Marsh ve CFA Institute tarafından hazırlanan 2026 Küresel Emeklilik Endeksi, Türkiye’nin emeklilik sisteminin Avrupa ülkeleri arasındaki konumunu ortaya koydu. Dünya genelinde 55 emeklilik gelir sisteminin karşılaştırıldığı araştırmada Türkiye, incelenen 19 Avrupa ülkesi arasında son sırada yer aldı.
Emeklilik sistemlerinin gelir yeterliliği, uzun vadeli sürdürülebilirliği ve yönetim ile koruma mekanizmalarının sağlamlığı açısından değerlendirildiği endekste, Türkiye bu alanlardaki performansıyla Avrupa ülkelerinin gerisinde kaldı.
TÜRKİYE GELİR YETERLİLİĞİNDE SON SIRADA
Endekse göre Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında emeklilik gelirlerinin yeterliliği ve finansmanına ilişkin değerlendirmelerde en düşük puanı aldı. Sistemin uzun vadede emeklilik ödemelerini sürdürebilme kapasitesini ölçen göstergede de Türkiye en düşük puan alan ülkeler arasında yer aldı.
Araştırma, mevcut emekli gelirlerinin yanı sıra sistemlerin gelecekteki emekli aylıklarını karşılama kapasitesini ve kurumsal yapısını da inceliyor.
HOLLANDA DÜNYA SIRALAMASININ ZİRVESİNDE
2026 Küresel Emeklilik Endeksi’nde Hollanda, 100 üzerinden 85,8 puan alarak ilk sırada yer aldı. Hollanda’yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda takip etti. Hollanda, böylece üst üste dördüncü kez küresel sıralamanın zirvesine yerleşti.
Avrupa dışından Singapur, İsrail ve Avustralya da en yüksek not olan A kategorisine girdi.
Araştırmada Hollanda’nın başarısında devlet emekliliğiyle asgari gelir sağlaması, çalışanların büyük bölümünü kapsayan işyeri emeklilik sistemleri ve birikmiş emeklilik varlıkları öne çıktı.
Avrupa sıralamasında bu üç ülkenin ardından İsveç, Finlandiya, Norveç, İsviçre, Birleşik Krallık, Fransa, İrlanda, Belçika, Almanya, Portekiz ve Hırvatistan geldi. İspanya, Polonya, İtalya ve Avusturya’nın ardından Türkiye son sırada yer aldı.
İSPANYA VE FRANSA’DA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RİSKİ
Endeks, Avrupa’nın büyük ekonomilerindeki emeklilik sistemlerinin uzun vadeli finansmanına ilişkin riskleri de ortaya koydu. İspanya, emeklilik gelirlerinin yeterliliğinde 100 üzerinden 83 puan almasına karşın sürdürülebilirlik göstergesinde 33 puanda kaldı. Fransa’nın yeterlilik puanı 85, sürdürülebilirlik puanı ise 49,3 oldu.
Raporda Avusturya, İtalya ve İspanya, uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından Avrupa’nın en kırılgan ülkeleri arasında gösterildi. Bu sonuçlar, mevcut emeklilik gelirlerinin yeterliliği ile sistemin gelecekte bu ödemeleri finanse edebilme kapasitesinin birbirinden farklı ölçütler olduğunu ortaya koydu.
YAŞLANAN NÜFUS EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİ ZORLUYOR
Araştırmada ortalama yaşam süresinin uzaması ve doğurganlık oranlarının düşmesi nedeniyle dünya genelindeki emeklilik sistemlerinin giderek artan bir finansman baskısıyla karşı karşıya olduğu belirtildi. Çalışan nüfusa kıyasla emekli sayısının artmasının, özellikle mevcut emeklilerin aylıklarının çalışanların primleriyle karşılandığı sistemlerde sürdürülebilirliği zorlaştırdığı vurgulandı.
Marsh Küresel Tanımlanmış Fayda Segment Lideri Graham Pearce, fonlanmamış emeklilik sistemlerinin karşılaştığı temel sorunlardan birinin gelecekte emeklilerin çalışanlara oranındaki artış olacağını ifade etti. Pearce, bu sistemlerde çalışanların ödediği primlerin biriktirilmek yerine mevcut emeklilerin aylıklarının finansmanında kullanıldığını belirtti.
EMEKLİLİK YAŞI VE ÖDEMELER GÜNDEMDE
Endekste emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğini artırmak için özel emeklilik kapsamının genişletilmesi, emeklilik birikimlerinin artırılması ve daha uzun süre çalışmanın kolaylaştırılması önerildi.
Pearce, sistemlerin daha yüksek vergiler veya sosyal güvenlik primleriyle desteklenebileceğini, daha uzun süre çalışmak isteyenlere yönelik teşviklerin de ilave gelir sağlayabileceğini kaydetti. Emeklilik yaşının yükseltilmesi veya gelecekteki ödemeler için önceden fon oluşturulması gibi adımların atılmaması halinde bazı hükümetlerin emeklilik haklarının azaltılması gibi zor kararlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
ALMANYA VE FRANSA’DAN REFORM MESAJLARI
Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada, ülkede emeklilik yaşının 2031 sonrasında yaşam beklentisine endekslenmesinin yararlı olabileceğini belirtti. Nagel, 2027 başında devreye alınması planlanan yeni özel emeklilik sisteminin önemli bir adım olduğunu, ancak uzun vadeli sürdürülebilirlik sorunlarını tek başına çözemeyeceğini ifade etti.
Fransa Merkez Bankasının dönemin başkanı François Villeroy de Galhau da kamu harcamalarının borçlanmayla finanse edilmesinin maliyetinin gelecek nesillere aktarıldığı uyarısında bulundu.
Avrupa Komisyonu ise Eylül 2026’da kamu emekliliklerini tamamlayıcı tasarrufların artırılması çağrısı yaptı. Komisyon, çok sayıda kişinin emeklilik döneminde gelirinde keskin düşüş yaşama riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti.
