Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri için yeni bir düzenleme yapıldı. Ticaret Bakanlığının hazırladığı yönetmelikle sektörde faaliyet gösterecek işletmelerin taşıması gereken şartlar belirlenirken, kiralanabilecek araçlara ilişkin yaş ve kilometre sınırları ile tüketicilerin depozito ve rezervasyon işlemlerindeki hakları yeniden düzenlendi.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU HALE GELDİ
Yeni düzenlemeyle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Başvurular, 1 Ocak 2027’ye kadar kurulması planlanan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekiyor. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da şartlar arasında yer alıyor.
KİRALANACAK ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI
Düzenlemeyle kiralamaya konu araçların teknik ve kullanım standartları da belirlendi. Klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek.
Kilometre sınırı ise normal araçlarda 180 bin, elektrikli araçlarda 300 bin olarak belirlendi. Periyodik bakımı zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanması da yasaklanacak.
İşletmelerin sahip olması gereken minimum filo büyüklüğü de faaliyet gösterilen bölgeye göre değişecek. Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde işletmelerin en az 10 araca, diğer ilçeler ve büyükşehir olmayan illerde ise en az 5 araca sahip olması gerekecek.
FİLOLARDA HİBRİT VE ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARTI
Nüfusu 30 bini aşmayan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulunması zorunlu olacak.
Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek. Düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR GETİRİLDİ
Yeni yönetmelikle tüketicilerin kiralama sırasında ödediği depozito tutarına da sınır getirildi.
1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecek. 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise üst sınır 7 günlük kira bedeli olarak uygulanacak.
Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi gerekecek. Olağan kullanım nedeniyle meydana gelen aşınma ve yıpranmalar için de tüketiciden ayrıca ücret talep edilemeyecek.
REZERVASYONLARDA TÜKETİCİYE YENİ HAK
Ön ödemeli rezervasyonlarda, araç teslimine 24 saatten az süre kalması şartıyla tüketiciye rezervasyonunu değiştirme veya iptal etme hakkı tanınacak.
Bu işlemler herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve kesinti yapılmadan gerçekleştirilebilecek.
Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda kış lastiği sağlamak da işletmelerin sorumlulukları arasında olacak. Sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi ve sigortadan yararlanmanın ek ücret ya da başka bir koşula bağlanmaması gerekecek.
İLAN PLATFORMLARINA DA SORUMLULUK
Yeni düzenleme, araç kiralama ilanlarının yayımlandığı internet platformlarını da kapsıyor. Platformların ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi zorunlu olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek. Böylece internet üzerinden gerçekleştirilen kiralama işlemlerinde de tüketicinin korunması amaçlanıyor.
YENİ KURALLAR İÇİN KADEMELİ GEÇİŞ
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacak.
Asgari taşıt sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartların karşılanması için ise 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süreci uygulanacak. Yönetmelik öncesinde aracı ve ilan platformlarıyla kiralama işletmeleri arasında imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
Düzenlemeyle kiralama sektöründe kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin azaltılması, sözleşme koşullarının daha şeffaf hale getirilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
