeki yaygın görüş, Moğolistan’da tespit edilen yapıların 8. yüzyılda hüküm süren Göktürklere ait olduğunun kanıtlanması halinde yeni bir değerlendirmeye konu olabilecek.

Bilge Kağan’ın saray şehrinin varlığının arkeolojik bulgularla doğrulanması, Göktürklerin yalnızca konar göçer bir yaşam sürmediğini, aynı zamanda belirli merkezlerde kalıcı mimari yapılar ve idari yerleşimler oluşturduğunu gösteren önemli kanıtlardan biri olabilir.

Bu durum, Türk devlet geleneğinin erken dönemlerinde şehirleşme, mimari ve yönetim merkezlerinin gelişimine ilişkin yeni araştırmaların önünü açabilir.

Araştırmacılar, uydu görüntülerinde belirlenen kalıntıların Bilge Kağan'ın sarayına ait olduğunun henüz bilimsel olarak kanıtlanmadığını vurguluyor. Bölgedeki yapıların Göktürk dönemine mi yoksa daha sonraki uygarlıklara mı ait olduğunun belirlenebilmesi için kapsamlı yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazıların gerçekleştirilmesi gerekiyor.

GÖKTÜRKLERİN DEVLET YAPISINA IŞIK TUTABİLİR

Bilge Kağan’ın sarayına ilişkin olası bulgular, yalnızca bir tarihî yapının yerinin belirlenmesi açısından değil, Göktürk Devleti’nin siyasi ve idari örgütlenmesinin anlaşılması bakımından da önem taşıyor.

Saray şehrinin varlığının doğrulanması halinde, Göktürklerin yönetim merkezleri, mimari faaliyetleri ve yerleşim düzeni hakkında daha kapsamlı bilgilere ulaşılabilecek.

Ayrıca söz konusu keşif, Orta Asya Türk tarihindeki şehirleşme süreçlerinin hangi dönemde ve nasıl geliştiğinin anlaşılmasına katkı sağlayabilecek.

KESİN SONUÇ İÇİN ARKEOLOJİK KAZILAR BEKLENİYOR

Araştırmacılar, uydu görüntülerinde belirlenen kalıntıların Bilge Kağan’ın sarayına ait olduğunun henüz bilimsel olarak kanıtlanmadığını vurguluyor.

Bölgedeki yapıların Göktürk dönemine mi yoksa daha sonraki uygarlıklara mı ait olduğunun belirlenebilmesi için kapsamlı yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazıların gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Yapılacak çalışmalarla kalıntıların yaşı, mimari özellikleri ve kullanım amaçlarının ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Bilge Kağan’ın saray şehrine ilişkin elde edilen ilk bulgular, kesinlik kazanmamış olsa da Türklerin erken dönem devlet ve şehirleşme tarihine yönelik yeni araştırmalar için önemli bir başlangıç oluşturuyor.

En az 10 karakter gerekli

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.