Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), küresel finansman ve sürdürülebilir kalkınma konularında önemli açıklamalara sahne oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konferans kapsamında düzenlenen Küresel Finans Zirvesi’nde Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İklim değişikliğiyle mücadelede belirlenen hedeflere ulaşmanın temel koşullarından birinin finansman olduğunu belirten Şimşek, Türkiye’nin ekonomik büyümesini sürdürürken karbon emisyonlarını azaltmaya odaklandığını ifade etti.
2026 yılının küresel ekonomi açısından zorlu geçtiğine dikkat çeken Şimşek, enerji arzında yaşanan şokların makroekonomik dengeler üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu söyledi.
YEŞİL SANAYİ DÖNÜŞÜMÜ İÇİN 300 MİLYAR DOLARLIK KAYNAK
Bakan Şimşek, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda sanayi ve enerji sektörlerinde önemli yatırımlara ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Ekonomik büyümenin sürdürülmesiyle karbon emisyonlarının azaltılmasının birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Şimşek, düşük karbonlu üretime geçişin finansman boyutuna dikkat çekti.
Şimşek, “Sanayinin karbondan arındırılması mümkün mü? Biz bunun gerçekleştirilebileceğine inanıyoruz ancak burada yanıtlanması gereken temel sorular, bunun ne kadara mal olacağı ve finansmanının nasıl sağlanacağı” dedi.
Yapılan hesaplamaların yeşil sanayi dönüşümü için yaklaşık 300 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç olduğunu gösterdiğini açıklayan Şimşek, bu yatırımın yalnızca kamu kaynaklarıyla karşılanamayacağını ifade etti.
“TÜRKİYE’NİN MALİ DURUŞU OLDUKÇA GÜÇLÜ”
Türkiye’nin kamu maliyesindeki mevcut durumuna ilişkin rakamları paylaşan Bakan Şimşek, deprem sonrası yeniden inşa harcamalarına rağmen bütçe dengelerinin korunduğunu belirtti.
Şimşek, “Türkiye’nin mali duruşu oldukça güçlü. Deprem sonrası altyapının yeniden inşası için 100 milyar doların üzerinde harcama yapılmasına rağmen bütçe açığımız Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranla yaklaşık yüzde 3 seviyesinde” ifadelerini kullandı.
Kamu borcunun milli gelire oranının yaklaşık yüzde 22 olduğunu belirten Şimşek, Türkiye’nin mali hareket alanının bulunduğunu söyledi.
Bununla birlikte yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyulan finansmanın büyüklüğüne dikkat çeken Şimşek, kamu kaynaklarının uluslararası finansman ve özel sektör yatırımlarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
2040’A KADAR 175 GİGAVATLIK YENİLENEBİLİR ENERJİ HEDEFİ
Türkiye’nin enerji dönüşümünde uzun vadeli hedeflerini paylaşan Mehmet Şimşek, güneş ve rüzgâr enerjisinde kapasite artışına odaklandıklarını belirtti.
Şimşek, Türkiye’nin 2040 yılına kadar güneş ve rüzgâr enerjisinde 175 gigavatlık kapasite hedeflediğini açıkladı.
Temiz enerjinin uygun maliyetlerle üretilmesinin önemine dikkat çeken Şimşek, Türkiye’nin büyüyen bir ekonomi olarak artan enerji ihtiyacını karşılarken karbon emisyonlarını azaltması gerektiğini söyledi.
Şimşek, “Biz yükselen bir piyasayız, büyüyen bir ekonomiyiz dolayısıyla sürekli olarak büyümeye devam etmemiz gerekiyor ama büyürken karbondan arındırabilir misiniz kendinizi? Bu çok önemli. Yeşil sanayinizi oluşturabilir misiniz? Önümüzde duran sorunlar bunlar” dedi.
TÜRKİYE’NİN İHRACATININ YARISINDAN FAZLASI AVRUPA’YA
Sanayinin karbondan arındırılmasının Türkiye açısından ekonomik bir gereklilik haline geldiğini belirten Şimşek, Avrupa pazarının dış ticaretteki ağırlığına işaret etti.
Türkiye’nin ihracatının yarısından fazlasının Avrupa’ya gerçekleştirildiğini hatırlatan Şimşek, düşük karbonlu üretime yönelik yatırımların rekabet gücünün korunmasında önemli rol oynadığını vurguladı.
Şimşek, düşük karbonlu dönüşümün Türkiye için bir tercih olmaktan çıktığını, ekonomik sürdürülebilirlik açısından zorunluluk haline geldiğini söyledi.
Özellikle sanayi kuruluşlarının enerji verimliliğini artırması ve daha temiz üretim teknolojilerine geçmesi, uluslararası pazarlarda rekabet gücünün korunması bakımından önem taşıyor.
DÜNYA BANKASI VE EBRD’DEN FİNANSMAN DESTEĞİ BEKLENTİSİ
Türkiye’nin yeşil dönüşüm yatırımlarının finansmanında uluslararası kalkınma kuruluşlarıyla iş birliğinin önemine dikkat çeken Şimşek, Dünya Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi kuruluşların rolünü değerlendirdi.
Şimşek, finansman ihtiyacının yalnızca doğrudan kredi temin edilmesiyle karşılanamayacağını belirterek özel sektör yatırımlarının da harekete geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Şimşek, “Buradaki amaç, yalnızca bu kuruluşlardan kredi temin etmek değil, farklı kaynaklardan özel sermayeyi harekete geçirmek ve yatırımların risklerini azaltmak” dedi.
Çok taraflı kalkınma bankalarının sağladığı teminat ve risk paylaşımı mekanizmalarının yatırım süreçlerini kolaylaştırabileceğini belirten Şimşek, Dünya Bankası, EBRD ve Uluslararası Finans Kurumunun (IFC) sürece katılımının önemini vurguladı.
ENERJİ İTHALATINA 10 YILDA 600 MİLYAR DOLAR HARCANDI
Bakan Şimşek’in COP31’de paylaştığı en dikkat çekici verilerden biri de Türkiye’nin enerji ithalatına yönelik harcamaları oldu.
Türkiye’nin birincil enerji kaynaklarının yüzde 70’inden fazlasını ithal ettiğini belirten Şimşek, enerji ithalatının cari açık üzerinde önemli etkisi bulunduğunu söyledi.
Son 10 yılda petrol ve doğal gaz ithalatına yaklaşık 600 milyar dolar harcandığını açıklayan Şimşek, söz konusu tutarın Türkiye’nin brüt dış borcundan daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
Şimşek, “Dolayısıyla enerji sistemimize baktığımızda, yenilenebilir enerji kapasitemizi artırmamız gerektiği açık. Bu, ekonomik dayanıklılığımızı da güçlendirecek” ifadelerini kullandı.
Enerji ithalatına bağımlılığın azaltılmasının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda makroekonomik açıdan da önemli olduğunu belirtti.
YENİLENEBİLİR ENERJİ CARİ AÇIĞIN AZALTILMASINA KATKI SAĞLAYACAK
Türkiye’nin enerji sisteminde gerçekleştirilecek dönüşümün ekonomik etkilerini değerlendiren Mehmet Şimşek, yenilenebilir enerji yatırımlarının sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
Güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesinin artırılmasıyla ithal enerji kaynaklarına bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Şimşek, enerji sisteminin karbondan arındırılmasıyla birlikte elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasına da önem verdiklerini belirtti.
Şimşek, “Böylece enerji ithalatına bağımlılığımızı ve makrofinansal risklerimizi azaltırken dayanıklılığımıza ve rekabet gücümüze yatırım yapıyoruz” dedi.
Temiz enerji yatırımlarının sanayiye daha uygun maliyetli enerji sunulmasına katkı sağlayabileceğini belirten Şimşek, dönüşüm için önümüzdeki dönemde atılması gereken çok sayıda adım bulunduğunu ifade etti.
YEŞİL DÖNÜŞÜMDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ
COP31 Küresel Finans Zirvesi’nde yapılan değerlendirmeler, Türkiye’nin yeşil dönüşüm hedeflerinde finansman ve yatırım kapasitesinin önemini ortaya koydu.
Bakan Şimşek, kamu maliyesindeki güçlü görünümün dönüşüm yatırımları açısından hareket alanı sağladığını ancak 300 milyar dolarlık finansman ihtiyacının karşılanmasında uluslararası kuruluşlar ve özel sektörün de rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve 2040 yılı için belirlenen 175 gigavatlık güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesi, önümüzdeki dönemin önemli yatırım başlıkları arasında bulunuyor.
Enerji ithalatının azaltılması, sanayide düşük karbonlu üretimin yaygınlaştırılması ve finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi, Türkiye’nin yeşil kalkınma stratejisinin temel unsurlarını oluşturmaya devam edecek.
