Emeklilik başvurusu yaptığı halde aylığı geç bağlanan vatandaşları ilgilendiren Yargıtay kararı, faiz başlangıç tarihine ilişkin önemli bir çerçeve ortaya koydu. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, emekli aylığının hak kazanılan tarihten itibaren otomatik olarak faizlendirilmesinin mümkün olmadığına, SGK’ya tanınan yasal işlem süresinin dikkate alınması gerektiğine hükmetti.
Karara konu olan davada, geç bağlandığı ileri sürülen yaşlılık aylıkları ile bu tutarlara uygulanacak faizin SGK’dan tahsili talep edildi.
EMEKLİ, BİRİKEN AYLIKLAR İÇİN FAİZ TALEP ETTİ
Davacı sigortalı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespit edilmesini istedi. Bunun yanı sıra ödenmediğini belirttiği emekli aylıklarının, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek mevduat faiziyle birlikte SGK’dan tahsilini talep etti.
SGK ise başvuru tarihinde sigortalının emeklilik şartlarını taşımadığını savunarak davanın reddini istedi.
İLK DERECE MAHKEMESİ SGK’YI FAİZE HÜKMETTİRDİ
İlk derece mahkemesi, davacının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına karar verdi.
Mahkeme ayrıca 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 arasındaki dönemde eksik ödendiği belirtilen toplam 7 bin liralık aylığın, her bir ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine hükmetti.
SGK karara itiraz ederek dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi ise ilk derece mahkemesinin kararını hukuka ve usule uygun bularak SGK’nın başvurusunu esastan reddetti.
YARGITAY KARARI BOZDU
Dosyanın Yargıtay’a taşınmasının ardından 10. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamasında verilen kararları bozdu.
Yargıtay, incelemesinde yalnızca faiz talebini değil, birikmiş aylıkların hesaplanma yöntemini ve hangi döneme ilişkin ödeme yapılması gerektiğini de değerlendirdi.
Daire, mahkemenin SGK’dan gerekli bilgileri almadan aylık miktarını doğrudan bilirkişi raporuyla belirlemesini usule uygun bulmadı. Buna göre hesaplamada SGK’dan alınacak verilerin esas alınması gerekiyor.
BİRİKMİŞ AYLIKLARIN DÖNEMİ DE DEĞİŞTİ
Yargıtay, emekli aylıklarının hesaplanacağı dönem konusunda da ilk derece mahkemesinin kararında hata bulunduğunu değerlendirdi.
Sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandığının anlaşılması nedeniyle ödenmesi gereken aylıkların 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasındaki dönem dikkate alınarak hesaplanması gerektiği belirtildi. İlk derece mahkemesinin bitiş tarihini 1 Nisan 2019 olarak kabul etmesi hatalı bulundu.
SGK’NIN 3 AYLIK SÜRESİ KRİTİK
Kararın emekliler açısından en dikkat çekici bölümü ise SGK’nın işlemleri geciktirmesi halinde faizin hangi tarihten itibaren başlayacağına ilişkin değerlendirme oldu.
Yargıtay’ın kararında, emekli aylığına hak kazanılan tarih ile faiz başlangıç tarihinin her durumda aynı olmadığına işaret edildi. SGK’nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için kanunda öngörülen sürenin dikkate alınması gerektiği belirtildi.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş da karara ilişkin değerlendirmesinde, “SGK, üç ayı geçirdiği anda faiz talep etme hakkınız başlar” ifadelerini kullandı.
FAİZ HAKKI EMEKLİLİK TARİHİNDE OTOMATİK BAŞLAMIYOR
Kararın ortaya koyduğu çerçeveye göre SGK’nın kanunda kendisine tanınan 3 aylık işlem süresi dolmadan temerrüde düştüğü kabul edilmiyor.
Dolayısıyla emekli aylığına hak kazanılan gün, tek başına faiz başlangıç tarihi olarak değerlendirilmiyor. SGK’nın yasal işlem süresinin sona ermesinin ardından ödeme yapılmaması halinde faiz talebi gündeme gelebiliyor.
Karakaş, kararı şu sözlerle değerlendirdi: “Vatandaşlarımızın emeklilik maaşlarının gecikmesi durumunda faiz talep etme hakkı saklıdır; ancak bu faizin başlangıcı maaşa hak kazanıldığı gün değil, kanunun SGK’ya tanıdığı 3 aylık işlem süresinin bittiği tarihtir.”
