Kripto para ve altın piyasalarındaki hareketlilik gündemi meşgul ederken, emtia piyasalarında tekstil sektörünü yakından ilgilendiren sessiz bir “beyaz altın” krizi yaşanıyor. Dünya Bankası verilerine göre, son iki yıldır düşüş eğiliminde olan pamuk fiyatları, Orta Doğu’daki çatışmaların lojistik ve enerji maliyetlerini tetiklemesiyle yeniden yükseliş trendine girdi. Savaş öncesinde 65 sent seviyelerinde olan pamuk libresi, bugün maliyet kaynaklı baskılarla çok daha yüksek seviyelerden işlem görüyor.
HÜRMÜZ ABLUKASI VE PETROL ETKİSİ
Emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen’e göre, fiyat artışının arkasında çok boyutlu bir kriz var. ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasındaki çatışma ve Hürmüz Boğazı’ndaki fiili abluka, sadece enerji maliyetlerini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda sentetik elyaf üretiminde kritik rol oynayan mono etilen glikol (MEG) arzını da aksatıyor. Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, polyesterin maliyetini artırınca tekstil üreticileri rotayı yeniden pamuğa çevirdi. Bu durum, talebi artırarak fiyatların savaş öncesi seviyelere dönmesini neredeyse imkansız hale getiriyor.
TEKSAS’TA KURAKLIK, STOKLARDA KALİTE KRİZİ
Pamuk piyasasını sarsan tek faktör savaş değil. Dünyanın en büyük üreticilerinden ABD’de, üretimin kalesi sayılan Teksas başta olmak üzere pek çok bölge şiddetli kuraklıkla boğuşuyor. İklim değişikliği nedeniyle yaşanan verim kaybı, küresel arzı baskılayan en büyük unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Ayrıca, küresel stoklardaki gerileme ve özellikle “premium” olarak adlandırılan yüksek kaliteli pamuk miktarındaki azalma, fiyat makasının kaliteli ürün lehine daha da açılmasına neden oluyor.
TEKSTİL SEKTÖRÜNÜ NELER BEKLİYOR?
Uzmanlar, maliyet artışlarının tekstil ve konfeksiyon sektöründe kar marjlarını daraltacağı konusunda uyarıyor. Polyesterden pamuğa yöneliş bir kurtarıcı gibi görünse de, pamuk fiyatlarındaki bu sert yükselişin nihai tüketici fiyatlarına yansıması kaçınılmaz görünüyor. Ekonomik büyüme ritmi yeniden eski hızına dönene ve faiz indirimleri piyasayı canlandırana kadar, pamuk tarafında kalıcı bir talep-fiyat dengesi kurulması zor bir senaryo olarak değerlendiriliyor.
#ekonomi #pamukfiyatları #tekstil #emtia #piyasalar
