İlk Yarıda İhracat Hız Kesti
Sofralık zeytin üretiminde dünya birincisi, zeytinyağında ise ikinci sırada yer alan Türkiye, 2026’nın ilk altı ayını zorlu şartlar altında geçirdi. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Başkanı Emre Uygun’un verdiği bilgilere göre, sektörün toplam ihracatı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 30 düşerek 187 milyon dolara geriledi. Bu tablonun oluşmasında iklim krizinin rekolteye vurduğu darbe, tırmanan maliyetler, daralan küresel talep ve geçmişte uygulanan kısıtlayıcı politikalar başrolü oynadı.
Yeni Sezon Umut Vadediyor
İlk yarıdaki düşüşe rağmen sektör temsilcileri önümüzdeki hasat döneminden oldukça umutlu. Beklenen yüksek rekolte, Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki gücünü pekiştirmesi için büyük bir fırsat kapısı aralıyor. Başkan Emre Uygun, elde edilecek devasa üretim gücünün doğru pazarlama hamleleri ve tutarlı politikalarla harmanlanması gerektiğinin altını çiziyor. Özellikle küresel pazarlardaki raflarda kalıcı olabilmek ve uluslararası rakiplerle başa baş mücadele edebilmek için devlet desteklerinin yeniden devreye alınması şart olarak görülüyor.
AB Kotası Genişletilmeli
Türk üreticisinin rekabet gücünü zedeleyen en büyük engellerden biri, Avrupa Birliği’nin uyguladığı 100 tonluk sembolik kota. Sektör temsilcileri, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecinde bu rakamın acilen en az 60 bin tona yükseltilmesini talep ediyor. Bununla birlikte, Birleşik Krallık ile devam eden Serbest Ticaret Anlaşması görüşmelerinde de zeytin ve zeytinyağının mutlaka stratejik ürün statüsüne alınması, pazar payının genişlemesi adına kritik önem taşıyor.
Veri Odaklı Şeffaf Dönem
Gelecek dönemdeki üretim patlamasını geleneksel tahminler yerine bilimsel verilerle yönetmek isteyen sektör, devrim niteliğinde bir adım atıyor. Birlik, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile el sıkışarak İspanya modeline benzer bir “Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sistemi” kurmak için harekete geçti. Bu sistem hayata geçtiğinde zeytin, tarladan sıkım tesisine ve ambalaja kadar her aşamada şeffafça izlenebilecek. Böylece hem kayıt dışı üretimin önüne geçilecek hem de stoklar anlık olarak takip edilerek, güçlü bir zeytinyağı ihracatı vizyonuyla ani fiyat dalgalanmalarına karşı yasaklayıcı değil öngörülebilir stratejiler geliştirilebilecek.
