Küresel uzay ekonomisi, kamu programlarının ötesine geçerek özel sektör yatırımlarının ve ticari uygulamaların daha belirleyici olduğu yeni bir döneme giriyor. OECD’nin “The Space Economy at a Glance 2026” raporu ile Avrupa Uzay Ajansının 2026 Uzay Ekonomisi Raporu, özel operatörlerin hem uydu sayısındaki hem de yatırım hacmindeki ağırlığının hızla arttığını ortaya koydu.
Özel operatörlerin fırlatılan uydulardaki payı 2010’da yüzde 23 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 88’e yükseldi. Geçen yıl fırlatılan uyduların yüzde 82’sini telekomünikasyon uyduları oluşturdu.
AŞAĞI YÖNLÜ UZAY PAZARI 489 MİLYAR AVROYA ULAŞTI
Uydu haberleşmesi, navigasyon, konum tabanlı hizmetler ve dünya gözlemini kapsayan aşağı yönlü uzay pazarı, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 7 büyüyerek 489 milyar avroya çıktı.
Pazarın yüzde 77’sini küresel uydu navigasyon sistemleri ve bu sistemlere dayalı hizmetler oluşturdu. Uydu haberleşmesinin payı yüzde 22 olurken, dünya gözlem verileri ve katma değerli hizmetlerin payı yüzde 1 seviyesinde kaldı.
OPERASYONEL UYDU SAYISI 15 BİNE YAKLAŞTI
Dünya yörüngesindeki operasyonel uydu sayısı 2025 sonunda 14 bini aşarken, 2026’nın ortasında 15 bine yaklaştı.
Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine yapılan bildirimler ve uydu takımyıldızı projeleri ise gelecekte 2 milyondan fazla uydunun fırlatılabileceğine işaret ediyor. OECD, bu projelerin tamamının hayata geçmesinin beklenmediğini belirtiyor.
En az bir uydusunu uzaya gönderen ülke sayısı 2025 itibarıyla 109’a ulaşırken, yörüngesel fırlatma faaliyetleri az sayıda ülkede yoğunlaşmayı sürdürdü. ABD 181, Çin 92, Avrupa ise 8 yörüngesel fırlatma girişiminde bulundu.
ÖZEL YATIRIMLAR 11,7 MİLYAR AVROYA ÇIKTI
Uzay girişimlerine yönelik özel yatırımlar, 2025’te 11,7 milyar avroya ulaşarak 2021’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
ABD bu artışın ana belirleyicisi oldu. ABD merkezli uzay şirketlerinin aldığı özel yatırım yaklaşık 3 milyar avrodan 8 milyar avroya yükseldi. Böylece ülkedeki özel yatırım hacmi yüzde 177 arttı.
Buna karşılık Avrupa, Çin ve Japonya’daki uzay girişimlerine yönelik yatırımlar sırasıyla yüzde 8, yüzde 15 ve yüzde 35 geriledi.
KAMU UZAY BÜTÇESİ GERİLEDİ
Küresel kamu uzay bütçesi ise 2024’teki 123 milyar avro seviyesinden 2025’te yüzde 3 düşüşle 119 milyar avroya geriledi.
Bu bütçenin yüzde 53’ü askeri haberleşme, erken uyarı, istihbarat, keşif ve yörünge gözetleme sistemleri gibi savunma amaçlı programlara ayrıldı. Sivil programların payı ise yüzde 47 olarak gerçekleşti.
Küresel kamu uzay bütçesinde ABD yüzde 58’lik payla ilk sırada yer alırken, Çin yüzde 15, Avrupa yüzde 11 pay aldı.
ÜRETİM VE FIRLATMA PAZARI 75 MİLYAR AVRO
Uzay araçlarının üretim ve fırlatma pazarı 2025’te yüzde 20 büyüyerek 75 milyar avroya ulaştı. Bu pazarın yüzde 78’ini üretim, yüzde 22’sini ise fırlatma faaliyetleri oluşturdu.
Küresel uzay bağlantılı gelirlerin 2025’te 550 milyar ila 600 milyar dolar arasında olduğu tahmin edilirken, sektörün büyüklüğü küresel yarı iletken endüstrisine yaklaşmış durumda.
İNOVASYONUN YENİ ALANLARI YAPAY ZEKA VE KUANTUM
Uzay ekonomisindeki inovasyon; yapay zeka destekli analizler, kuantum uygulamaları, uzay enkazının azaltılması, yörünge içi sistemler ve gelişmiş güç teknolojilerinde yoğunlaşıyor.
2023’te uzay bağlantılı patent başvurularının yüzde 46’sını uzay araçlarına yönelik elektrik güç teknolojileri oluşturdu.
BÜYÜME YENİ RİSKLERİ DE BERABERİNDE GETİRİYOR
Uzay ekonomisinin büyümesi, yörünge trafiği, siber güvenlik ve tedarik zinciri risklerini de artırıyor.
Yörüngede yaklaşık 45 bin 860 uzay enkazı parçası düzenli olarak takip edilirken, daha küçük ancak hasara yol açabilecek 140 milyondan fazla parçanın bulunduğu tahmin ediliyor.
Özel yatırımların ve ticari uygulamaların hızla büyümesi, uzay ekonomisini yeni nesil teknoloji ve yatırım alanlarından biri haline getirirken, yörünge güvenliği ve altyapı dayanıklılığı da sektörün öncelikli gündemleri arasında yer almaya başladı.
