Küresel teknoloji pazarı ve mobil yazılım ekosistemi, Avrupa’dan gelen tarihi bir mahkeme kararıyla sarsıldı. Amerika Birleşik Devletleri merkezli teknoloji üreticisi Apple, Avrupa Birliği’nin pazar payı yüksek firmaları denetim altında tutmak için devreye aldığı Dijital Piyasalar Yasası kapsamındaki kurallardan muaf olmak amacıyla hukuki bir süreç başlatmıştı. Lüksemburg merkezli Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, şirketin ek sorumlulukları iptal ettirmek üzere açtığı davada nihai hükmünü açıklayarak akıllı telefon pazarındaki dengeleri değiştirecek bir karara imza attı.
MAHKEME TEK BİR TEMEL PLATFORM HİZMETİ OLDUĞUNA HÜKMETTİ
Yüksek mahkeme, teknoloji şirketinin savunma stratejisini hukuki açıdan yerinde bulmadı. Apple yönetimi davada, iPhone, iPad ve diğer cihazlar için sunulan uygulama mağazası sürümlerinin birbirinden bağımsız ayrı hizmetler olarak değerlendirilmesi gerektiği tezini öne sürmüştü. Ancak mahkeme heyeti, farklı cihazlara hizmet verilmesine rağmen tüm bu mağazaların aynı amaca hizmet ettiğini, uygulama geliştiricileri ile son kullanıcıları aynı havuzda buluşturduğunu belirterek bu savunmayı reddetti. Alınan kararla birlikte, uygulama mağazası ve mobil işletim sistemi tek bir platform yapısı olarak kabul edildi.
GEÇİT BEKÇİSİ UNVANI VE KATI REKABET YÜKÜMLÜLÜKLERİ ONANDI
Avrupa Birliği Komisyonunun 5 Eylül 2023 tarihinde aldığı ve Apple’ı resmi olarak geçit bekçisi ilan eden kararı mahkeme tarafından hukuka uygun bulundu. Bu onayla birlikte, şirketin iOS işletim sistemini ve uygulama mağazasını dışarıya kapalı tutma yönündeki tüm hukuki itirazları geçerliliğini yitirdi. Ayrıca mahkeme, firmanın anlık mesajlaşma servisi iMessage hizmetine yönelik açtığı ek davaları da usul yönünden usulsüz bularak doğrudan reddetti. Böylece şirketin Avrupa pazarında uymak zorunda olduğu katı rekabet kuralları tamamen yürürlükte kalmış oldu.
ÜÇÜNCÜ TARAF ÖDEME SİSTEMLERİ VE ALTERNATİF MAĞAZALAR KALICI HALE GELDİ
Avrupa Birliği bünyesinde 2024 yılında tam anlamıyla uygulanmaya başlanan Dijital Piyasalar Yasası, dijital platformlardaki tekelleşmeyi engellemeyi amaçlıyor. Bu yasa doğrultusunda resmi olarak pazar denetleyicisi ilan edilen şirketler, ekosistemlerini rakiplerine açmak, alternatif uygulama mağazalarına izin vermek, veri paylaşımı sağlamak ve birlikte çalışabilirlik kurallarına uymak zorunda kalıyor. Alınan bu son yargı kararıyla birlikte, Apple’ın cihazlarında üçüncü taraf ödeme sistemlerine ve alternatif uygulama marketlerine belirli ölçüde izin verme zorunluluğu kalıcılaştı. Sektör temsilcileri, mahkemenin verdiği bu kararla birlikte mobil yazılım dünyasında rekabetin artacağını ve kapalı ekosistem modelinin Avrupa sınırları içinde tamamen kırıldığını ifade ediyor.
#AppleABDavası #DijitalPiyasalarYasası #AppStoreTekeli #TeknolojiHukuku
