Amerika Birleşik Devletleri unsurlarının gerçekleştirdiği askeri harekatın ardından Orta Doğu’daki enerji koridorlarında başlayan abluka krizi, küresel diplomasinin ana gündem maddesi haline geldi. Dünya petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktası üzerinde denetim iddialarının artması ve deniz trafiğinin engellenmesi riskine karşı batılı ve bölgesel yönetimler ortak bir duruş sergileme kararı aldı. Belçika’nın başkentinde bir araya gelen üst düzey temsilciler, deniz ulaşımının serbestçe devam edebilmesi adına ilgili ülkeye yönelik uluslararası hukuk kurallarını hatırlatan sert bir uyarı metnine imza attı.
KAJA KALLAS VE KÖRFEZ TEMSİLCİLERİNDEN ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
Brüksel’de gerçekleştirilen Bölgesel Güvenlik ve İşbirliği Yüksek Düzey Forumu’nun ardından Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Dönem Başkanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyani eş başkanlığında ortak bir yazılı açıklama yapıldı. Yayımlanan bildiride, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz ulaşımına tabi olduğu ve buradan geçiş haklarının Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında kesin olarak güvence altında bulunduğunun altı çizildi. Açıklamada, hiçbir ülkenin bu küresel geçiş hakkını tek taraflı olarak askıya alma veya engelleme yetkisinin bulunmadığı açıkça belirtildi.
GEÇİŞ ÜCRETİ VE HARÇ TALEPLERİNE HUKUKA AYKIRI İLAN EDİLDİ
Yazılı deklarasyonda, İran askeri unsurlarının boğazdan geçen ticari gemilere ve bölgedeki komşu ülkelerin egemenlik alanlarına yönelik gerçekleştirdiği müdahaleler en güçlü ifadelerle kınandı. Saldırıların sivil gemicilerin hayatını açıkça tehlikeye attığı belirtilirken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2817 sayılı kararı uyarınca bu hamlelerin hiçbir meşru gerekçesinin olamayacağı savunuldu. Herhangi bir devletin söz konusu deniz koridoru üzerinde tam egemenlik veya kontrol iddia etmesinin yasa dışı olduğu aktarılan bildiride, uluslararası ticaret gemilerinden izin, geçiş ücreti ya da harç adı altında maddi bedel talep edilmesine de sert şekilde karşı çıkıldı.
TARAFLARA İTİDAL VE DİYALOG ÇAĞRISI YİNELENDİ
Krizden doğrudan etkilenen bölge ülkeleriyle ve risk altındaki denizcilerle tam dayanışma mesajı paylaşılan duyuruda, İran idaresine tüm askeri ve bürokratik müdahaleleri derhal ve koşulsuz olarak durdurma çağrısı yapıldı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) standartlarına tam uyum sağlanmasını talep eden taraflar, tek taraflı kısıtlama mekanizmalarını bütünüyle reddettiklerini kaydetti. Enerji borsalarındaki paniği yatıştırmak adına tüm aktörlere itidal tavsiye edilen açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndaki düğümün çözülmesi ve küresel sevkiyat güvenliğinin yeniden tesisi için diyalog ve diplomasinin halen en temel araçlar olduğu önemle vurgulandı.
#HürmüzBoğazıKrizi #AvrupaBirliği2026 #PetrolSevkiyatıSavaşı #OrtaDoğuDiplomasisi
