Türkiye ekonomisinin temel ihracat pazarlarındaki maliyet dengelerinin veri odaklı analiz edilmesi amacıyla yürütülen endeks çalışmaları, imalat sanayisinin genelinde bir zayıflamaya işaret ediyor. Yılın birinci çeyrek verilerini kamuoyuyla paylaşan TÜSİAD, küresel rekabet şartlarının daha doğru anlaşılması adına ara malı, işgücü, enerji ve finansman olmak üzere dört temel bileşeni cari ABD doları bazında mercek altına alıyor. Rapor sonuçlarına göre, işgücü verimliliği rakip ülkelerle benzer bir eğilim gösterdiği için rekabet gücü üzerinde kurtarıcı veya kayda değer bir etki yaratamazken, maliyet artış hızı endeksteki tarihsel düşüşü tetikleyen ana unsur olarak öne çıkıyor.
İHRACATÇI SEKTÖRLERDE MALİYET ARTIŞI KÜRESEL BASKIYI ARTIRIYOR
Endeksin sektörel kırılımları incelendiğinde, incelenen 10 ihracatçı sektörün neredeyse tamamında rekabet gücü kayıplarının genele yayıldığı görülüyor. Girdi maliyetlerinin piyasa gerçekleriyle analiz edildiği bu tabloda, son dönemde rekabet gücünü yukarı taşımayı başaran tek alan ana metal sanayisi oldu. Buna karşılık gıda, kimyasal ürünler, kauçuk-plastik ve elektrikli teçhizat gibi katma değerli üretim kollarında maliyet baskısı çok daha keskin hissediliyor. Bulgular, son yıllarda Türkiye’deki üretim bileşenlerinin yabancı rakiplere kıyasla çok daha agresif yükseldiğini ve bu durumun reel sektörün elini zayıflattığını gösteriyor.
MAHKEME KANALIYLA YAPILAN ZORUNLU SATIŞLAR MADDİ KAYBA YOL AÇIYOR
Maliyet kalemlerinin detaylarına bakıldığında, dolar bazlı yurt içi işgücü maliyetlerinin ilk çeyrekte yüzde 8,5 artış kaydettiği, buna karşın rakip ülkelerdeki artışın yüzde 2,1 ile oldukça sınırlı kaldığı dikkat çekiyor. Benzer şekilde yurt içi ara malı maliyetleri yüzde 3,4 yükselirken, rakip pazarlarda bu oran yüzde 1,8 olarak ölçüldü. Elektrik fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle yurt içi enerji maliyetlerinde yaşanan yüzde 6’lık düşüş ise toplam maliyet tırmanışını sadece kısmen hafifletebildi. Uzmanlar, küresel enerji piyasalarındaki olası dalgalanmaların önümüzdeki dönemde sanayici üzerinde ek bir risk oluşturabileceğini öngörüyor.
BÜTÜNCÜL ANALİZLER VE NAKDİ DENKLEŞTİRME UZLAŞMAYI KOLAYLAŞTIRIYOR
Tekstil, hazır giyim, makine ve motorlu kara taşıtları gibi lokomotif sektörlerde de zayıf görünüm genel endekse paralel bir kararlılıkla devam ediyor. Sektörel bazda finansman maliyetleri yatay bir seyir izlese de rakip ülkelerdeki finansman maliyetlerinin yüzde 1,6 gerilemesi, yerli üreticinin göreli rekabet gücünü olumsuz etkileyen bir diğer dışsal faktör olarak kayıtlara geçti. İhracatçı imalat kollarında işgücü verimliliği gelişmelerini de hesaba katan tamamlayıcı verimlilik düzeltilmiş endeks (TÜSİAD-RGEV) sonuçları da firmaların küresel pazarlardaki maliyet bazlı baskıyı göğüslemekte zorlandığını net bir biçimde ortaya koyuyor.
