Türk pamuğuna küresel pazarda dev talep

Tekstil sektörünün temel hammaddeleri arasında yer alan pamuk, Türkiye’nin tarım ve ihracat kalemleri arasında stratejik önemini koruyor. Kalitesiyle uluslararası pazarda öne çıkan Türk pamuğu, hem üretim kapasitesi hem de lif verimliliğiyle dünya sıralamalarında üst sıralarda yer alıyor.

Pamuk bitkisi yalnızca tekstilde değil, yağ, hayvan yemi ve farklı sanayi alanlarında da değerlendiriliyor. Dayanıklı yapısı, yüksek ter emiciliği ve hava geçirgenliği sayesinde tekstil sektörünün vazgeçilmez hammaddeleri arasında bulunuyor.

PAMUK ÜRETİMİNİN TARİHİ ANADOLU’DA BİNLERCE YILA UZANIYOR

Anadolu’da pamuk üretiminin geçmişi M.Ö. 3000’li yıllara kadar dayanıyor. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde önem verilen üretim, Cumhuriyet döneminde modern tarım teknikleriyle geliştirildi.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Adana, Eskişehir ve Aydın’da kurulan pamuk çiftlikleriyle üretim yaygınlaştırıldı. Günümüzde ise Şanlıurfa, Aydın, Hatay, Diyarbakır, Adana ve İzmir pamuk üretiminin yoğunlaştığı iller arasında yer alıyor. Şanlıurfa ise tek başına Türkiye’deki üretimin yaklaşık yarısını karşılıyor.

TÜRK PAMUĞU VERİMDE DÜNYANIN İLK SIRALARINDA

Uluslararası Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre Türkiye, pamuk ekim alanında dünyada 14’üncü sırada yer alırken, verimlilikte ise 3’üncü sıraya yükseldi.

Dünyanın en büyük pamuk üreticileri arasında Çin, Hindistan, Brezilya, ABD ve Avustralya bulunurken, Türk pamuğu özellikle yüksek lif kalitesi nedeniyle küresel pazarda yoğun talep görüyor.

Türkiye, pamuk lifi ihracatında dünyada ilk 5 ülke arasında yer alıyor. 2025 yılında yaklaşık 1,9 milyon ton kütlü pamuk üretimi gerçekleştirilirken, son 5 yılın ortalama üretimi 2,2 milyon tona ulaştı. Aynı dönemde pamuk ihracatı ise 360 bin ton olarak kaydedildi.

YENİ PAMUK TÜRLERİ İÇİN 28 PROJE YÜRÜTÜLÜYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren BÜGEM ve TAGEM tarafından yeni pamuk çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

BÜGEM’e bağlı 6 araştırma enstitüsünde yürütülen 28 ayrı projede; daha az su tüketen, yüksek sıcaklığa dayanıklı, verimi yüksek ve sürdürülebilir pamuk türlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

İklim değişikliğine uyum kapsamında geliştirilen kuraklığa dayanıklı Çerdo, Selçuk Bey, Volkan ve BRN 974 isimli yeni pamuk çeşitleri de tescillenerek üretime kazandırıldı.

TÜRK PAMUĞUNDA 150 FARKLI TESCİLLİ ÇEŞİT BULUNUYOR

Türkiye’nin “Milli Çeşit” listesinde toplam 150 farklı pamuk türü yer alıyor. Bu çeşitlerin 69’u TAGEM’e bağlı araştırma enstitüleri tarafından geliştirildi.

Bugün itibarıyla 55 pamuk çeşidi aktif olarak üretimde kullanılırken, sertifikalı tohum üretiminde de önemli bir kapasiteye ulaşıldı.

PAMUK TÜRLERİNİN İSİMLERİ DİKKAT ÇEKİYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı enstitülerince geliştirilen pamuk çeşitleri yalnızca verimleriyle değil, isimleriyle de dikkat çekiyor.

Galaxy, Furkan, Gelincik, Kartanesi, Nazar, Yağmur, Şöhret, Türkoğlu, Yıldırım ve Beril gibi isimler taşıyan pamuk türleri, Türk tarımındaki çeşitliliği ve yerli üretim kapasitesini ortaya koyuyor.