EY’nin Girişimcilik Barometresi’nin ikinci sayısı, Türkiye’de girişimcilik ekosisteminin büyüme iştahını koruduğunu ancak yatırım ve istihdam kararlarında daha seçici bir döneme girdiğini gösterdi. Türkiye’nin de yer aldığı Europe Central bölgesinde 1.000’den fazla aile şirketi sahibi, start-up kurucusu ve şirket liderinin katıldığı araştırma; teknoloji yatırımlarından finansmana, iş gücü planlamasından aile şirketlerinde halefiyet süreçlerine kadar girişimcilerin önceliklerini ortaya koydu.
YAPAY ZEKÂ VE VERİ ANALİTİĞİ ÖNE ÇIKIYOR
Türkiye’de dijital dönüşümün en güçlü başlıklarını yapay zekâ ve veri analitiği oluşturuyor. Araştırmaya göre yapay zekâ ve makine öğrenimi kullanımı yüzde 82, veri analitiği yüzde 79 seviyesine ulaştı. Bulut teknolojileri yüzde 63, dijital müşteri deneyimi platformları ise yüzde 70 oranında kullanılıyor.
Teknoloji kullanımının inovasyona etkisi yüzde 71, teknolojiye adaptasyon hızına etkisi yüzde 70 olarak ölçülürken, gelir büyümesine etkisi yüzde 36’da kaldı. Bu tablo, şirketlerin teknolojiyi operasyonlarına hızlı biçimde dahil ettiğini ancak bu yatırımların gelir artışına dönüşümünde daha fazla yol alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
YATIRIMLARDA BT VE OTOMASYON ÖNCELİKLİ
Türkiye’de şirketlerin yatırım ajandasında bilişim teknolojileri ve otomasyon öne çıkıyor. BT yatırımlarının oranı yüzde 50, otomasyon yatırımlarının oranı yüzde 45 olurken ekipman yatırımları yüzde 36, yeni tesis yatırımları yüzde 13 seviyesinde kaldı.
Yatırımları sınırlayan başlıca unsurlar ise ekonomik risk ve piyasa belirsizliği, finansman yetersizliği ve yüksek faiz oranları oldu. Şirketlerin yüzde 71’i ekonomik risk ve piyasa belirsizliğini, yüzde 52’si finansman yetersizliğini, yüzde 41’i ise yüksek faiz oranlarını yatırım kararlarını etkileyen unsurlar arasında gösterdi.
EY Türkiye Şirket Ortağı, Girişimci Kadın Liderler Programı ve EYnovation Start-up Programı Lideri Müge Tan Belviso
GİRİŞİMCİLİK EKOSİSTEMİNE GÜVEN ARTIYOR
Finansman sorunlarına rağmen Türkiye’de girişimcilik ekosistemine yönelik algıda iyileşme görüldü. Olumlu değerlendirmelerin oranı yüzde 34’e yükselirken olumsuz değerlendirmeler yüzde 51’den yüzde 25’e geriledi. Buna karşılık finansmana erişim yüzde 71, ekonomik belirsizlik yüzde 70 oranıyla girişimcilerin karşılaştığı temel sorunlar arasında yer aldı.
EY Türkiye Şirket Ortağı, Girişimci Kadın Liderler Programı ve EYnovation Start-up Programı Lideri Müge Tan Belviso, araştırmanın ortaya koyduğu tabloyu şöyle değerlendirdi:
“EY Girişimcilik Barometresi 2026 sonuçlarına göre Türkiye’de girişimcilik ekosistemine duyulan güvenin artması oldukça memnuniyet verici bir gelişme. Buna ek olarak, araştırmamız girişimcilik ekosisteminin büyüme, yatırım ve dönüşüm kararlarında artık daha seçici hareket ettiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, yapay zekâ ve veri analitiği gibi teknolojilerin hızla yaygınlaştığı görülürken, belirsizliklerin ve maliyetlerin büyüme üzerindeki belirleyici etkisini koruduğuna işaret ediliyor.”
Belviso, girişimcilik ekosisteminin gelişimi için beş temel önceliğe dikkat çekti:
“Kademeli büyüme, kârlılık ve likiditenin korunması, finansal risk yönetimi, müşteri değerinin gelire dönüştürülmesi ve esnek yetenek stratejilerinin geliştirilmesi.”
EY Türkiye Şirket Ortağı ve Girişimci Kadın Liderler Programı Lideri Ferzan Ülgen
TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂDA TÜRKİYE ÖNE ÇIKIYOR
EY Türkiye Şirket Ortağı ve Girişimci Kadın Liderler Programı Lideri Ferzan Ülgen de Türkiye’de teknoloji ve yapay zekâ kullanımının dikkat çekici seviyeye ulaştığını belirtti.
“Araştırma sonuçları, Türkiye girişimcilik ekosisteminin teknoloji ve yapay zekâ alanlarındaki odağıyla katılımcı ülkeler ortalamasının üzerinde bir seviyede seyretmesi dikkat çekiyor.”
Ülgen, şirketlerin başarısında teknoloji kadar kaynak yönetimi ve yetenek stratejisinin de belirleyici hale geldiğini vurguladı:
“Geleceğin başarılı girişimleri, değişime hızla adapte olabilen, doğru yetenek stratejilerini benimseyen, yeteneği merkeze koyarak teknolojiyi ve yapay zekayı süreçlerine entegre edebilen girişimciler olacak.”
İSTİHDAMDA ESNEK MODELE GEÇİŞ
Araştırmaya göre Türkiye’de tam zamanlı işe alım oranı geçen yıla göre yüzde 44’ten yüzde 34’e geriledi. Buna karşılık dış kaynaklı iş birlikleri ve yarı zamanlı işe alımlarda artış görüldü. İşe alımda temel sorun ise aday sayısından çok rekabetçilik baskısı oldu. Ücretlendirme zorlukları yüzde 41, aday beklentilerini karşılama yüzde 30 ve büyük ölçekli şirketlerle rekabet yüzde 25 seviyesinde gerçekleşti.
AİLE ŞİRKETLERİNDE HALEFİYET PLANI GÜÇLENİYOR
Araştırma, aile şirketlerinde halefiyet planlamasının da daha fazla gündeme geldiğini gösterdi. Resmi halefiyet planına sahip şirketlerin oranı yüzde 15’ten yüzde 22’ye, resmi olmayan görüşmeler yürütenlerin oranı ise yüzde 15’ten yüzde 28’e yükseldi. Ancak şirketlerin yüzde 39’unda halefiyet konusu henüz ele alınmış değil.
