Yapay zekâ yarışında belirleyici olan altyapı

Teknoloji, mobil iletişim ve yapay zekâ dünyasının küresel temsilcileri, 7-10 Temmuz tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya geldi. Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından düzenlenen İyilik İçin Yapay Zekâ Zirvesi’nde konuşan Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, yapay zekâ yarışının artık yalnızca model yarışı olmadığını söyledi.

Koç, “Yapay zekâ artık bir model meselesi değil, bir altyapı meselesidir. Kim altyapıya hükmederse, geleceğe de o hükmeder. Güçlü bir dijital geleceğin anahtarı yapay zekâdaysa, yapay zekânın geleceği de sağlam ve bağımsız bir altyapıdadır” dedi.

Turkcell’in yapay zekânın temel katmanlarına yönelik yatırımlarını da paylaşan Koç, şirketin Türkiye’nin dijital geleceğini taşıyacak bölgesel bir teknoloji sağlayıcısı olma hedefini vurguladı.

YAPAY ZEKÂ 5 TEMEL KATMAN ÜZERİNDE YÜKSELİYOR

Dr. Ali Taha Koç, yapay zekâ çağında belirleyici faktörün artık yalnızca modellerin büyüklüğü ya da işlem kapasitesi olmadığını belirterek şunları söyledi:

“Zekâyı veri merkezlerinden çıkarıp gerçek dünyaya taşıyacak, yapay zekâ temelli bir altyapı kurabilmek giderek daha kritik hale geliyor. Bu altyapı; enerji, çip ve işlem gücü, veri merkezi ile bulut, modeller ve uygulamalardan oluşan beş temel katman üzerinde yükseliyor. Şebeke ise bütün bu katmanları bir araya getiren ana platform konumunda. Yapay zekâ; şebeke planlamasından enerji verimliliğine kadar ağları daha öngörülü ve dayanıklı hale getiriyor. Yeni nesil şebekeler de yapay zekâyı veri merkezlerinden çıkarıp insanlara, cihazlara, şehirlere ve endüstrilere ulaştıran temel altyapıyı sağlıyor.”

HEDEF OPERASYONEL BAĞIMSIZLIK

Turkcell’in yatırımlarına değinen Koç, şöyle devam etti:

“Bugün küresel güç mücadelesinin en kritik cephelerinden biri şu: Enerjisini kendi üreten, verisini kendi topraklarında işleyen, bulutunu kendi kuran ülkeler yarının belirleyicisi olacak. Turkcell’in neden enerji yatırımları yaptığının, neden veri merkezleri kurduğunun, neden bulut teknolojilerinde vites yükselttiğinin cevabı tam da bu vizyonumuzla ilişkili.

Enerji, veri, bulut, model ve uygulamalara yönelik çalışmalarımızın hepsi bütünsel bir stratejinin parçaları. Turkcell olarak hedefimiz, dijital altyapıda operasyonel bağımsızlık. Doğu’ya ya da Batı’ya bağımlı olmadan, ulusal regülasyonlarımızdan taviz vermeden, açık, dengeli ve çok kaynaklı bir teknoloji yaklaşımıyla ilerliyoruz. Bu, şirketimizin de ötesinde bizim milli sorumluluğumuz. Ülkemize kurduğumuz her altyapıyı, milli geleceğimize atılmış stratejik bir imza olarak görüyoruz.”

TURKCELL YAPAY ZEKÂNIN 5 TEMEL KATMANINDA NELER YAPIYOR?

ENERJİ

Turkcell, “daha fazla bit, daha az watt” yaklaşımıyla rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerindeki toplam aktif kurulu gücünü 99,1 MW’a yükseltti. GSMA Mobile Net Zero inisiyatifine katılan dünyadaki ilk 8 operatör arasında yer alan şirket, 2050 yılında net sıfır şirket olmayı hedefliyor.

Elektrik tüketiminin tamamını yenilenebilir kaynaklardan karşılayan Turkcell, sürdürülebilirlik odaklı çalışmalarıyla da öne çıkıyor. Şirket, Karbon Saydamlık Projesi’nin (CDP) İklim Değişikliği ve Tedarikçi Katılımı derecelendirmelerinde en yüksek not olan “A” seviyesine sahip bulunurken, TIME ve Statista’nın hazırladığı World’s Best Companies in Sustainable Growth 2026 sıralamasında kendi sektöründe ilk sırada yer aldı.

ÇİP VE İŞLEM GÜCÜ

Turkcell, doğrudan çip üretimi yerine yüksek işlem kapasitesine erişimi güçlendirecek teknoloji ortaklıklarına ve çok kaynaklı tedarik yaklaşımına odaklanıyor. Şirket, sistemi tek bir teknolojiye, ekosisteme ya da tedarik modeline bağımlı bırakmadan açık, dengeli ve çok kaynaklı bir yapıyla kurarak yapay zekâ çağında ihtiyaç duyulan işlem gücünü güvenli, esnek ve ölçeklenebilir bir altyapı üzerinden sunmayı hedefliyor.

VERİ MERKEZİ VE BULUT

Şirketin veri merkezi işletmeciliğine yönelik yatırımları 2026’nın ilk çeyreği itibarıyla 598 milyon euroya ulaşırken, 4 binin üzerinde şirkete hizmet veren veri merkezi ve bulut hizmetlerinden elde edilen gelir 8,5 milyar TL’ye yükseldi.

Google Cloud ile hayata geçirilecek Türkiye’nin ilk hiper ölçekli bulut bölgesinin de bu vizyonun en stratejik adımlarından biri olacak. Bu iş birliğiyle ileri seviye bulut ve yapay zekâ yetkinliklerinin Türkiye regülasyonları altında sunulması, veri güvenliği ve veri egemenliği açısından kritik bir eşik oluşturacak.

MODELLER

Turkcell, tek bir modele bağımlı kalmak yerine “doğru modeli doğru işe bağlama” yaklaşımını benimsiyor. Türkçe dil yeteneklerine odaklanan yapay zekâ mimarileriyle müşterilerin sorularını daha iyi anlayan, bağlamı daha doğru okuyan ve daha kişiselleştirilmiş yanıtlar verebilen çözümler geliştiriyor.

UYGULAMALAR

Turkcell, yapay zekâyı yalnızca teknoloji laboratuvarlarında değil, günlük iş süreçlerinde de kullanıyor. Yazılım geliştirme süreçlerinde kod üretiminin yüzde 25’ini yapay zekâ desteğiyle gerçekleştirirken, yeni nesil chatbot, dijital asistan ve müşteri deneyimi çözümleriyle yapay zekâyı operasyonlarının içine taşıyor.

Turkcell’in dijitalleşen yüzünü ve teknoloji şirketine dönüşümünü temsil eden Teknocan da bu vizyonun görünür örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Şirket, geliştirdiği yapay zekâ çözümlerini kamu, finans, savunma ve havacılık gibi stratejik sektörlerin ihtiyaçlarına göre uyarlayarak Türkiye’nin dijital dönüşümünde güvenilir teknoloji iş ortağı olmayı hedefliyor.