Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın duyurduğu Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nın ardından yapay zeka alanında yeni bir döneme giriliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek süreçte, TÜBİTAK, üniversiteler, araştırma merkezleri ve özel sektör ortak projeler geliştirerek Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini artıracak.
Yol haritası kapsamında bugüne kadar devlet desteğiyle geliştirilen projelerin ticarileştirilmesi hedeflenirken, aynı zamanda yeni teknoloji girişimlerinin de desteklenmesi amaçlanıyor.
YENİ PROJELERE DEVLET DESTEĞİ
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki rekabet gücünü artırmak amacıyla TÜBİTAK, 2026 yılı Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı kapsamında başvuruları almaya başladı.
Çağrı ile ihtiyaç sahibi şirketlerin, teknoloji firmaları, üniversiteler, kamu araştırma merkezleri ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü’nün yer aldığı konsorsiyumlar aracılığıyla desteklenmesi planlanıyor.
Akıllı üretim sistemleri, finans teknolojileri, e-ticaret, eğitim, tarım, hayvancılık, gıda ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi stratejik alanlarda geliştirilecek yapay zeka çözümlerine proje bazında 10 milyon liraya kadar destek sağlanacak. Başvurular 18 Eylül’e kadar TEYDEB Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi üzerinden yapılabilecek.
KAMUNUN İHTİYAÇLARI DA KARŞILANACAK
Yapay zekanın yalnızca özel sektörde değil, kamu hizmetlerinde de etkin kullanılması hedefleniyor.
Bu kapsamda açılan Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı ile kamu kurumlarının finans, akıllı eğitim teknolojileri, e-ticaret, akıllı üretim, tarım, gıda ve iklim alanlarındaki ihtiyaçlarına yönelik yerli yapay zeka çözümleri geliştirilecek.
En fazla 48 ay sürecek AR-GE projeleri, kapsamlarına göre değişen tutarlarda desteklerden yararlanabilecek.
ULUSLARARASI İŞ BİRLİKLERİ GÜÇLENİYOR
Türkiye, yapay zeka ve robotik alanındaki uluslararası ortaklıklarını da genişletiyor.
Son olarak Almanya ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesi ile Japonya’nın yer aldığı CONCERT Japan platformu kapsamında yapay zeka destekli robotik sistemlerin geliştirilmesine yönelik iş birliği süreci başlatıldı.
Program kapsamında araştırmacılar, gerçek yaşam koşullarında çalışabilen otonom sistemler ve akıllı robotik teknolojileri geliştirmek üzere ortak projeler yürütecek.
HİT-30 PROGRAMIYLA 1,6 MİLYAR DOLARLIK DESTEK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yürüttüğü HIT-30 Programı da yapay zeka yatırımlarının önemli finansman kaynaklarından biri olacak.
Program kapsamında yapay zekadan veri merkezlerine, çip üretiminden batarya teknolojilerine kadar birçok stratejik alandaki yatırımlar desteklenecek.
Yapay zeka odaklı projelere toplam 1,6 milyar dolarlık destek sağlanması planlanırken, yatırımcılara yüzde 60’a varan vergi teşviki, yatırım tutarının yüzde 40’ına kadar hibe, yüzde 70’e kadar uygun finansman, istihdam desteği ve pazar geliştirme teşvikleri sunulacak.
İSTANBUL YAPAY ZEKANIN MERKEZİ OLACAK
Eylem Planı kapsamında İstanbul’un uluslararası yapay zeka girişimciliğinin buluşma noktası haline getirilmesi hedefleniyor.
Bu doğrultuda hayata geçirilecek “Terminal İstanbul” projesiyle yerli girişimler, küresel yatırımcılar ve teknoloji şirketleri aynı çatı altında buluşturulacak.
Türkiye ayrıca OECD, G20 ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası platformlarda insan odaklı yapay zeka standartlarının belirlenmesinde daha etkin rol üstlenmeyi amaçlıyor.
10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM HEDEFİ
Yapay zeka altyapısının güçlendirilmesi amacıyla veri merkezleri, bulut sistemleri ve yüksek işlem kapasitesine sahip altyapılar için en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı yatırımın harekete geçirilmesi planlanıyor.
Bunun yanında yenilikçi çözümlerin güvenli şekilde test edilmesi amacıyla en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kurulacak.
Planın uygulanması kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve araştırma merkezlerinin ortak çalışmasıyla yürütülürken, sürecin koordinasyonu Ulusal Yapay Zeka Kurulu tarafından sağlanacak. Finansman için ise Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu oluşturulacak.
Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında hayata geçirilecek yatırımların Türkiye ekonomisine 1 trilyon liranın üzerinde katma değer üretmesi hedefleniyor.
