Dijital platformlarda paylaşılan içeriklerin sanılanın aksine kolayca silinemediğini vurgulayan İletişim ve Sosyal Medya Uzmanı Nurhan Demirel, dijital dünyada bırakılan izlerin bireylerin uzun vadeli itibarını doğrudan etkilediğini söyledi. Son dönemde dijital itibar, unutulma hakkı ve dijital miras başlıklarında yaşanan mağduriyetlerin belirgin biçimde arttığına dikkat çeken Demirel, kullanıcıların çoğunun haklarını ve başvuru süreçlerini yeterince bilmediğini ifade etti. Demirel, her platformun içerik kaldırma ve hesap yönetimi politikalarının farklılık gösterdiğini, bu durumun da süreci kullanıcılar açısından karmaşık hale getirdiğini belirterek, dijital dünyada atılan her adımın uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
GEÇMİŞ PAYLAŞIMLAR BUGÜNÜN ÖNÜNE ÇIKABİLİYOR
Sosyal medyada yıllar önce yapılan paylaşımların arama motorlarında görünmeye devam ettiğine işaret eden Demirel, “Kişiler, özellikle ergenlik ve gençlik dönemlerinde yaptıkları paylaşımların ilerleyen yıllarda karşılarına çıkacağını öngöremiyor. Oysa bu içerikler eğitimden işe alım süreçlerine, sosyal ilişkilerden profesyonel hayata kadar pek çok alanda belirleyici olabiliyor” dedi. Ergenlik dönemindeki paylaşımların bireyin dijital kimliğinin temelini oluşturduğunu ifade eden Demirel, ebeveynlerin çocukları adına yaptıkları paylaşımların da uzun vadede risk barındırabileceğini belirtti. “İyi niyetle paylaşılan çocukluk fotoğrafları ve videolar, çocuğun ilerleyen yaşlarında istemediği bir dijital iz haline gelebiliyor. Bu nedenle hem gençlerin hem de ebeveynlerin daha bilinçli davranması gerekiyor” uyarısında bulundu.
ERİŞİLEMEYEN HESAPLAR DA RİSK YARATIYOR
Dijital risklerin yalnızca paylaşılan içeriklerle sınırlı olmadığını söyleyen Demirel, uzun süre kullanılmayan veya şifresi unutulan hesapların da ciddi tehlikeler barındırdığını ifade etti. Bu tür hesapların kötü niyetli kişilerce ele geçirilebildiğini belirten Demirel, özellikle vefat eden kişilere ait hesaplar söz konusu olduğunda ailelerin hem duygusal hem de hukuki açıdan zorlandığını dile getirdi. “Bu hesaplar üzerinden sahte paylaşımlar yapılabiliyor, dolandırıcılık girişimleri ortaya çıkabiliyor. Aileler ise hesapların kapatılması ya da anı hesabına dönüştürülmesi sürecinde hangi adımları atacaklarını bilemiyor” dedi.
DİJİTAL MİRAS PLANLAMASI GİDEREK ÖNEM KAZANIYOR
Vefat eden kişilere ait sosyal medya hesaplarının her platformda farklı prosedürlerle yönetildiğini aktaran Demirel, dijital miras kavramının toplumda yeterince bilinmediğini söyledi. Ölüm belgesi, veraset ilamı ve yakınlık belgelerinin her platformda farklı şekilde talep edilmesinin süreci uzattığını belirten Demirel, bu belirsizliğin hesapların uzun süre kontrolsüz kalmasına neden olabildiğini ifade etti. Dijital mirasın yalnızca sosyal medya hesaplarıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Demirel, e-posta hesapları, bulut depolama alanları ve dijital aboneliklerin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. “Dijital miras planlaması, kişisel verilerin korunması kadar önemli bir başlık haline geldi” dedi.
İŞE ALIMLARDA DİJİTAL İTİBAR BELİRLEYİCİ
İşverenlerin ve insan kaynakları birimlerinin adayların dijital izlerini incelediğine dikkat çeken Demirel, dijital itibarın kariyer hedefleri açısından kritik hale geldiğini söyledi. Dijital içeriklerin adayın mesleki yeterliliğiyle doğrudan ilişkili olmasa bile değerlendirme süreçlerini etkileyebildiğini ifade eden Demirel, dijital geçmişin kontrol altına alınmasının artık kariyer planlamasının bir parçası olduğunu belirtti.
HUKUKİ SINIRLAR VE UNUTULMA HAKKI
Avukat Orhan Sinan Dural ise işe alım süreçlerinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin hukuki sınırların bulunduğunu hatırlatarak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında işverenlerin ölçülü ve meşru hareket etmesi gerektiğini söyledi. Adayların özel hayatına ilişkin paylaşımların işe alım kriteri haline getirilemeyeceğini vurgulayan Dural, aksi uygulamaların hukuki yaptırımlara yol açabileceğini belirtti. Unutulma hakkının bireylere, kendileriyle ilgili güncelliğini yitirmiş ve kamu yararı taşımayan içeriklerin arama motorlarından kaldırılmasını talep etme imkânı sunduğunu belirten Dural, uygun başvuruların çoğu zaman kısa sürede sonuçlandırılabildiğini ifade etti.
