12 Eylül Darbesi’nin üzerinden 46 yıl geçti: Türkiye o sabahı unutmadı

Ali Osman Polat

0

Türkiye, 12 Eylül 1980 sabahı saat 04.00 sularında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren’in radyodan okuduğu bildiriyle askeri bir müdahaleye uyandı.

Bugün, o sabahın üzerinden tam 46 yıl geçmiş oldu.

DARBE SABAHI NE OLDU

Darbe sabahı Türkiye genelinde sokaklar tank ve askerlerle dolarken, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) yönetime el koydu. Anayasa yürürlükten kaldırıldı, Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedildi, siyasi partilerin faaliyetleri durduruldu ve mal varlıklarına el konuldu. Sendikaların ve meslek kuruluşlarının çalışmaları da askıya alındı.

YARGILAMALAR VE İDAMLAR

Dönemin sıkıyönetim mahkemelerinde yüz binlerce kişi yargılandı. Türkiye’nin devrimci hareketlerinin önde gelen isimlerinden Deniz Gezmiş’in de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi idam edildi. Cezaevlerinde uygulanan sert koşullar ve işkence iddiaları, dönemin en çok tartışılan konuları arasında yer aldı.

1982 ANAYASASI’NIN MİRASI HÂLÂ SÜRÜYOR

Darbenin en kalıcı sonuçlarından biri, sıkıyönetim koşullarında halk oylamasına sunulan ve kabul edilen 1982 Anayasası oldu.

Darbenin lideri Kenan Evren, bu anayasanın kabulüyle birlikte cumhurbaşkanlığı görevine geldi ve bu görevi 1989 yılına kadar sürdürdü. 1982 Anayasası, üzerinde çok sayıda değişiklik yapılmış olsa da bugün hâlâ yürürlükte.

YIL DÖNÜMÜNDE ANMALAR SÜRÜYOR

12 Eylül’ün 46. yıl dönümü, bugün Türkiye genelinde çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından anma etkinlikleriyle gündeme geliyor. Farklı kesimler, dönemin demokrasiye ve toplumsal hafızaya etkilerini yeniden değerlendirirken, darbenin siyasi ve toplumsal sonuçlarına ilişkin tartışmalar da güncelliğini koruyor.

#12eylül #darbe #tarih #türkiye