Emtia piyasalarında haftanın gündeminde ABD’nin mali görünümüne ilişkin endişeler, doların değer kaybı ve arz riskleri öne çıktı. Orta Doğu’da devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık sorunları enerji fiyatlarını yukarı çekerken, tarım ürünlerinde hava koşulları ve üretime ilişkin riskler fiyatlamalarda belirleyici oldu.
Küresel piyasalarda hafta başında uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş ve Orta Doğu’daki gerilimin tırmanması risk iştahını baskıladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesinde bulunurken, 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34’ü gördü ve haftayı yüzde 5,28’den tamamladı. ABD Hazinesi’nin 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla gerçekleştirdiği geri alımlarda işlem başına azami tutarı en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıklaması, uzun vadeli faizlerin gerilemesine ve doların değer kaybetmesine neden oldu.
DOLAR ENDEKSİ YÜZDE 0,8 GERİLEDİ
Dolar endeksi haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamladı. Dolar cinsinden fiyatlanan emtialar ise bu hareketten destek buldu.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 28-29 Temmuz toplantısına ilişkin tutanaklarda, enflasyonun hedefe gerilememesi halinde bazı yetkililerin ilave sıkılaştırmayı gerekli gördüğü ortaya çıktı.
Öte yandan Çin’de sanayi üretimi ve perakende satışların beklentilerin altında kalması, sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki düşüşün sürmesi baz metallere yönelik talep endişelerini canlı tuttu.
ALTINDA YÜKSELİŞ HIZLANDI
Değerli metaller haftanın başında yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle satış baskısıyla karşılaşırken, uzun vadeli faizlerin ve doların gerilemesi sonrasında alımlar güçlendi.
Altın fiyatlarında ABD’nin borçlanma görünümüne ilişkin kaygılar ve doların değer kaybetmesi öne çıktı. Analistler, dolardaki düşüşün altındaki yükselişi destekleyen temel unsurlardan biri olduğunu belirtti.
Goldman Sachs analistleri ise makroekonomik politikalara karşı korunma amacıyla altına yönelik talebin arttığına dikkat çekti. Fed’in temmuz ayında faizleri sabit tutması ve son ekonomik verilerin faiz artışı beklentilerini zayıflatması, spekülatif ilgiyi ve altın destekli borsa yatırım fonlarına yönelik talebi destekledi.
GÜMÜŞ ALTINI GERİDE BIRAKTI
Gümüş de yatırım metali özelliğiyle altındaki yükselişe eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerilemenin ardından gümüşteki yükseliş altından daha güçlü oldu. Tamamlanan haftada değerli metallerin ons fiyatlarında platinde yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 artış görüldü. Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metallerin arz görünümündeki farklılıklar nedeniyle karışık bir seyir izlendi. Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası depolarındaki stokların hızlı artmasıyla fiziki arz sıkışıklığının hafiflemesi ve Çin’den gelen zayıf ekonomik verilerin talep görünümüne ilişkin kaygıları artırması nedeniyle geriledi.
Alüminyumda ise Körfez bölgesindeki üretim kayıplarına yönelik arz endişeleri öne çıktı. Çin’de üretimin yüksek seviyelerde seyretmesi ve yarı mamul ihracatının hızlanması, Batı piyasalarında oluşan arz açığının bir bölümünü telafi ederek fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Haftalık bazda çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 yükselirken, bakır yüzde 0,3 geriledi. Alüminyum ise yatay seyretti. Petrol fiyatlarında İran savaşının sona ermesine yönelik diplomatik çözüm sağlanamaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a destek veren ülkelere yönelik ekonomik yaptırım tehdidi ve Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği etkili oldu. Boğazdaki deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması, küresel enerji piyasalarında arz endişelerinin canlı kalmasına neden oldu. Savaş öncesinde küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen sevkiyat ile dünya sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyordu. Sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar, enerji piyasalarında arz risk priminin yüksek seyretmesine yol açtı.
BRENT PETROL YÜZDE 5,9 YÜKSELDİ
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) verilerine göre, 14 Ağustos’ta sona eren haftada ticari ham petrol stokları 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile yükseldi. Stoklardaki artış petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan unsurlardan biri oldu. ABD’de etkili olan sıcak hava dalgası ise klima kullanımını artırarak elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi.
Doğal gaz stokları haftalık bazda 16 milyar fit küp artarken, bu artış 29 milyar fit küplük beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Ancak toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, doğal gaz fiyatlarındaki yükselişi sınırladı. Haftayı Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı ise yüzde 4,5 artışla tamamladı.
