Havaların ısınmasıyla birlikte büyükbaş hayvan sürülerinin yaylalara çıkarıldığı Doğu Anadolu’da, deneyimli çoban eksikliği üretimi sekteye uğratıyor. Patnoslu besiciler, dolgun ücretlere rağmen bu zahmetli işi üstlenecek personel bulmakta zorlandıklarını belirtiyor. Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan ve geç saatlere kadar süren yayla mesaisi; çamurlu yollar, dere geçişleri ve zorlu iklim koşullarıyla birleşince, mesleğe olan ilgi her geçen yıl daha da azalıyor. Birçok aile, sürüsünü otlatacak kimse olmadığı için tüm gününü dağlarda geçirmek zorunda kalıyor.
GENÇ NESİL YAYLA YERİNE ŞEHİR HAYATINI SEÇİYOR
Çobanlık mesleğindeki en büyük kırılma, gençlerin bu alana olan ilgisizliğiyle yaşanıyor. Bölgedeki köylerde yaşayan gençlerin büyük bir kısmı, sosyal imkanlar ve çalışma şartları nedeniyle şehir hayatına yönelirken, hayvancılık sadece yaşlı nüfusun omuzlarına kalıyor. Besiciler, eskiden gençlerin severek yaptığı bu işin artık “tercih edilmeyen” bir alan haline gelmesinden dertli. Bu durum, Türkiye’nin et ve süt üretimindeki maliyet kalemlerini doğrudan etkilerken, kırsal kalkınmanın önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor.
SEZONLUK 120 BİN LİRA BİLE YETERLİ GELMİYOR
Çoban bulamadığı için ailesinin hayvanlarına bakan Menekşe Sevinç, piyasadaki güncel durumu çarpıcı rakamlarla özetliyor. Sevinç, “Sezonluk 100-120 bin lira arasında ücret teklif etmemize rağmen kimse yaylaya çıkmak istemiyor. Mecburen sürüyü tek başımıza otlatıyoruz. Kalabalık sürülerde tek başına yetişmek hem yorucu hem de çok riskli. Eskiden bu işin bir itibarı ve yapanı vardı, şimdi kimse dağda kalmak istemiyor” diyerek yaşanan mağduriyeti dile getiriyor.
HAYVANCILIKTA ÇOBAN TEŞVİĞİ TALEBİ
Besiciler, hayvancılığın sürdürülebilirliği için sadece yem ve mazot desteğinin yeterli olmadığını, doğrudan “çoban istihdamına” yönelik özel teşviklerin getirilmesi gerektiğini savunuyor. Mesleğin yeniden cazip hale getirilmesi için sosyal güvenlik primlerinin devlet tarafından karşılanması veya çobanlara yönelik özel sertifika programlarıyla statü kazandırılması öneriliyor. Eğer bu istihdam sorunu çözülmezse, bölgedeki pek çok yetiştiricinin hayvanlarını satarak sektörden çekilme noktasına geleceği uyarısı yapılıyor.
#HayvancılıkHaberleri #ÇobanKrizi #AğrıPatnos #Besicilik
