Havacılık dünyasında devrim niteliğinde bir dönemin kapısı aralanıyor. Teknolojik gelişmeler sayesinde ses hızını aşan yolcu uçaklarının yerleşim yerlerinde yarattığı yüksek ses problemi tarihe karışıyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı ve Federal Havacılık İdaresi (FAA), yaklaşık 50 yıldır uygulanan karasal süpersonik uçuş yasağını bütünüyle kaldırmak yerine, gürültü seviyesini baz alan yepyeni bir düzenleme getirmeye hazırlanıyor.
YENİ NESİL KURALLAR 2027 YILINDA YÜRÜRLÜKTE OLACAK
FAA, süpersonik uçakların iniş, kalkış ve seyir esnasında uyması gereken sınırları içeren iki yeni teknik düzenlemeyi 2027 yılının ortasına kadar tamamlamayı planlıyor. Bu tarihi dönüşümün arkasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın Haziran 2025’te imzaladığı ve havacılık teknolojisinin önündeki engellerin kaldırılmasını emreden başkanlık kararnamesi yer alıyor.
Yeni dönemde, firmalar belirlenen gürültü eşiklerini aşmadıkları müddetçe kara sahasında Mach 1 (yaklaşık 1.240 km/sa) hızının üzerine çıkabilecek. Günümüzde ticari yolcu uçaklarının ortalama 885 ila 965 km/sa hızla uçtuğu göz önüne alındığında, bu adım seyahat sürelerini yarı yarıya düşürecek.
YASAK NEDEN GETİRİLMİŞTİ?
FAA, 1973 yılında sivil uçakların ses duvarını aşarken oluşturduğu ve yerde adeta patlama etkisi yaratan şok dalgaları nedeniyle bu yasağı yürürlüğe koymuştu. 1960’larda yapılan deneylerde, sürekli yaşanan sonik patlamaların binalarda maddi hasara ve yoğun vatandaş şikayetlerine yol açtığı görülmüştür.
Efsanevi uçak Concorde, bu kural sebebiyle 1976 ile 2003 yılları arasında yalnızca okyanus aşırı rotalarda yüksek hızlara çıkabiliyor, karaya yaklaştığında hız kesmek zorunda kalıyordu. Yüksek bilet fiyatları ve işletme maliyetleri yüzünden Concorde’un emekliye ayrılmasıyla süpersonik yolcu taşımacılığı uzun bir uykuya dalmıştı.
DEV ŞİRKETLER YENİ JETLER İÇİN SİPARİŞ TOPLUYOR
Gelişen teknoloji, eski tip yüksek patlama seslerini ortadan kaldırmayı başardı. NASA, deneysel X-59 uçağı ile süpersonik hızlarda tamamen sessiz uçuşun mümkün olduğunu dünyaya ispatladı. Bu gelişmeyle birlikte Colorado merkezli Boom Supersonic firması, 60 ila 80 yolcu kapasiteli “Overture” adlı uçağı için dünya devlerinden ön sipariş almaya başladı. Atlanta merkezli Spike Aerospace firması ise 18 yolcu kapasiteli “Diplomat” isimli iş jetini geliştiriyor. Firmalar, gelecekte okyanus aşırı uçuşların 4 saatin altına ineceğini öngörüyor.
#Havacılık #SüpersonikUçak #FAA #TeknolojiHaberleri
