Türkiye’nin ev sahipliğine hazırlandığı COP31 (Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı) öncesinde, tarım ve gıda sistemleri iklim müzakerelerinin merkezine oturdu. İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) tarafından düzenlenen “Tarım ve Gıda Güvenliği” oturumu, sektördeki farkındalığın yüksek olduğunu ancak bu bilincin henüz finansal ve operasyonel sahaya tam olarak yansımadığını ortaya koydu.
SKD Türkiye’nin 109 üye şirketiyle gerçekleştirdiği araştırma çarpıcı sonuçlar sunuyor. Şirketlerin yüzde 68’i sürdürülebilirliği yönetim kurulu düzeyinde temsil etse de, bu süreci destekleyecek özel bir bütçeye sahip olanların oranı sadece yüzde 33.
Benzer bir durum su yönetiminde de gözleniyor; şirketlerin yüzde 69’u hedefi belirlemiş durumda. Ancak bu hedefler genellikle fabrika sınırları içindeki operasyonlarla kısıtlı kalıyor. Uzmanlar, asıl çözümün fabrika odaklı değil, havza bazlı ve bütüncül bir yaklaşımla mümkün olacağının altını çiziyor.
TEDARİK ZİNCİRİNDE VERİ ÇIKMAZI
Gıda sistemlerindeki en büyük risk yükü, tedarik zincirini kapsayan Scope 3 (Kapsam 3) emisyonlarında birikiyor. Şirketler kendi operasyonlarını kontrol etseler de, tarımın ana merkezi olan tedarik zincirinde dijitalleşme ve şeffaf veri toplama süreçleri henüz istenen seviyede değil. İş dünyasının %66’sı “yeşil yetkinlik” dönüşümünü en kritik ihtiyaç olarak tanımlarken, tarımda dayanıklılığın anahtarı olarak veri temelli ve teknolojiyle entegre finansman modelleri işaret ediliyor.
LİDERLERDEN ”DOĞA POZİTİF” ÇÖZÜM MESAJI
Webinar kapsamında söz alan sektör liderleri, dönüşümün sadece bir tercih değil, zorunluluk olduğunu vurguladı:
-
SKD Türkiye (Duygu Yılmaz): “Artan nüfusu daha fazla kaynakla değil, daha dirençli ve doğayla uyumlu modellerle beslemeliyiz. Bu dönüşüm, tedarik zincirini şekillendiren iş dünyasının iyi uygulama örnekleriyle ölçeklenecek.”
-
FAO Türkiye (Dr. Ayşegül Selışık): “Türkiye’de suyun %79’u tarımda kullanılıyor. Modern sulama ve doğa temelli çözümler için şirketlerin çiftçilerle yakın iş birliği ve sözleşmeli tarımı yaygınlaştırması kritik.”
-
İş Dünyasından Örnekler: Alarko Holding jeotermal enerjili modern seracılık ve kadın istihdamına; PepsiCo Türkiye rejeneratif (yenileyici) tarım ve su verimliliğine; İş Bankası ise ürün odaklıdan “model bazlı” sürdürülebilir finansmana odaklanarak dönüşüme öncülük ediyor.
SKD Türkiye, COP31 Webinar Serisi ile enerji, sanayi ve ulaşım gibi farklı sektörlerde de iklim ve doğa dönüşümünü gündeme taşımaya devam edecek.
