Türk tarihine ışık tutabilecek önemli bir araştırma, Göktürk hükümdarı Bilge Kağan’ın saray şehrinin bulunduğu yere ilişkin yeni bulguları gündeme taşıdı. Türk akademisyenler, 13. yüzyıldan kalma tarihî bir metindeki coğrafi bilgileri günümüz uydu görüntüleriyle karşılaştırarak Moğolistan’da Bilge Kağan’ın sarayına ait olabileceği değerlendirilen yapı izlerine ulaştı.
Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gürhan Kirilen ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç tarafından gerçekleştirilen araştırma, Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi’nde (TOBİDER) “Bilge Kağan’ın Sarayı” başlığıyla yayımlandı.
Araştırmanın sonuçları, Göktürklerin siyasi ve idari yapılanmasının yanı sıra Türklerin yerleşik hayata geçiş sürecine ilişkin tartışmalara da yeni bir boyut kazandırabilecek nitelikte.
Araştırmanın temelini, 13. yüzyılda yaşamış Kitan asıllı devlet adamı, âlim ve şair Yelü Zhu’nun Shuangxi Zuiyin adlı şiir derlemesinde yer alan bir açıklama notu oluşturdu.
Tarihî kaynakta Bilge Kağan’ın bir saray inşa ettirdiğine ilişkin bilgi bulunurken, saray şehrinin coğrafi konumu da tarif ediliyor.
Metne göre saray şehri, Moğolistan’daki tarihî Karakurum kentinin yaklaşık 35 kilometre kuzeybatısında, Kül Tigin Anıtı’nın ise yaklaşık 35 kilometre güneybatısında yer alıyordu.
Prof. Dr. Gürhan Kirilen’in söz konusu tarihî metindeki bilgileri fark etmesinin ardından iki akademisyen, bölgenin coğrafi özelliklerini ve uydu görüntülerini inceleyerek araştırmayı derinleştirdi.
Tarihî metindeki yön ve mesafe bilgilerini günümüz haritalarıyla karşılaştıran araştırmacılar, Moğolistan’ın Arhangay eyaletine bağlı Hotont kasabası çevresinde dikkat çekici yapı izleri belirledi.
Uydu görüntülerinde uzun surlarla çevrili bir kale, kalenin merkezinde saray olabileceği düşünülen bir yapı ve surların dışında ikinci bir saray benzeri yapının kalıntıları tespit edildi.
Söz konusu yapıların tarihî metinde belirtilen konumla örtüşmesi, bölgenin Bilge Kağan’ın saray şehri olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Ancak araştırmacılar, yapıların hangi döneme ait olduğunun henüz kesin olarak belirlenmediğine dikkat çekiyor.
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, Göktürklerin şehirleşme ve yerleşik yaşam deneyimlerine ilişkin mevcut bilgileri yeniden tartışmaya açması oldu.
Türklerin şehirleşme tarihinde Uygurların öncü rol oynadığı yönündeki yaygın görüş, Moğolistan’da tespit edilen yapıların 8. yüzyılda hüküm süren Göktürklere ait olduğunun kanıtlanması halinde yeni bir değerlendirmeye konu olabilecek.
Bilge Kağan’ın saray şehrinin varlığının arkeolojik bulgularla doğrulanması, Göktürklerin yalnızca konar göçer bir yaşam sürmediğini, aynı zamanda belirli merkezlerde kalıcı mimari yapılar ve idari yerleşimler oluşturduğunu gösteren önemli kanıtlardan biri olabilir.
Bu durum, Türk devlet geleneğinin erken dönemlerinde şehirleşme, mimari ve yönetim merkezlerinin gelişimine ilişkin yeni araştırmaların önünü açabilir.

Bilge Kağan’ın sarayına ilişkin olası bulgular, yalnızca bir tarihî yapının yerinin belirlenmesi açısından değil, Göktürk Devleti’nin siyasi ve idari örgütlenmesinin anlaşılması bakımından da önem taşıyor.
Saray şehrinin varlığının doğrulanması halinde, Göktürklerin yönetim merkezleri, mimari faaliyetleri ve yerleşim düzeni hakkında daha kapsamlı bilgilere ulaşılabilecek.
Ayrıca söz konusu keşif, Orta Asya Türk tarihindeki şehirleşme süreçlerinin hangi dönemde ve nasıl geliştiğinin anlaşılmasına katkı sağlayabilecek.
Araştırmacılar, uydu görüntülerinde belirlenen kalıntıların Bilge Kağan’ın sarayına ait olduğunun henüz bilimsel olarak kanıtlanmadığını vurguluyor.
Bölgedeki yapıların Göktürk dönemine mi yoksa daha sonraki uygarlıklara mı ait olduğunun belirlenebilmesi için kapsamlı yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazıların gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Yapılacak çalışmalarla kalıntıların yaşı, mimari özellikleri ve kullanım amaçlarının ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Bilge Kağan’ın saray şehrine ilişkin elde edilen ilk bulgular, kesinlik kazanmamış olsa da Türklerin erken dönem devlet ve şehirleşme tarihine yönelik yeni araştırmalar için önemli bir başlangıç oluşturuyor.
EKONOMİ
1 gün önceBORSA
1 gün önceGÜNDEM KORİDORU
11 gün önceGÜNDEM KORİDORU
12 gün önceGÜNDEM KORİDORU
18 Kasım 2026GÜNDEM KORİDORU
18 Kasım 2026EKONOMİ
18 Kasım 2026Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.