2025, altın piyasası açısından istisnai bir yıl olarak kayda geçti. Spot altın fiyatı yıl içinde 4 bin 531 dolara kadar yükselerek tarihi zirvesini gördü. Böylece altın, yıl genelinde yüzde 74’lük artışla dikkat çekici bir performans sergiledi.
Bu sert yükselişte ABD Merkez Bankasının faiz indirimleri, doların küresel ölçekte değer kaybetmesi, yükselen enflasyon beklentileri ve artan jeopolitik riskler etkili oldu. Ancak tabloyu asıl değiştiren gelişme, Donald Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı olmasıydı.
TRUMP FAKTÖRÜ: ABD’NİN ROLÜ DEĞİŞİRKEN ALTIN ÖNE ÇIKTI
Trump’ın yeniden iktidara gelişiyle birlikte ABD’nin küresel sistemdeki konumuna dair güçlü sinyaller verildi. Washington’un “dünya jandarması” rolünden geri çekilmesi, sınırsız dolar arzına dayalı finansal düzenin sorgulanmasına yol açtı.
Bu yeni yaklaşım, yatırımcıların dolar dışındaki parasal varlıklara yönelmesini hızlandırdı. Altın da bu dönüşümün en önemli kazananlarından biri oldu.
MERKEZ BANKALARI ALIMDA YAVAŞLADI AMA YÖN DEĞİŞMEDİ
2025’te en çok konuşulan aktörler merkez bankaları olsa da, rekor fiyatlara rağmen alım temposu önceki yıla kıyasla yavaşladı. Yıl genelinde merkez bankalarının net altın alımı yaklaşık 900 ton seviyesinde kaldı. Bu rakam, 2024’teki 1.045 tonluk rekorun altında kaldı.
Polonya, Çin, Türkiye ve Kazakistan gibi ülkeler öne çıkarken, bu alımların temel motivasyonu rezerv güvenliği ve de-dolarizasyon stratejilerinin sürdürülmesi oldu. Talep yapısal olarak devam etti ancak hız kesti.
ASIL İTİCİ GÜÇ: ETF’LER VE BATILI KURUMSAL YATIRIMCILAR
Altın fiyatlarını zirveye taşıyan esas talep ise borsa yatırım fonları (ETF) üzerinden geldi. Özellikle ABD ve Avrupa merkezli kurumsal yatırımcıların yoğun ilgisiyle küresel altın ETF’lerine yıl genelinde 800 tonun üzerinde net giriş oldu.
Bu tablo, önceki yıllarla keskin bir tezat oluşturdu. 2023’te ETF’lerden ciddi çıkışlar yaşanırken, 2024’te talep neredeyse sıfırlanmıştı. 2025’te ise Trump’ın göreve başlamasıyla birlikte ETF’lerde adeta talep patlaması yaşandı.
BİREYSEL YATIRIMCI CEPHESİ: ASYA’DAN GÜÇLÜ DESTEK
Bireysel yatırımcılar da piyasada aktifti. Külçe ve madeni para talebi her çeyrekte 300 tonun üzerinde seyretti. 2025 genelinde bireysel yatırım talebinin yaklaşık 1.200 ton seviyesinde gerçekleştiği tahmin ediliyor.
Özellikle Çin ve Hindistan başta olmak üzere Asya’dan gelen talep dikkat çekti. Bu alımlar olağan seyrinde olsa da, merkez bankaları ve ETF talebiyle birleşince fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı.
ALTIN NEDEN SADECE BİR EMTİA DEĞİL?
Altındaki yükseliş, yalnızca arz-talep dengesiyle açıklanamıyor. ABD’nin küresel liderlikten çekilmesi, deglobalizasyon süreci, ticaret savaşları ve artan bölgesel çatışmalar, yatırımcıları “sınırlı arzlı” parasal varlıklara yönlendiriyor.
ABD merkezli bankaların türev piyasalarda gümüşte ilk kez net uzun pozisyona geçmesi de bu zihniyet değişiminin bir başka göstergesi olarak öne çıkıyor. Altın, gümüş ve hatta Bitcoin, bu yeni dönemin güvenli limanları olarak görülüyor.
ALTININ GELECEĞİ NASIL OLUR?
Ortaya çıkan tablo, altın fiyatlarındaki rekorların geçici bir balon değil, yapısal bir dönüşümün sonucu olduğunu gösteriyor. Ancak kısa vadede yön konusunda belirsizlik sürüyor.
Önümüzdeki dönemde Fed’in faiz politikaları, jeopolitik gelişmeler, enflasyon görünümü ve doların seyri altın fiyatlarını belirleyecek. Faiz indirimleriyle birlikte merkez bankaları ve yatırımcı talebi korunursa yükseliş sürebilir. Öte yandan olası küresel deflasyonist baskılar veya yeni bir finansal kriz, altın fiyatlarında geçici geri çekilmelere de yol açabilir.
