New York merkezli yapay zeka laboratuvarı Emergence tarafından yürütülen çalışmada, DeepSeek, Anthropic ve Mistral gibi farklı sağlayıcılara ait modellerin deneysel “toplumlar” içerisinde birlikte hareket etmesi incelendi. Modellerin zamanla kendilerine özgü bir iletişim biçimi geliştirmesi, yapay zeka ajanlarının birbirleriyle etkileşiminde yeni bir tartışma başlattı.
MODELLER ARASINDA ÖZGÜN İFADELER ORTAYA ÇIKTI
Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin iletişim sırasında yalnızca insan dilindeki kalıpları kullanmadığını, zaman içinde yeni ifadeler ve kavramlar oluşturduğunu tespit etti. Ortaya çıkan iletişim biçiminin şiirsel metaforlarla iş dünyasına ait terimlerin sıra dışı birleşimlerini içerdiği belirtildi.
Ajanlar arasındaki iletişim yoğunlaştıkça, bu ifadelerin daha karmaşık bir yapıya büründüğü aktarıldı. Araştırmacılara göre modellerin bu şekilde kısaltılmış bir iletişim biçimine yönelmesinin nedenleri arasında hesaplama maliyetlerini azaltmak ve iletişim verimliliğini artırmak bulunuyor.
DEEPSEEK, ANTHROPIC VE MISTRAL’DEN DİKKAT ÇEKEN ÖRNEKLER
Çalışmada farklı yapay zeka sağlayıcılarının modelleri arasında gerçekleşen bazı diyaloglar da incelendi. DeepSeek modellerinden birinin, “atıl servet üzerindeki vergi” anlamındaki bir terimi kullanarak karmaşık ve insanlar açısından doğrudan anlaşılması güç bir ifade oluşturduğu aktarıldı.
Anthropic modelinin ise bağımsız bir hakemi “soğuk eller” şeklinde kodladığı ve bu kavramı başka bir ifadeyle birlikte kullandığı belirtildi. Mistral ajanlarının da geçmiş eylemlerin sonraki değerlendirmelerde dikkate alınacağını hatırlatmak amacıyla “Defter hatırlıyor” ifadesini binlerce kez tekrarladığı kaydedildi.
Bu örnekler, modellerin yalnızca hazır kelimeleri kullanmak yerine, kendi aralarındaki iletişimde belirli kavramlara karşılık gelen ortak ifadeler geliştirebildiğini gösterdi.
YAPAY ZEKA İLETİŞİMİ İNSAN ARGOSUNA BENZETİLDİ
King’s College London’da dil ve argo arşivinin direktörü Tony Thorne, ortaya çıkan iletişim biçimini James Joyce ve İrlandalı yazar Flann O’Brien’ın gerçeküstü eserlerinde kullanılan dile benzetti.
Thorne’a göre yapay zeka modelleri, insan topluluklarında görülen argo ve kodlaşmaya benzer şekilde kendi aralarında belirli bir iletişim sistemi oluşturabiliyor. Bu durum, yapay zeka ajanlarının birlikte çalıştığı sistemlerde iletişim biçimlerinin zaman içerisinde değişebileceğine işaret ediyor.
ANLAŞILMAZ İLETİŞİM DENETİM SORUNU YARATABİLİR
Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar, yapay zeka sistemlerinin denetlenmesine ilişkin yeni soruları da gündeme getiriyor. Modellerin insanlar tarafından kolayca anlaşılmayan ifadeler kullanması, sistemlerin izlenebilmesi ile gerçekleşen iletişimin insanlar tarafından gerçekten anlaşılabilmesi arasındaki farkı ortaya çıkarıyor.
Yapay zeka sektöründeki hızlı gelişmeler de bu tartışmayı genişletiyor. Anthropic’ten ayrılan araştırmacı Jacob Coxon, BBC’ye yaptığı açıklamalarda sektörün gelişim hızına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, Anthropic CEO’su Dario Amodei de şirketlere yapay zeka modellerinin geliştirilme hızını düşürme çağrısı yaptı. Amodei’nin açıklamaları teknoloji dünyasındaki farklı isimler tarafından da gündeme taşındı.
