Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) rezervlerinde son haftalarda yaşanan toparlanma dikkat çekti. Ekonomim.com’da yer alan haberde QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre Merkez Bankası, 14 Ağustos’ta sona eren haftada 3,3 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirdi.
Böylece TCMB, son üç haftayı kesintisiz döviz alımıyla tamamladı. 31 Temmuz haftasındaki 2,5 milyar dolar ve 7 Ağustos haftasındaki 5,4 milyar dolarlık alımla birlikte üç haftalık toplam alım 11,2 milyar dolara ulaştı.
Bu hareket, savaşın ilk döneminde yüksek miktarda yapılan döviz satışlarının önemli bölümünün geri alınmasını sağladı. Hesaplamalara göre TCMB’nin savaşın başlamasından bu yana gerçekleştirdiği net döviz satışı 6,6 milyar dolara kadar indi.
REZERVLERDE TOPARLANMA SÜRÜYOR
TCMB’nin toplam rezervleri 14 Ağustos haftasında 5,1 milyar dolar artarak 183,5 milyar dolara yükseldi. Ancak bu rakam, savaş öncesi 27 Şubat haftasında kaydedilen 210,3 milyar doların 26,8 milyar dolar altında kalmaya devam ediyor.
Bankaların TCMB nezdinde zorunlu karşılık ve teminat depo kapsamında tuttuğu dövizdeki 0,9 milyar dolarlık artış da brüt rezervlerdeki yükselişe katkı sağladı.
Bu kalem hariç tutulduğunda net rezerv 4,2 milyar dolar artarak 67,1 milyar dolara çıktı. Net uluslararası rezervler ise savaş öncesindeki 91,8 milyar dolarlık seviyeye kıyasla 24,7 milyar dolar daha düşük durumda.
Swap hariç net rezervlerde de 3,8 milyar dolarlık artış görüldü. Bu kalem 14 Ağustos haftasında 54,4 milyar dolara yükselirken, savaş öncesinde 78,8 milyar dolar seviyesindeydi.
SAVAŞIN İLK HAFTALARINDA SATIŞ 50 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI
Savaşın başlamasıyla birlikte TCMB, özellikle yabancı yatırımcı çıkışlarının yarattığı döviz talebini karşılamak amacıyla yüksek miktarda satış gerçekleştirdi.
QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre yalnızca mart ayında yapılan döviz satışları 44,3 milyar dolara ulaştı. Nisan ayının ilk haftasında gerçekleşen yaklaşık 5 milyar dolarlık satış da eklendiğinde, savaşın ilk beş haftasındaki toplam satış 50 milyar dolara yaklaştı.
Ancak sonraki dönemde tablo tersine döndü. Ateşkes beklentilerinin güçlenmesiyle nisan ayında yaklaşık 12,1 milyar dolarlık döviz alımı yapan TCMB, mayısta yeniden satış tarafına geçti. Mayıs ayındaki satış yaklaşık 6,2 milyar dolar oldu.
Haziran ayında ise rezerv birikimi yeniden hız kazandı ve TCMB 13,4 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirdi. Temmuzda 9,7 milyar dolarlık alım yapılırken, ağustosun ilk iki haftasında toplam alım 8,7 milyar dolara ulaştı.
SWAP KANALINDAN GİRİŞLER HIZLANDI
Rezervlerdeki toparlanmada döviz alımlarının yanı sıra swap işlemlerindeki hareketlilik de öne çıkıyor. Analistlere göre son günlerde swap kanalı üzerinden TCMB’ye yönelik döviz girişlerinde belirgin bir hızlanma yaşandı.
Yabancı yatırımcıların swap pozisyonunun yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, bu tutarın tamamının yabancılara ait olmadığı ve bir bölümünün Türk bankalarının kendi pozisyonlarından oluştuğu ifade ediliyor.
Öte yandan yabancıların Devlet İç Borçlanma Senetleri’ndeki (DİBS) yatırımlarının yaklaşık 18 milyar dolar, hisse senedi pozisyonlarının ise 40 milyar dolar civarında olduğu hesaplanıyor.
TCMB’nin son haftalardaki güçlü döviz alımları rezervlerdeki kaybın önemli bölümünü telafi etse de toplam rezervler ve swap hariç net rezervler hâlâ savaş öncesi seviyelerin altında bulunuyor.
