Ortadoğu’daki savaşın ekonomik etkileri enerji piyasalarından küresel imalata kadar geniş bir alanda hissedilmeye başladı. Hürmüz Boğazı’ndaki hareketlilik ve tanker trafiğine ilişkin gelişmeler yakından izlenirken, enerji ve navlun maliyetlerindeki yükselişin küresel üretim ve ticaret üzerindeki baskısı da artıyor.
Savaş kaynaklı ilk şok hafiflerken küresel imalat sektöründen gelen veriler, büyüme hızının ivme kaybettiğini gösteriyor. Geleneksel ihracat merkezlerinde yavaşlama görülürken, teknoloji üreten ekonomiler ise pozitif ayrışıyor.
KÜRESEL MAL TİCARETİ İKİNCİ AYDA DA GERİLEDİ
Ortadoğu’daki savaşın enerji piyasalarının yanı sıra ticaret ve tedarik zincirlerini baskılamasıyla küresel imalattan belirgin bir yavaşlama sinyali geldi.
J.P. Morgan S&P Global’ın son Küresel İmalat PMI verilerine göre küresel mal ticareti haziranda üst üste ikinci ayda da geriledi. İmalat sanayi yeni ihracat siparişleri endeksi ise son altı ayın en sert düşüşünü kaydetti.
Küresel üretimdeki büyüme temposunda da dikkat çekici bir gerileme yaşandı. Yılın başında yüzde 8’e yakın olan büyüme temposu yüzde 4 civarına indi.
Söz konusu gerilemede enerji ve navlun maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra, yılın başında arz endişeleriyle desteklenen stok döngüsünün tersine dönmesinin de etkili olduğu belirtildi. Bu görünüm, küresel büyüme açısından da risk oluşturuyor.
STOK DÖNGÜSÜ TERSİNE DÖNÜYOR
Küresel imalat sektöründeki yavaşlamanın önemli nedenlerinden biri stok döngüsündeki değişim olarak öne çıkıyor. Yılın başında arz endişeleri nedeniyle desteklenen stok döngüsünün tersine dönmesi, imalat sanayisinin önündeki risklerden biri haline geldi.
Küresel mal ticaretindeki gerileme ve yeni ihracat siparişlerindeki sert düşüş de üretim tarafındaki zayıflamanın sürdüğüne işaret ediyor.
Geleneksel ihracat merkezlerinde yavaşlama yaşanırken, teknoloji üreten ekonomilerin pozitif ayrışması ise küresel imalat görünümünde ülkeler ve sektörler arasındaki farklılaşmayı ortaya koyuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GEÇİŞ ÜCRETİ TARTIŞMASI
Küresel ekonomide imalat ve ticaret cephesinden yavaşlama sinyalleri gelirken, Ortadoğu’daki savaşın merkezindeki Hürmüz Boğazı’nda yeni tartışma geçiş ücreti oldu.
ABD’nin İran’ı vurmasının ardından boğazın kapalı tutulmasına ilişkin tehditler gündeme gelirken, CENTCOM’un Hürmüz’ün iki bölgesinde saldırılara devam ettiği belirtildi.
İran’ın ABD’ye yönelik misillemesinin ardından Hürmüz Boğazı’ndaki trafik de yavaşladı. Savaşın dördüncü gününde boğazdaki hareketlilik ve tanker trafiği gündemdeki yerini korurken, bölgede bulunan ve demirleyen gemilerin yoğunluğu dikkat çekti.
BOĞAZDAKİ GELİŞMELER ENERJİ PİYASALARI İÇİN KRİTİK
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, enerji piyasaları ve küresel ticaret açısından yakından takip ediliyor. Bölgedeki askeri hareketliliğin sürmesi, halihazırda enerji ve navlun maliyetlerinin baskısıyla karşı karşıya bulunan küresel imalat açısından belirsizliği artırıyor.
Enerji maliyetleri üretim süreçlerini doğrudan etkilerken, taşımacılık ve navlun tarafındaki gelişmeler de küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturuyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin seyri, yalnızca bölgesel güvenlik açısından değil, dünya ekonomisi ve küresel üretim görünümü bakımından da önem taşıyor.
Küresel mal ticaretinin üst üste ikinci ay gerilediği ve yeni ihracat siparişlerinin son altı ayın en sert düşüşünü kaydettiği bir dönemde, Ortadoğu kaynaklı enerji ve lojistik risklerinin devam etmesi imalat sektöründeki yavaşlamayı daha önemli hale getiriyor.
KÜRESEL BÜYÜME ÜZERİNDEKİ RİSKLER ARTIYOR
Küresel imalat sektöründe büyüme temposunun yüzde 8’e yakın seviyelerden yüzde 4 civarına gerilemesi, dünya ekonomisinin karşı karşıya olduğu riskleri artırıyor. Stok döngüsünün tersine dönmesi, ihracat siparişlerindeki gerileme ve enerji ile navlun maliyetlerindeki yükseliş, imalat sanayisinin önümüzdeki dönem görünümünde belirleyici olacak başlıklar arasında yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’nda devam eden gerilim de bu tabloya yeni bir belirsizlik ekliyor. Bölgedeki gelişmelerin enerji piyasaları, ticaret yolları ve tedarik zincirleri üzerindeki etkisi, küresel imalatın büyüme performansı açısından yakından izleniyor.
Savaşın ekonomik etkilerinin enerji piyasalarının ötesine geçerek ticaret ve üretim kanallarına yayılması, küresel ekonominin önümüzdeki dönemdeki seyrine ilişkin riskleri de güçlendiriyor.
